Walencja

miasto we wschodniej Hiszpanii

Walencja (wal. i oficj. València, wym. [vaˈlen.si.a]; hiszp. Valencia, wym. [baˈlen.θja]) – miasto w środkowo-wschodniej Hiszpanii, nad Morzem Śródziemnym. Stolica prowincji i wspólnoty autonomicznej o tej samej nazwie. Trzecie co do wielkości miasto Hiszpanii z 801 545 mieszkańcami w granicach administracyjnych (municipio) oraz 1 582 387 mieszkańcami w granicach metropolii[1].

Walencja
València
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Hiszpania

Wspólnota autonomiczna

Flaga Walencja

Prowincja

Walencja

Data założenia

137 r. p.n.e.

Alkad

Joan Ribó(hiszp.)

Powierzchnia

134,65 km²

Wysokość

16 m n.p.m.

Populacja (01.2020)
• liczba ludności
• gęstość


801 545[1][a]
5853 os./km²

Nr kierunkowy

96

Kod pocztowy

46000–46099

Tablice rejestracyjne

V

Położenie na mapie Hiszpanii
Mapa konturowa Hiszpanii, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Walencja”
Położenie na mapie Europy
Mapa konturowa Europy, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Walencja”
Położenie na mapie Walencji
Mapa konturowa Walencji, w centrum znajduje się punkt z opisem „Walencja”
Ziemia39°29′N 0°22′W/39,483333 -0,366667
Strona internetowa
Portal Hiszpania

Jest to czwarty co do wielkości port w Europie pod względem ilości przeładowanych kontenerów[2] oraz węzeł kolejowy szybkiej kolei, drogowy i lotniczy. W rankingu Globalization and World Cities Research Network(ang.) 2020 zostało oznaczone jako metropolia światowa trzeciej kategorii – gamma[3]. W rankingu InterNations Expat Insider 2020, Walencja została określona najlepszym miastem dla przyjezdnych na świecie[4]. Miasto jest też wysoko notowane w rankingach dotyczących najzdrowszych miast do życia, zajmując odpowiednio 1 miejsce[5] oraz 15 miejsce na świecie[6][7][8]. W mieście działa Giełda Papierów Wartościowych Bolsa de Valencia(hiszp.).

W Walencji i okolicach jest kilka kulturowych obiektów / elementów wpisanych na listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO, w tym Święto Ognia, podczas którego palone są różnorodne konstrukcje[9], wieże z ludzi Castell[10], Święto Matki Bożej Dobrego Zdrowia(hiszp.)[11], rytuał bębnów Tamborada(hiszp.)[12] oraz Trybunał Wodny w Walencji[13]. Na przedmieściach co roku organizawana jest Tomatina, znana na świecie bitwa na pomidory.

HistoriaEdytuj

Kolonia rzymska Valentia Edetanorum, której nazwa pochodzi od łac. valens („silny”) na znak zwycięstwa nad Luzytanami; została założona w 138 roku p.n.e. i zamieszkana przez rzymskich żołnierzy. Od 712 do 1238 roku Walencja znajdowała się pod panowaniem arabskim. W latach 778–779 miasto zostało zniszczone przez Abd ar-Rahmana I. Nieustabilizowana sytuacja po śmierci Abd al-Aziza w 1061 roku, spowodowała, że w 1094 miasto zostało zdobyte przez Cyda. Jednak 8 lat później, w 1102 roku, Walencja wróciła znów pod panowanie arabskie. W 1238 roku, po pięciu miesiącach oblężenia miasto zdobył król Aragonii Jakub I Zdobywca. Spowodowało to, że muzułmanów zaczęli w mieście zastępować chrześcijanie, jednak był to długotrwały proces trwający jeszcze w XIV wieku. W XV wieku w Walencji przybyło wielu mieszkańców, w połowie wieku było ich około 75 000. Wówczas również w mieście miał miejsce duży rozwój gospodarki i kultury. Wiele znanych budynków powstało w tym okresie. Do 1707 miasto było stolicą królestwa pozostającego pod zwierzchnictwem Aragonii. W latach 1812–1813 zajęte zostało przez wojska francuskie. Podczas hiszpańskiej wojny domowej (1936–1939), od listopada 1936 do października 1937 znajdowała się tu siedziba rządu republikańskiego. W 1957 roku wylała rzeka Turia, wskutek czego miasto nawiedziła straszliwa powódź.

Flaga WalencjiEdytuj

Flaga Walencji jest niemal identyczną kopią chorągwi przyznanej w 1238 roku miastu Walencji przez króla Aragonii Jakuba I Zdobywcę. Przyjęta 1 lipca 1982 roku. Proporcje 2:3.

