Otwórz menu główne

Grudusk

wieś w województwie mazowieckim

Gruduskwieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Grudusk[4][5].

Grudusk
kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła
kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat ciechanowski
Gmina Grudusk
Liczba ludności (2011) 1328[1][2]
Strefa numeracyjna 23
Kod pocztowy 06-460[3]
Tablice rejestracyjne WCI
SIMC 0115499[4]
Położenie na mapie gminy Grudusk
Mapa lokalizacyjna gminy Grudusk
Grudusk
Grudusk
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Grudusk
Grudusk
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Grudusk
Grudusk
Położenie na mapie powiatu ciechanowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu ciechanowskiego
Grudusk
Grudusk
Ziemia53°03′40″N 20°37′35″E/53,061111 20,626389
Strona internetowa miejscowości
Integralne części wsi Grudusk[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0115507 Grudusk-Brzozowo część wsi
0115513 Grudusk-Olszak część wsi

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Grudusk oraz parafii pw. św. Apostołów Piotra i Pawła[6].

Znajduje się tutaj także dwór z pierwszej połowy XX wieku[7]. W centrum wsi znajduje się pokaźne grodzisko zwane Zieloną Górą, na której 26 czerwca 2010 roku odbyły się prace archeologiczne[8].

W miejscowości krzyżują się dwie drogi wojewódzkie, DW544 i DW616.

HistoriaEdytuj

Pierwszy gród w Grudusku został wzniesiony w czasach monarchii pierwszych Piastów i istniał od schyłku IX wieku do połowy XIII wieku. Gród ten leżał prawdopodobnie na trasie szlaku handlowego z Drohiczyna, przez Pułtusk do Truso. Pełnił też rolę warowni chroniącej północne Mazowsze przed najazdami Prusów. Gród otaczał wał ziemny z płaszczem kamiennym praz drewnianą palisadą na wierzchołku fortyfikacji. Od północnej strony wejścia do grodu strzegły dwie drewniane wieże obronne, między którymi była brama. W tym też czasie jego mieszkańcy zajmowali się kowalstwem, tkactwem, rybołówstwem, rogowiarstwem. Pierwszy raz gród spłonął w XI wieku, jednak został wkrótce odbudowany, a jego obszar powiększony. Sam kopiec otaczała fosa, której ślady noszą nieliczne wgłębienia po wschodniej i południowej stronie. Dzięki swojemu położeniu na skrzyżowaniu ważnych dróg handlowych i wysunięciu na północ w kierunku granicy z Prusami, odgrywał dość ważną rolę. Był też ośrodkiem administracyjnym, targowym i rzemieślniczym. W jego północnej części znajdował się plac targowy, a u podnóża wału, od tej samej strony, znajdowała się przy kamiennej grobli, przystań. Ostateczny upadek grodu można wiązać z najazdem Prusów po 1217 roku, w czasach Konrada Mazowieckiego. Od XV w. był własnością szlacheckiej rodziny Grudowskich. Na pocz. XX w. wieś była wzorcowym ogniskiem ruchu spółdzielczego guberni płockiej, działała kasa zapomogowo-pożyczkowa i kółko rolnicze. W styczniu 1945 silne walki Armii Czerwonej z Niemcami. W czasach Polski Ludowej wieś została ośrodkiem handlowo-usługowym dla rolnictwa, powstała mleczarnia, młyn, elewatory zbożowe o Państwowe Gospodarstwo Rolne[9].

PrzypisyEdytuj

  1. Portal polskawliczbach.pl
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-12-28].
  3. Poczta Polska. Wyszukiwarka kodów pocztowych
  4. a b c GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. Parafia pw. św. Apostołów Piotra i Pawła. diecezjaplocka.pl. [dostęp 2016-05-16].
  7. http://www.polskiezabytki.pl/m/obiekt/3366/Grudusk/
  8. Wojciech Pastuszka, Grudusk – niezwykła podróż do średniowiecznego grodu, Archeowieści, 27 marca 2011 [dostęp 2019-02-15] (ang.).
  9. Tomasz Chludziński, Janusz Żmudziński "Mazowsze, mały przewodnik" Wyd. Sport i Turystyka Warszawa 1978 s. 126-127

Linki zewnętrzneEdytuj