Hermenegild (święty)

Święty Hermenegild (ur. ok. 564 w Toledo, zm. 13 kwietnia 586 w Tarragonie[1]) – książę wizygocki, syn króla Leowigilda i Teodozji, brat Rekkareda I, męczennik i święty Kościoła katolickiego.

Święty
Hermenegild
książę
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia ok. 564
Toledo (Hiszpania)
Data i miejsce śmierci 13 kwietnia 586
Tarragona
Czczony przez Kościół katolicki
Beatyfikacja 13 kwietnia 1586 (zatwierdzenie kultu lokalnego)
przez Sykstusa V
Kanonizacja pomiędzy 1622-1644
przez Urbana VIII (rozszerzenie kultu na cały Kościół katolicki)
Wspomnienie 13 kwietnia
Patron Sewilli, Hiszpanii
Szczególne miejsca kultu Sewilla

Żywot świętegoEdytuj

Hermenegild urodził się w królewskiej rodzinie, najprawdopodobniej w Toledo, ówczesnej stolicy Królestwa Toledańskiego. Został wychowany, w panującej wśród Wizygotów wierze arianizmu (miejscowa ludność, potomkowie osadników rzymskich byli w większości katolikami).

W wieku 15 lat w 578 lub na początku 579 roku został ożeniony z frankijską księżniczką Ingundą, córką Sigeberta I i Brunhildy, która była córką króla wizygotów Atanagilda[2]. Zaraz po ślubie wysłano go jako gubernator do jednej z południowych prowincji państwa, Betyki. Hermenegild, przez rodzinę matki, związany był ze św. Leandrem z Sewilli, przyjacielem późniejszego papieża Grzegorza I Wielkiego, a także ze św. Izydorem. Wpływ św. Leandra, jak i żony katoliczki, miał decydujące znaczenie na porzucenie przez niego dotychczasowego wyznania. Młody książę przyjął chrzest i nawrócił się na katolicyzm. Przejście na wiarę katolicką spowodowało konflikt z ojcem i sprowokowało walki zbrojne w kraju.

Wojna domowaEdytuj

Problemy polityczne, jakie niosła ze sobą konwersja Hermenegilda i jego kontakty z bizantyjskim prefektem cesarskiej sąsiedniej prowincji, spowodowały konflikt z ojcem, podsycany przez drugą żonę Leowigilda, Galswintę, wdowę po Atanagildzie, fanatyczną wyznawczynię arianizmu. Pomiędzy królem a synem wybuchł w 579 konflikt, trwający do roku 584[3].

Pierwsze walki miały miejsce w 581 lub 582, gdy Leowigild rozpoczął oblężenie Hermenegilda w Sewilli. Wtedy z pomocą zbuntowanemu synowi króla wyruszył król Swewów Miron. Został jednak pokonany i zmuszony do zawarcia traktatu i złożenia hołdu Leowigildowi. Zbyt słabi w Hiszpanii Bizantyjczycy nie byli w stanie udzielić wyraźnej pomocy wojskowej, natomiast Frankowie zostali przeciągnięci na stronę prawowitego króla dzięki małżeństwu drugiego królewskiego syna Rekkareda z frankijską księżniczką[4].

W pierwszym roku wojny Hermenegild utracił Meridę, a w 584 po dłuższym oblężeniu Sewillę. Po utracie całego podległego terytorium uciekł do Kordoby, która pozostawała w rękach Bizantyjczyków. Leowigild przekupił najpierw prefekta bizantyjskiego by opuścił miasto i pojmał zbuntowanego syna, którego skazał na wygnanie do Walencji a potem do Tarragony, gdzie poniósł śmierć. Ingunda próbowała uciec do Austrazji, została jednak schwytana przez wojska bizantyjskie i drogą morską przewieziona do Konstantynopola. Zmarła w czasie przerwy w podróży na wybrzeżu Afryki[4]. Jej syn, Atanagild, dostał się pod opiekę cesarza bizantyjskiego Maurycjusza.

ŚmierćEdytuj

Konflikt zbrojny zakończył się uwięzieniem i śmiercią Hermenegilda[5].

W dziele "Dialogi", papież Grzegorz I wspomina, że Hermenegild odrzucił ofertę łaski od swojego ojca, w zamian za odstąpienie od wiary katolickiej. Królewicz odmówił jednak sprzeniewierzenia się Bogu i został ścięty w Wielki Piątek 13 kwietnia 586 roku w Tarragonie[6].

Według Martyrologium rzymskiego natomiast, został zabity siekierą na rozkaz ojca w Wielkanoc, gdy odmówił komunii z rąk ariańskiego biskupa.

Inną przyczyną śmierci było zasztyletowanie przez jednego z wasali ojca w amfiteatrze w Tarragonie[7].

KultEdytuj

Kult Hermenegilda został zatwierdzony przez Sykstusa V, w 1000. rocznicę śmierci świętego, 13 kwietnia 1586 roku. Potwierdził go ponownie Urban VIII, który rozciągnął wspomnienie na cały Kościół.

Wspomnienie liturgiczne obchodzone jest w Kościele katolickim 13 kwietnia.

Czci go lokalnie Cerkiew prawosławna oraz Kościół ormiański.

Kult w Polsce

W kościele przyklasztornym paulinów we Włodawie (pw. św. Ludwika IX) znajduje się rzeźba drewniana, polichromowana, dłuta lwowskiego rzeźbiarza Macieja Polejowskiego z XVIII wieku, przedstawiająca Świętego Hermenegilda - męczennika Kościoła[8],[9].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Saint Hermenegild. z Martyrologium rzymskiego (fr.)
  2. Strzelczyk 1984 ↓, s. 213.
  3. Strzelczyk 1984 ↓, s. 214.
  4. a b Strzelczyk 1984 ↓, s. 216.
  5. Izydor z Sewilli ↓, Historia Gotów, Wandalów i Swebów, 49.
  6. Grzegorz Wielki ↓, Dialogi, III, 31.
  7. Faber 1994 ↓, s. 85.
  8. Hermenegild. - Święci w Polsce i ich kult w świetle historii
  9. Rzeźba św. Hermenegilda. - Kościół paulinów we Włodawie

BibliografiaEdytuj

Źródła
Opracowania