GeografiaEdytuj

PołożenieEdytuj

Walencja znajduje się na środkowo-wschodnim wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego i Hiszpanii, nad Morzem Śródziemnym, przy ujściu rzeki Turia. Położona jest około 300 km na wschód od Madrytu, około 300 km na południe od Barcelony, około 250 km na zachód od Majorki oraz około 200 km na północ od Kartageny. Od południa graniczy z parkiem naturalnym Albufera(hiszp.), od północy z parkiem naturalnym Sierra Calderona(hiszp.), natomiast dalekie zachodnie przedmieścia graniczą od zachodu z parkiem naturalnym Geológico de Chera-Sot de Chera(hiszp.). Leży na wybrzeżu zwanym Costa de Valencia(hiszp.), na południe od plaż Costa del Azahar (w prowincji Castellón) i na północ od plaż Costa Blanca (w prowincji Alicante), jednych z głównych regionów wypoczynkowych Europy.

KlimatEdytuj

 
Walencja zimą

Walencja znajduje się w strefie klimatu subtropikalnego[14][15] typu śródziemnomorskiego[16], z bardzo łagodnymi zimami i długimi ciepłymi, miejscami gorącymi latami. Średnia roczna temperatura wynosi prawie 23 °C w dzień i 14 °C w nocy[17].

Średnia temperatura najchłodniejszych miesięcy – grudnia, stycznia i lutego wynosi 16–17 °C w dzień i 7–8 °C w nocy[17]. W najzimniejszym miesiącu roku – styczniu, temperatury wynoszą zwykle od 10 do 21 °C w ciągu dnia, od 2 do 12 °C w nocy, a średnia temperatura morza wynosi 14 °C[18]. Opady śniegu, jak i mróz generalnie nie występują. Okres z letnimi temperaturami trwa ok. 7 miesięcy, zaczyna się w kwietniu i trwa do połowy listopada[17]. Marzec pod względem temperatury i nasłonecznienia przypomina nieco maj w Polsce. W najcieplejszym miesiącu roku – sierpniu, temperatury wynoszą zwykle od 25 do 33 °C w ciągu dnia, około 22 °C w nocy, a średnia temperatura morza wynosi 26 °C[18]. Temperatury powyżej 30 °C występują w kilkudziesięciu dniach rocznie, głównie w lipcu i sierpniu[17]. Najwyższa odnotowana temperatura w mieście to 43 °C, która miała miejsce 20 sierpnia 2010 roku, natomiast najniższą zanotowaną temperaturą było –7,2 °C w nocy 11 lutego 1956 roku[19].

Walencja ma tylko nieco ponad 40 dni deszczowych rocznie przy opadach ≥1mm, 70 dni deszczowych rocznie przy opadach ≥0,1mm, ze średnią kilka dni deszczowych w miesiącu. Opady wahają się średnio od 1–2 dni w lipcu do 5–8 dni deszczowych w październiku. Średnia roczna wilgotność wynosi 65%, od 62% w kwietniu do 68% w sierpniu. Miasto ma około 2700 godzin czystej słonecznej pogody rocznie, od 155 h (średnio 5 godzin dziennie, około 5 razy więcej niż w Polsce) w grudniu do około 320 h (średnio 10 godzin czystego słońca na dobę, 1/4 więcej niż w Polsce) w lipcu[17].

Średnia temperatura i opady dla Walencji (centrum miasta)
Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Roczna
Średnie temperatury w dzień [°C] 16,4 17,1 19,3 20,8 23,4 27,1 29,7 30,2 27,9 24,3 19,8 17,0 22,8
Średnie dobowe temperatury [°C] 11,8 12,5 14,4 16,2 19,0 22,9 25,6 26,1 23,5 19,7 15,3 12,6 18,3
Średnie temperatury w nocy [°C] 7,1 7,8 9,6 11,5 14,6 18,6 21,5 21,9 19,1 15,2 10,8 8,1 13,8
Opady [mm] 37 36 33 38 39 22 8 20 70 77 47 48 475
Średnia liczba dni z opadami 4,4 3,9 3,6 4,8 4,3 2,6 1,1 2,4 5,0 5,0 4,3 4,8 46,3
Wilgotność [%] 64 64 63 62 65 66 67 68 67 67 66 65 65
Średnie usłonecznienie (w godzinach) 171 171 215 234 258 276 314 288 234 202 167 155 2696
Źródło: Agencia Estatal de Meteorología[17] (liczba dni z opadami dla wartości 1 mm, wysokość 11 m n.p.m., 3,8 km od morza, 1981-2010)
Średnia dobowa temperatura morza (°C)[18]
Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Rok
14,2 13,8 14,1 16,1 18,8 22,5 24,8 25,8 24,6 22,2 19,1 16,1 19,4

