Otwórz menu główne

Hazard

gra pieniężna, w której o wygranej w wymiarze losowym decyduje przypadek
Ten artykuł dotyczy gier pieniężnych. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Hazard – wszystkie gry pieniężne, w których o wygranej w wymiarze losowym decyduje przypadek. Wyraz „hazard” pochodzi z języka arabskiego: „az-zahr” znaczy „kostka” lub „gra w kości”. W języku angielskim dosłownie przetłumaczone oznacza „niebezpieczeństwo”.

Patologiczny hazard
ICD-10 F63.0
DSM-IV 312.31
Gra w kości została wymyślona około 4 tysiące lat temu w Azji.
Automaty do gry

Najbardziej znanymi miejscami znanymi z uprawiania hazardu są: w Ameryce Północnej: Las Vegas; Europie: Monte Carlo i Monako zaś w Azji: Makau.

Spis treści

HistoriaEdytuj

Hazard był obecny we wszystkich starożytnych cywilizacjach. O wartościowe rzeczy i niewolników grano w Chinach już około 2300 lat p.n.e., w Tebach około 1500 lat p.n.e. Dowody na gry hazardowe są obecne m.in. w inskrypcjach na piramidzie Cheopsa lub w Biblii (rzymscy żołnierze grali o szaty konającego na krzyżu Chrystusa).

Prawo rzymskie traktowało długi z gry jako zobowiązania naturalne.

Znane do dziś oczko i poker zostały wymyślone w Chinach. Pieniądze, którymi pierwotnie odbywała się rozgrywka, przekształciły się tam w karty. Karty z wzorami dywanów dotarły w XIII wieku do Włoch i Hiszpanii. Tam dodano następnie figury odwołujące się do postaci władców i dworzan: król, dama, walet i joker.

W czasach nowożytnych i współczesnych hazard szybko spopularyzował się na obszarze zwłaszcza Stanów Zjednoczonych. Tam również najwcześniej zaczęto wykorzystywać oficjalne dochody z kasyn i loterii do finansowania inwestycji publicznych. Na początku XX wieku, po krótkim okresie delegalizacji, kolejne stany znosiły zakazy prowadzenia loterii. W 1931 roku zalegalizowano kasyna w Nevadzie.

WspółcześnieEdytuj

W USA w 2004 roku obrót kasyn wyniósł 47,3 mld dolarów. Według analiz PricewaterhouseCoopers (firmy doradztwa finansowego), w 2009 roku wzrósł do poziomu 64,1 miliarda dolarów. W Europie najwięcej na grę wydają (dane z 2004 r.) Francuzi – 2,5 miliarda euro oraz Niemcy i Brytyjczycy – po około 1 miliarda euro.

W krajach muzułmańskich hazard jest zabroniony, choć np. Indonezja dopuszcza go na wyspie Batam. W Japonii funkcjonuje 200 tys.[potrzebny przypis] nielegalnych kasyno-barów, zwanych „shantis”. Oficjalnie w całej Azji obrót „przemysłu hazardowego” to 8,8 miliarda dolarów, z czego połowę przynosi Makau. Już w II połowie XIX wieku Makau żyło z podatków płaconych przez 2 tys. kasyn.

Hazard w PolsceEdytuj

Urządzanie i prowadzenie działalności hazardowej Polsce reguluje ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych[1]. Określa ona katalog gier hazardowych, które są w Polsce dozwolone, oraz miejsce i warunki ich urządzania. Do ustawowego katalogu gier należą:

  • gry liczbowe,
  • loterie pieniężne,
  • gra telebingo,
  • loterie fantowe[2][3],
  • gry cylindryczne (np. ruletka),
  • gry w karty: blackjack, poker, baccarat;
  • gry w kości,
  • gra bingo pieniężne,
  • gra bingo fantowe,
  • loterie promocyjne,
  • loterie audiotekstowe,
  • zakłady wzajemne polegające na odgadywaniu wyników sportowego współzawodnictwa ludzi lub zwierząt (totalizator),
  • zakłady wzajemne polegające na odgadywaniu zaistnienia różnych zdarzeń (bukmacherstwo),
  • gry na automatach.

W 2005 roku w Polsce kasyna gry prowadziło 5 podmiotów, salony gier na automatach – 13, a zakłady wzajemne 8 podmiotów.

Ogółem wydano w Polsce na hazard w 2005 kwotę blisko 6,5 mld zł, w tym na gry liczbowe 2,34 mld zł; na grę na automatach o niskich wygranych 1,34 mld zł; w salonach gier na automatach 1,04 mld zł; w kasynach gry 0,96 mld zł; na zakłady wzajemne 0,66 mld zł; loterie pieniężne 70 mln zł zł; w salonach bingo 8 mln zł[4].

Do budżetu państwa z tytułu opodatkowania hazardu w 2005 wpłynęło ponad 805 mln zł.[5].

