Henryk Zaremba (ur. 1883 w Nowym Sączu, zm. 1954 w Warszawie) – polski architekt, inżynier budownictwa.

Henryk Zaremba
Data i miejsce urodzenia 1883
Nowy Sącz
Data i miejsce śmierci 1954
Warszawa
Zawód, zajęcie architekt
Reklama biura architektonicznego w Roczniku Architektonicznym 1913/1914
Dawny hostel „Dom emigranta” przy ul. 29 Listopada 12, (obecnie ul. Konowalca 12)
Dawny Dom Robotniczy w Przemyślu

ŻyciorysEdit

Studiował na Politechnice Lwowskiej, po ukończeniu nauki w 1909 praktykował przez dwa lata, a następnie otrzymał uprawnienia architekta, które umożliwiły mu otworzenie własnego biura. Do 1914 projektował budynki w stylu modernistycznym, od 1919 był członkiem nadzwyczajnym Polskiego Towarzystwa Politechnicznego we Lwowie. Po I wojnie światowej kontynuował swoją działalność, aby na początku lat 30. tworzyć w stylu funkcjonalizmu.

30 grudnia 1931 w jego willi w Łączkach koło Brzuchowic została zamordowana jego 16-letnia córka Elżbieta (Lusia), o morderstwo została posądzona opiekunka, gospodyni i kochanka Henryka Zaremby Rita Gorgonowa. Dzięki mediom sprawa stała się głośna, skupiła na rodzinie Zarembów uwagę całego kraju. Sąd w Krakowie uznał Gorgonową za winną i osadził w więzieniu, z którego wyszła po wybuchu II wojny światowej. Początkowo Henryk Zaremba był podejrzewany o utrudnianie śledztwa i zacieranie śladów, był więziony przez pięć tygodni w więzieniu „Brygidki”, nie mógł uczestniczyć w pogrzebie córki. Po zakończeniu procesu przeszedł załamanie nerwowe, przedsiębiorstwo budowlane „Henryk Zaremba i S-ka” upadło.

W 1935 przeprowadził się do Warszawy, bez sukcesu próbował prowadzić działalność budowlaną. Na początku 1939 zginął pod lawiną syn Henryka Zaremby Stanisław. Architekt zmarł w Warszawie w 1954.

Dorobek architektonicznyEdit

Projekty zrealizowaneEdit

  • Lodowisko kryte „Skating-Ring” na ulicy Zielonej 59 we Lwowie, współautor Julian Pinkerfeld. Budynek powstał ze zbrojonego betonu, jego szklany sufit ozdobiony był witrażami Witolda Rzegocińskiego. Na ścianach znajdowały się panneau Leonarda Winterowskiego i płaskorzeźby Zygmunta Kurczyńskiego /1910/;
  • Kamienica Zygmunta Hutvalda przy ulicy Szota Rustawelego 36 (Jabłonowskich) we Lwowie /1911/;
  • Kamienica przy ulicy Jozafata Kocyłowskiego 15 (Józefa Torosiewicza) we Lwowie, współautor Julian Pinkerfeld, rzeźby na elewacji dłuta Tadeusza Błotnickiego /1911/;
  • Dom Robotniczy w Przemyślu, wnętrze sali teatralnej zdobią rzeźby Zygmunta Kurczyńskiego /1912/;
  • Konkursowy projekt hali targowej w Jarosławiu, współautor Rudolf Macura /1912/;
  • Kamienica przy ulicy Jarosława Stećki 4 (Senatorska, od 1938 Ignacego Jana Paderewskiego) we Lwowie, rzeźby na elewacji dłuta Zygmunta Kurczyńskiego /1912/;
  • Szkoła im. Teofila Lenartowicza przy ulicy Weteranów 11 /1913/;
  • Zespół kamienic przy ulicy Jurija Muszaka 48-50-52 (gen. Józefa Dwernickiego) we Lwowie, współautor Marcin Chrzanowski, rzeźby na elewacji dłuta Władysława Jarockiego /1913/;
  • Zabudowa fabryki maszyn rolniczych przy ulicy Gródeckiej 64 we Lwowie /1919–1922/;
  • Wnętrze Apteki Mariackiej dr. Stefana Stenzla w stylu zmodernizowanego neoempire i neobiedermeier, plac Adama Mickiewicza 8 (Plac Mariacki) we Lwowie, rzeźby dłuta Piotra Wójtowicza /1922/;
  • Ołtarze boczne i ławki w domu rekolekcyjnym Jezuitów we Lwowie /1923/;
  • Drewniany kościół pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy na Lewandówce we Lwowie /1921–1923, zburzony w 1960/;
  • Kierownictwo przebudowy dworca kolejowego we Lwowie, fasady i wnętrze zostało ozdobione rzeźbami Piotra Wójtowicza /1920–1923/;
  • Pawilony Banku Przemysłowego na Targach Wschodnich, dekoracja rzeźbiarska Zygmunta Kurczyńskiego /1924/;
  • Ołtarz kościoła w Jedliczu, rzeźby dłuta Piotra Wójtowicza /1924–1925/;
  • Hostel „Dom emigranta” przy ulicy Jewhena Konowalca 12 (29 listopada)/Rusowych 4 (Wiśniowieckich) we Lwowie /1930/;
  • Kierownictwo budowy „Domu kolejarzy” projektu Romualda Millera przy ulicy Jurija Fedkowycza 54/56 (Wojciecha Kętrzyńskiego) /1929–1937/;
  • Kaplica w Krechowie /1930–1939/ nieukończona;
  • Wieża kościoła w Rymanowie;
  • Willa „Nemo” w Krynicy–Zdroju.

Projekty niezrealizowaneEdit

BibliografiaEdit

  • J. Biriulow „Rzeźba lwowska” Wyd. Neriton Warszawa 2007 s. 204 ​ISBN 978-83-7543-009-7​;
  • „Kościoły i klasztory Lwowa z wieków XIX i XX” Wyd. Międzynarodowe Centrum Kultury Kraków 2004 s. 209, 211—212 ​ISBN 83-85739-17-9
  • Бірюльов Ю. О. Заремба Генрик „Енциклопедія Львова” За редакцією А. Козицького та І. Підкови, Львів: Літопис 2007 Т. 2 c. 403 ​ISBN 978-966-7007-69-0​. /j.ukr./
  • Бірюльов Ю. О. Заремба Генрик // Енциклопедія сучасної України. — К: Національна академія наук України, Наукове товариство імені Шевченка, 2010. — Т. 10. — С. 316-317. — ​ISBN 978-966-02-5721-4​. /j.ukr/

Linki zewnętrzneEdit