DemografiaEdytuj

 
Walencja

Walencja liczy 809 267 mieszkańców wewnątrz centrum administracyjnego (municipio) na powierzchni zaledwie 134,65 km². Strefa miejska Walencji (ang. Urban Zone) ma 1 564 145 mieszkańców według danych Eurostatu[21]. Zespół miejski liczy 1 561 000 mieszkańców na podstawie sprawozdania Demographia: World Urban Areas 2014[22]. Według danych hiszpańskiego Ministerstwa Rozwoju tzw. Wielki Zespół Miejski (hiszp. Gran Área Urbana) ma 1 551 585 mieszkańców na powierzchni 628,81 km², w latach 2001–2011 nastąpił wzrost ludności o 191 842 osoby, co stanowi wzrost o 14,1%[23]. Cała metropolia miejska Walencji (obszar metropolitalny) ma wokół 2 milionów mieszkańców, liczba waha się od 1,5 do 2,5 miliona mieszkańców w zależności od źródeł: według World Gazetteer – 2 513 965[24]; według Brookings Institution ma 1 864 600 mieszkańców[25], według Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju OECD – 2 300 000[26]; według Europejskiego Urzędu Statystycznego (Eurostat) – 2 523 040 mieszkańców[27].

Według oficjalnych danych z 2020 roku wydanych przez Ayuntamiento de Valencia(hiszp.) (Urząd Miejski Walencji), metropolia liczy 1 582 387 mieszkańców na obszarze 628,9 km², przy gęstości zaludnienia 2516 os./km². Obejmuje centrum administracyjne Walencja (809 267 mieszkańców na powierzchni 134,65 km², przy gęstości zaludnienia 5853 os./km²) i trzy sąsiadujące comarki: Huerta Norte(hiszp.) (231 276 mieszkańców na powierzchni 140,5 km², przy gęstości zaludnienia 1626 os./km²), Huerta Oeste(hiszp.) (359 337 mieszkańców na powierzchni 187,6 km², przy gęstości zaludnienia 1982 os./km²) oraz Huerta Sur(hiszp.) (180 943 mieszkańców na powierzchni 166,2 km², przy gęstości zaludnienia 1025 os./km²)[1] (historycznie pod nazwą Huerta de Valencia(hiszp.)).

W ostatnich dwóch dekadach nastąpił wzrost populacji urodzonej za granicą, wzrost z 1,5% w 2000 roku[28] do 9,1% w 2009 roku[29]. Podobny wzrost wystąpił również w dwóch największych hiszpańskich miastach, Madrycie i Barcelonie[30].

Rozwój populacji Walencji (1787-2020)

TurystykaEdytuj

W Buñol, na przedmieściach Walencji co roku odbywa się Tomatina, święto znane z obrzucania się pomidorami. W mieście odbywa się również Święto Ognia, podczas którego palone są różnorodne konstrukcje. Wpisane jest na listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO[9]. W mieście znajduje się arena walk byków Plaza de Toros de Valencia.

W regionie Walencji i Katalonii popularne jest tworzenie wież z ludzi, nazywanych Castell. Ta sztuka kulturowa jest na liście reprezentatywnej niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO[10]. Na liście UNESCO jest również wpisany Trybunał Wodny w Walencji[13], Święto Matki Bożej Dobrego Zdrowia(hiszp.)[11] oraz Tamborada(hiszp.) – rytuał bębnów odbywający się na przedmieściach[12].

Ważniejsze zabytki i atrakcje turystyczne:

 
Nowoczesna architektura w Walencji autorstwa syna miasta, Santiago Calatravy, fragment kompleksu Ciudad de las Artes y las Ciencias (Miasto Sztuki i Nauki). Na pierwszym planie kino Imax / planetarium / lazerium L’Hemisfèric, w głębi gmach opery / teatralno-koncertowy El Palau de les Arts Reina Sofía
 