Hazard w Internecie określany jest terminem „e-hazard” (albo „hazard online”). Po aferze hazardowej wprowadzono nowe regulacje, których przedmiotem są również gry losowe w internecie, zaś ich organizacja bez licencji Ministerstwa Finansów jest zabroniona[1]. W rezultacie większość serwisów organizujących tego typu rozgrywki przeniosła się poza granice Polski i kontynuuje świadczenie usług za pomocą internetu[6]. Na grze w ruletkę, „jednorękiego bandytę” lub gry dostępne w Internecie. Istotną częścią mechanizmu uzależnienia jest nieprzewidywalność wygranej. Hazardziści wierzą, że mają wpływ na wynik gry, o którym w rzeczywistości decyduje przypadek. Uzależnienie od hazardu często współwystępuje z innymi uzależnieniami, na przykład od alkoholu czy narkotyków.

W grudniu 2016 roku zostały wprowadzone poprawki do ustawy hazardowej. Ustawa weszła w życie dnia 1 kwietnia 2017 roku. Od tego dnia w Polsce mogą operować tylko strony, które posiadają polską licencję. Licencja dotyczy jedynie zakładów sportowych, gry kasynowe będą znajdować się pod rządowym monopolem[potrzebny przypis].

Uzależnienie od hazarduEdytuj

Hazard może być formą uzależnienia, według ICD-10F63.0 patologiczny hazard to zaburzenie nawyków i kontroli impulsów, które w USA w latach 1999-2007 było przyczyną 1 zgonu[7]. W badaniu z 2004 roku 12% leczących się uzależnionych hazardzistów przyznało się do próby samobójczej wynikłej z hazardu[8]

Uzależnienie od hazardu rozwija się stopniowo. Zazwyczaj można wyróżnić poniższe etapy:

  1. Faza zainteresowania hazardem - dotyczy głównie dzieci i nastolatków. Jest to okres wyraźnego zainteresowania różnymi grami. Faza ta może trwać nawet dziesięć lat.
  2. Faza zwycięstw – granie okazjonalne, snucie fantazji na temat dużych wygranych. Zdarzające się wygrane powodują coraz silniejsze pobudzenie, coraz częstsze zakłady i coraz większe stawki. Grający zaczyna wierzyć w to, że ma wpływ na przebieg gry.
  3. Faza strat - stawiając na wysokie zakłady, grający naraża się na duże straty. Zaciąga więc pożyczki i podejmuje 1. próby odgrywania się, a w przypadkach powodzenia wygrane idą na spłatę wcześniej zaciągniętych długów. Hazardzista okłamuje swoje otoczenie.
  4. Faza desperacji - separacja od rodziny i znajomych, utrata pracy i narastające długi powodują panikę. Presja wierzycieli popycha często nawet ku przestępstwom.
  5. Faza utraty nadziei -  dochodzi do rozpadu rodziny oraz utraty przyjaciół. Hazardzista nierzadko ma myśli lub próby samobójcze. 
  6. Faza zdrowienia (odbudowy) – dotyczy osób, które podejmują terapię. W tej fazie uzależniony stopniowo wraca do normalnego życia.

Pomoc dla uzależnionychEdytuj

Obecnie uzależnienie od hazardu leczy się, stosując terapię poznawczo-behawioralną, terapię uzależnień oraz farmakoterapię. Istnieją również liczne społeczności wsparcia dla osób uzależnionych, nazywane grupami Anonimowych Hazardzistów. 

Hazard w kulturze religijnejEdytuj

Kalwinizm uznaje granie w gry hazardowe za grzech, a Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich i Świadkowie Jehowy[9] surowo zakazują uprawiania hazardu.

PrzypisyEdytuj

  1. a b Dz.U. z 2011 r. nr 134, poz. 779
  2. Jakie loterie fantowe wymagają zgłoszenia? Co to jest tzw. mała loteria fantowa?.
  3. Loteria dobroczynna? Nie da się! Przez prawo, które walczy z hazardem. 2012.
  4. Najwyższy CZAS!, 13.10.2007, 41/2007, str. XVI-XVIII
  5. Najwyższy CZAS!, 13.10.2007, 41/2007, str. XVII
  6. Nielegalne serwisy hazardowe zdominowały polski rynek. Forsal.pl, 2013.
  7. 2017/18 ICD-10-CM Diagnosis Code F63.0: Pathological gambling, www.icd10data.com [dostęp 2017-11-23] (ang.).
  8. Gambling and Suicidality in Treatment-Seeking Pathological G... : The Journal of Nervous and Mental Disease, journals.lww.com [dostęp 2017-11-23] (ang.).
  9. * Czy Biblia potępia hazard?. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, s. 12–14, 1 marca 2011. Towarzystwo Strażnica. 
    * Watchtower: Czy hazard to grzech?. jw.org. [dostęp 2016-01-12].
    * Kwestia sporna, która dotyczy także ciebie. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, s. 4–7, 15 listopada 2006. Towarzystwo Strażnica. 

Linki zewnętrzneEdytuj

  Artykuł uwzględnia ograniczony pod względem terytorialnym stan prawny na 14 lipca 2011. Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.