Paella Valenciana słynna hiszpańska potrawa z Walencji
  • Katedra w Walencji – budowana od 1262 roku, wielokrotnie modernizowana. Zaczęto ją budować w stylu gotyckim, lecz jej różne części są zbudowane również w innych stylach. Jej 3 portale prezentują styl romański, gotycki i barokowy. Główna kaplica – Capilla Mayor – styl baroku, dwie późniejsze kaplice są neoklasycystyczne. Według starej tradycji znajduje się w niej Święty Graal, udostępniony do oglądania wiernym.
  • El Micalet – charakterystyczna ośmioboczna dzwonnica – symbol miasta. Na szczyt tej ponad 50 metrowej wieży prowadzi 207 stopni. Jest częścią katedry.
  • Basilica de la Virge dels Desamparatsbarokowy kościół usytuowany na tyłach katedry.
  • Jardí Botánicogród botaniczny założony w XVI wieku.
  • Jardins de l’Alameda i Jardins de Monfort – XVIII-wieczne parki.
  • Klasztor Monasterio de San Miguel de los Reyes
  • Convento de Santo Domingo (1300-1640)
  • Pałac Marqués de Dos Aguas
  • Świątynia Iglesia de Santa Catalina (1688-1705)
  • Lonja de la Seda (UNESCO) – giełda jedwabiu została zbudowana pod koniec XV wieku, jest to jedna z najpiękniejszych gotyckich budowli świeckich w Europie. Słynie z Sali kolumnowej, w której sklepienie podpierają spiralne, starannie wykonane kolumny.
  • Mercado Central – hala targowa wybudowana między 1910 a 1926 r. Jest to nieregularna, ośmioboczna konstrukcja z żelaza i szkła, w której znaleźć można liczne stoiska z mięsem, warzywami, rybami czy owocami. Na zewnątrz zaś znajdują się stoiska oferujące różnej wielkości paellę.
  • Mercado de Colón – hala targowa (1914-1916)
  • Real Colegio Seminario del Corpus Christi (1586-1615)
  • Iglesia de los Santos Juanes – gotycki kościół budowany od XIV do XVIII w.
  • Museo Nacional de Cerámica mieszczące się w Palacio del Marqués de dos Aguas, znajdują się tu setki różnorodnych płytek ceramicznych azulejos.
  • La Ciudad de las Artes y las Ciencias – Miasto Sztuki i Nauki – „dzielnica przyszłości”, zaprojektowana przez pochodzącego z Walencji Santiago Calatravę. Na miejsce to składa się: gmach opery-hali widowiskowej, oceanarium, kino IMAX-planetarium, muzeum nauki, restauracje itp.
  • Museo Provincial de Bellas Artes – znajdują się tu obrazy m.in.: El Greca, Goi i Velàzqueza, a także zbiór dzieł walencjańskiej sztuki XV wieku.
  • Las Fallas – 15 marca na ulicach całego miasta wystawia się dziesiątki konstrukcji-rzeźb wykonanych z mieszanki papieru i wosku, które w nocy z 19 na 20 marca są spalane; w międzyczasie na ulicach i w klubach trwa zabawa 24 godziny na dobę (ludzie zasypiają na ulicach i w parkach by odpocząć chwilę przed dalszą zabawą).
  • Serrano i Quart to dwie wieże z czasów, kiedy umocnienia obronne były niezbędne.
  • El Carmen – stara dzielnica w pobliżu bazyliki słynąca z bardzo intensywnego życia nocnego. W piątek i sobotę bary i dyskoteki zapełniają się do granic możliwości, tłumy wypełniają też uliczki dzielnicy, bardzo utrudniając poruszanie się.

W samej Walencji nie ma większych parków rozrywki. PortAventura Park, szósty co do wielkości w Europie, odwiedzany przez 3,5 mln osób rocznie[31] położony jest ok. 220 km na północ od centrum miasta. Nieco bliżej, bo ok. 100 km na południe od centrum miasta, w Benidorm znajdują się dwa parki rozrywki: Terra Mítica i Aqualandia(hiszp.). W samym mieście znajduje się natomiast oceanarium L’Oceanogràfic oraz ogród zoologiczny Bioparc Valencia(hiszp.).

PlażeEdytuj

 
Plaża „Malvarrosa”

W regionie Walencji znajduje się największa liczba plaż ze statusem Błękitnej Flagi w Hiszpanii[32]. Łączna długość plaż w samych tylko granicach administracyjnych miasta wynosi ok. 16 km (10 mil)[33]. Do najważniejszych plaż(kat.) Costa de Valencia należą, od północy:

GospodarkaEdytuj

CharakterystykaEdytuj

Obecnie gospodarka miasta skoncentrowana jest na usługach, gdyż blisko 84% zatrudnionej ludności aktywnej zawodowo należy do sektora usług. Miasto posiada jednak bazę przemysłową, gdzie odsetek ludności pracującej wynosi 5,5%. Z drugiej strony działalność rolnicza, choć ma stosunkowo niewielkie znaczenie, z zaledwie 1,9% zatrudnionej ludności czynnej zawodowo, utrzymuje się na obszarze gminy o łącznej powierzchni 3973 ha, na której przeważają uprawy sadownicze i cytrusowe[34].

W rankingu Globalization and World Cities Research Network(ang.) 2020 zostało oznaczone jako metropolia światowa trzeciej kategorii – gamma[3]. W rankingu bestcities.org 2020 uplasował się na 62 miejscu na świecie[33]. W rankingu InterNations Expat Insider 2020, Walencja została określona najlepszym miastem dla przyjezdnych na świecie[4]. Miasto jest też wysoko notowane w rankingach dotyczących najzdrowszych miast do życia, zajmując odpowiednio 1 miejsce[5] oraz 15 miejsce na świecie[6][7][8]. Miasto zostało wybrane na Światową Stolicę Designu(ang.) 2022 (World Design Capital)[35][36].

W mieście działa Giełda Papierów Wartościowych Bolsa de Valencia(hiszp.). Feria Valencia(hiszp.) jest najstarszą instytucją organizującą imprezy targowe w Hiszpanii, otwarta została w 1917 roku. Co roku organizuje ponad sto targów i imprez.

Bezrobocie w Walencji w kwietniu 2022 roku wynosiło 13,5%[37], natomiast bezrobocie w regionie Walencja w czwartym kwartale 2019 roku wynosiło 14,1%[38].

PrzemysłEdytuj

Historycznie, począwszy od rewolucji przemysłowej w XIX wieku, Walencja była kolebką wielu firm sektora przemysłowego, takich jak przemysł ciężki, produkcja mebli, produkcja wyrobów ceramicznych, różne rodzaje przemysłu spożywczego a później również przemysłu motoryzacyjnego. W dzisiejszych czasach sektor przemysłowy w granicach administracyjnych miasta ma niewielkie znaczenie, pozostawiając jedynie miejsce dla sektora małych i średnich przedsiębiorstw i firm rodzinnych, ponieważ duże firmy, ze względu na obowiązujące przepisy, musiały emigrować do sąsiednich gmin otaczających miasto np. do Manises (produkcja ceramiczna), Benetússer i Sedaví (meblarstwo), Jijony (przemysł spożywczy), Paterny mieszczącej większość przemysłu ciężkiego w regionie. na przedmieściach znajduje się również parki przemysłowe np. Fuente del Jarro o powierzchni 235 ha[39], park przemysłowy w Riba-roja de Túria[40] i inne[41]. 11% populacji aktywnej zawodowo Walencji pracuje w sektorze budowlanym, przy czym przemysł ten jest obecnie jednym z najważniejszych w społeczności, reprezentując 30% całego przemysłu Walencji. Rozwinięty tutaj jest również przemysł tekstylny, który mimo że w ostatnich latach poniósł duże straty z powodu nieuczciwej konkurencji ze strony krajów trzecich, nadal przenosi duże ilości kapitału ze względu na swoją uznaną jakość na rynkach międzynarodowych.

Nowe technologieEdytuj

Sektor publiczny Wspólnoty autonomicznej Walencji jest odpowiedzialny za badania, rozwój i innowacje za pośrednictwem Instituto Valenciano de Competitividad Empresarial(hiszp.) (pl. Walenckiego Instytutu Konkurencyjności Przedsiębiorstw, IVACE), podmiotu przy Ministerstwie Gospodarki, Przemysłu, Turystyki i Zatrudnienia Rządu Walencji, którego celem jest zarządzanie sektorem przemysłowym oraz wspieranie przedsiębiorstw w zakresie innowacji, przedsiębiorczości, internacjonalizacji i przyciągania inwestycji. Jednym z głównych centrów technologicznych Wspólnoty Walenckiej jest Park Technologiczny w Paternie (przedmieścia Walencji), zwany Parque Tecnológico de Valencia(hiszp.) (pl. Walenckim Parkiem Technologicznym). Główne cele tego parku technologicznego to promowanie dywersyfikacji przemysłowej Wspólnoty Walenckiej, zachęcanie do wprowadzania nowych technologii oraz wspieranie inicjatyw B+R+I (Badań, Rozwoju i Innowacji). Parque Tecnológico de Valencia dysponuje doskonale wyposażonym terenem, z infrastrukturą techniczną, która odpowiada na bieżące potrzeby firm, a ponadto jest przygotowana na stopniowe podłączanie do nowych systemów telekomunikacyjnych. Oprócz Parque Tecnológico de Valencia, Wspólnota Walencji posiada pięć innych parków naukowych, z czego dwa znajdują się w samej Walencji.

W 2002 roku Politechnika w Walencji(hiszp.) zainaugurowała park naukowy Ciudad Politécnica de la Innovación (pol. Politechniczne Miasto Innowacji, CPI)[42], który obejmuje powierzchnię 140 000 m² i skupia cały system badawczo-rozwojowy politechniki, czyli 45 instytutów badawczych[43], około 3000 badaczy, a także około 400 pracowników pomocniczych[43][44].

CPI to sieć parków naukowych podzielona na trzy obszary działania; lokalny, w którym uczestniczy ponad 25 urzędów miejskich, stowarzyszeń biznesowych i organizacji promotorskich z całej prowincji Walencja; krajowy, z ponad 100 hiszpańskimi publicznymi i prywatnymi organizacjami B+R+I; oraz międzynarodowy[42], w którym naukowcy i ośrodki badawcze CPI współpracują z ponad tysiącem publicznych i prywatnych instytucji promujących badania i innowacje z ponad 60 krajów. Za zarządzanie siecią i ożywienie współpracy między jej podmiotami odpowiada Fundación Ciudad Politécnica de la Innovación, organizacja non-profit promowana przez Politechnikę w Walencji, której jednym z patronów jest Grupa Santander[42]. Park naukowy jest członkiem Asociación Española de Parques Científicos y Tecnológicos (pol. Hiszpańskiego Stowarzyszenia Parków Naukowo-Technologicznych, APTE) oraz Międzynarodowego Stowarzyszenia Parków Naukowych(hiszp.)[42].

W kompleksie Miasta Sztuki i Nauki w 2002 roku zainaugurowano również Centro de Investigación Príncipe Felipe (pol. Centrum Badawcze Księcia Filipa, CIPF), które ma 23 laboratoria rozmieszczone w trzech programach badawczych: biomedycyna; biologia chemiczna i ilościowa; i medycyna regeneracyjna. Fundację zarządzającą tym ośrodkiem badawczym tworzą rząd Walencji i Fundacja Bancaja. Centrum to ma na celu zbadanie możliwych rozwiązań chorób wpływających na zdrowie człowieka, stosując najbardziej zaawansowane technologie w celu opracowania nowych terapii i/lub metod diagnostycznych[45].

W 2009 roku Uniwersytet w Walencji otworzył własny park naukowy Parque Científico de la Universidad de Valencia (pol. Park Naukowy Uniwersytetu w Walencji, PCUV)[46], zlokalizowany na terenie kampusu Burjasot-Paterna, około 8 km od centrum miasta. Podmiotem zarządzającym PCUV jest Fundació Parc Científic Universitat de València, prywatna fundacja, której patronami są Fundación Bancaja(hiszp.), Grupa Santander, Walencka Izba Handlowa(hiszp.) i Confederación Empresarial Valenciana (pol. Walencka Konfederacja Biznesu), a także Uniwersytet w Walencji[47]. Ten park naukowy ma powierzchnię ponad 200 000 m² do badań, innowacji i transferu wiedzy, łącząc w jednym miejscu badania uniwersyteckie oraz potrzeby B+R+i walenckiej struktury produkcyjnej[48].

TransportEdytuj

Transport lotniczyEdytuj

Walencja jest obsługiwana przez dwa międzynarodowe porty lotnicze: port lotniczy Walencja, który w 2019 roku obsłużył ponad 8,5 mln pasażerów oraz oddalony o 133 km na południe Port lotniczy Alicante-Elche (główny port lotniczy regionu), który w 2019 roku obsłużył ponad 15 mln pasażerów[49]. Znajduje się tu siedziba hiszpańskich regionalnych linii lotniczych Air Nostrum.

Transport morskiEdytuj

Port Walencja(ang.) to czwarty co do wielkości port w Europie pod względem ilości przeładowanych kontenerów (2020)[2]; obsłużył w 2019 roku 4,4 mln kontenerów TEU i 1 027 821 pasażerów[50].

Transport kolejowyEdytuj

Miasto ma połączenie koleją dużych prędkości AVE:

W fazie budowy jest połączenie szybkiej kolei:

Oprócz kolei dużych prędkości dostosowanych do norm transeuropejskiej sieci transportowej, przebiegają tędy również standardowe linie kolei iberyjskiej szerokotorowej np. linia kolejowa Walencja-Tarragona(hiszp.) czy linia kolejowa Saragossa-Sagunto(hiszp.). Z Walencji kursuje także Euromed, jak również jedna z linii(hiszp.) Regional Exprés(hiszp.). Głównymi stacjami kolejowymi są: València Norte oraz València-Joaquín Sorolla.

Transport drogowyEdytuj

Walencję przecinają trasy europejskie: E15 (Wielka Brytania ↔ Francja ↔ Hiszpania) i E901, jak również autostrady A-3 (Madryt-Walencja), A-7(hiszp.) (Francja-Barcelona-Walencja-Alicante-Murcja-Almeria-Malaga), A-23(hiszp.) (Walencja-Pireneje-Francja) oraz kilka autostrad lokalnych.

 
Tramwaje (Metrovalencia) w Walencji

Transport miejskiEdytuj

Transport miejski w Walencji obejmuje:

W mieście funkcjonuje usługa publicznego systemu wypożyczania rowerów pod nazwą Valenbisi. System obejmuje 2750 rowerów i 275 stacji[53].

EdukacjaEdytuj

 
Biblioteka Uniwersytetu Walenckiego

W Walencji istnieją cztery uczelnie. Dwie z nich są państwowe i dwie publiczne. Największe z nich to Universidad Politecnica de Valencia (UPV) i Universidad de Valencia założony w 1499 roku.

SportEdytuj

W 2011 roku miasto to otrzymało tytuł Europejskiej Stolicy Sportu[54].

Kluby sportoweEdytuj

W mieście gra jedna z najbardziej utytułowanych drużyn ligi hiszpańskiej Valencia CF oraz inny pierwszoligowy klub Levante UD.

W Walencji funkcjonują również: Valencia BC – klub koszykarski, Valencia Firebats(hiszp.) i Valencia Giants(hiszp.) – kluby futbolu amerykańskiego, Valencia FS(hiszp.) – klub futsalowy, RC Valencia(hiszp.) i CAU Rugby Valencia(hiszp.) – kluby rugby, CH Canyamelar(ang.) – żeński klub piłki ręcznej.

Obiekty sportoweEdytuj

Główne stadiony: Estadio Mestalla o pojemności 55 000 widzów, Estadio Ciudad de Valencia o pojemności 26 000 widzów. Dużym ośrodkiem sportowym jest Ciudad Deportiva de Paterna(hiszp.), obejmujący kilka boisk piłkarskich.

Główne hale sportowe: Pavelló Municipal Font de Sant Lluís(hiszp.) o pojemności 9000 widzów, Luis Puig Palace o pojemności 6500 widzów, L'Àgora(ang.) o pojemności 6000 widzów. W budowie jest Casal España Arena(hiszp.) o pojemności 15 600 widzów dla imprez sportowych i 18 600 dla koncertów.

Tory wyścigowe: Valencia Street Circuit, Circuit Ricardo Tormo (na przedmieściach).

Plaza de toros de Valencia(hiszp.) to główna w mieście arena walki byków.

Imprezy sportoweEdytuj

W Walencji odbyły się: Mistrzostwa Europy w karate(ang.) 1973, Mistrzostwa Świata w Kolarstwie Torowym 1992, Halowe Mistrzostwa Europy w Lekkoatletyce 1998, Mistrzostwa Europy w Pływaniu na krótkim basenie 2000, Red Bull X-Fighters 2001 i 2003, Puchar Louisa Vuittona 2007, Halowe Mistrzostwa Świata w Lekkoatletyce 2008, Mistrzostwa Świata w Półmaratonie 2018, Mistrzostwa Europy Juniorów w hokeju na lodzie mężczyzn(ang.) 2017 i 2019 oraz Mistrzostwa Europy Juniorów w hokeju na lodzie kobiet(ang.) 2008, 2017 i 2019.

Od 1981 roku odbywa się tutaj maraton pod nazwą Maratón de Valencia(hiszp.), a od 1991 roku półmaraton Medio Maratón Valencia(hiszp.). Od 1999 roku co roku odbywają się tutaj Motocyklowe Grand Prix Walencji. Od 2008 do 2013 roku miasto gościło Grand Prix Europy Formuły 1 na torze Valencia Street Circuit. Wyścig wykorzystuje infrastrukturę wokół portu, w którym obecnie rezydują ekipy startujące w Pucharze Ameryki. Tor wyścigowy Formuły 1 korzysta częściowo z ulic miasta i jest to jedyny na świecie tor, którego fragment biegnie nad morzem. Miasto jest również ośrodkiem kolarskim – od 1929 roku, z niewielkimi przerwami, odbywa się Wyścig Dookoła Walencji (hiszp. Volta a la Comunitat Valenciana)[55]. Coroczny turniej tenisowy Valencia Open odbywa się hali L'Àgora(ang.) w Ciudad de las Artes y las Ciencias.

Miasta partnerskieEdytuj

GaleriaEdytuj

UwagiEdytuj

  1. 1 582 387 mieszkańców w granicach metropolii według oficjalnych danych urzędu miejskiego.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Ajuntament de Valencia, Padró d’habitants 2020. Municipis de l'Àrea Metropolitana.
  2. a b Maritime freight and vessels statistics - Eurostat
  3. a b The World According to GaWC 2020 (ang.). W: Globalization and World Cities (GaWC) Study Group and Network [on-line]. Loughborough University.
  4. a b Expat Insider 2020 – InterNations.org.
  5. a b Money.co.uk: Revealed: the top 20 healthiest places to live.
  6. a b Newsweek: The World’s Healthiest Cities Ranked.
  7. a b The World’s Healthiest Cities – spotahome.com.
  8. a b Iflscience: The 20 Healthiest Cities In The World.
  9. a b UNESCO ICH: Valencia Fallas festivity (ang.). [dostęp 2016-12-20].
  10. a b UNESCO ICH: Human towers (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  11. a b UNESCO ICH: Festivity of ‘la Mare de Déu de la Salut’ of Algemesí (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  12. a b UNESCO ICH: Tamboradas drum-playing rituals (ang.). [dostęp 2018-12-22].
  13. a b UNESCO ICH: Irrigators’ tribunals of the Spanish Mediterranean coast: the Council of Wise Men of the plain of Murcia and the Water Tribunal of the plain of Valencia (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  14. Climatic map by Istituto Geografico De Agostini.
  15. Die Klimatypen der Erde – Pädagogische Hochschule in Heidelberg.
  16. World Map of Köppen–Geiger Climate Classification.
  17. a b c d e f Standard climate values. València – Agencia Estatal de Meteorología.
  18. a b c Valencia average sea temperature – seatemperature.org.
  19. Extreme Values. Valencia – Extreme Values. Valencia.
  20. Standard climate values. Valencia Aeropuerto – Agencia Estatal de Meteorología.
  21. Eurostat: Urban Audit. [dostęp 2014-10-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-02-12)].
  22. Demographia: World Urban Areas – Demographia, Maj 2014.
  23. Áreas urbanas +50, Ministerio de Fomento de España (pol. Ministerstwo Rozwoju).
  24. [1] – World Gazetteer, 2017.
  25. 2014 Global Metro Monitor – Brookings Institution, 2015.
  26. „Competitive Cities in the Global Economy”Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju OECD, 2006, Table 1.1.
  27. „Population by sex and age groups”Eurostat, 2012.
  28. Foreign born population in 2001 [dostęp 2011-03-09] [zarchiwizowane z adresu 2011-07-20].
  29. Foreign born population in 2008, p7 [dostęp 2011-03-09] [zarchiwizowane z adresu 2011-07-20].
  30. Table 1.1 foreign born population [dostęp 2011-03-09] [zarchiwizowane z adresu 2011-07-20].
  31. The Global Attractions Attendance Report – Themed Entertainment Association, 2012.
  32. thisistherealspain.com: Spain once again leads the world ranking of Blue Flags (ang.).
  33. a b World's Best Cities – bestcities.org, 2020.
  34. Caja España, Datos municipales:Valencia [zarchiwizowane z adresu 2014-04-24].
  35. designbiznes.pl: Walencja stolicą designu w 2022 roku!.
  36. wdo.org: WDC Valencia 2022 (ang.).
  37. Paro por municipios: Valencia – (Valencia) – datosmacro.com.
  38. EPA de la Comunidad Valenciana – datosmacro.com.
  39. Polígono Industrial "Fuente del Jarro" -paternaciudaddeempresas.es
  40. Polígonos Industriales - ribarroja.es
  41. Directorio geográfico zonas industriales en Valencia/València - lokinn.com
  42. a b c d Universidad Politécnica de Valencia, Ciudad Politécnica de la Innovación. Parque Científico de la Universidad Politécnica de Valencia.
  43. a b Universidad Politécnica de Valencia, Ciudad Politécnica de la Innovación. Centros de investigación.
  44. CONSELLERIA D'EDUCACIÓ, FORMACIÓ I OCUPACIÓ, Ciudad Politécnica de la Innovación.
  45. Centro de Investigación Príncipe Felipe, ASPECTOS BÁSICOS [zarchiwizowane z adresu 2011-09-07].
  46. Universidad de Valencia, Parc Científic de la Universitat de València. Presentación [zarchiwizowane z adresu 2011-09-09].
  47. Universidad de Valencia, Parc Científic de la Universitat de València. Fundación [zarchiwizowane z adresu 2011-09-08].
  48. Universidad de Valencia, Parc Científic de la Universitat de València. Dónde Estamos [zarchiwizowane z adresu 2011-09-24].
  49. Estadísticas de tráfico aéreo – AENA, 2019.
  50. Valenciaport, Boletín estadístico.
  51. Presentation – emtvalencia.es.
  52. Strona główna – metrobus.es.
  53. What is Valenbisi? – valenbisi.com.
  54. UniaEuropejska.org: Europejskie stolice roku 2011.
  55. Oficjalna strona Wyścigu Dookoła Walencji [dostęp 2017-06-11].

Linki zewnętrzneEdytuj