Hipersten

Hipersten – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy piroksenów. Jest minerałem pospolitym i szeroko rozpowszechnionym.

Hipersten
Ilustracja
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny

krzemian magnezu i żelaza
(Mg,Fe)2[Si2O6]

Twardość w skali Mohsa

5,5

Przełam

nierówny

Łupliwość

niewyraźna, dwukierunkowa

Układ krystalograficzny

rombowy

Gęstość minerału

3,35 g/cm³

Właściwości optyczne
Barwa

od zielonej po zielonkawoczarną i brązową

Rysa

biała

Połysk

szklisty

Nazwa pochodzi od gr. hyper = nad i sthenos = siła (bardzo mocny).

WłaściwościEdytuj

Zazwyczaj tworzy kryształy o pokroju słupkowym i tabliczkowym. Występuje w skupieniach zbitych, ziarnistych, blaszkowych, łuskowych oraz w formie rozsianych w skale ziarn. Rzadko tworzy skupienia sferolityczne. Stanowi jedno z ogniw pośrednich szeregu izomorficznego (roztworu stałego) enstatytferrosilit. Czasami zawiera wrostki brukitu, goethytu i hematytu – jest bogatym w żelazo piroksenem. Wyróżnia się czerwonawą iryzacją, którą powodują blaszkowate inkluzje getytu i hematytu.

WystępowanieEdytuj

Występuje w skałach magmowych i metamorficznych. Bywa spotykany wobok bronzytu, enstatytu, oliwinu, hornblendy, diopsydu. Czasami tworzy niemal monomineralne skały – hiperstenity.

Główne miejsca występowania: Niemcy, USA, Indie, Grenlandia, Norwegia, Francja, Rosja, Szwajcaria, Austria.

W Polsce – występuje na Suwalszczyźnie (w gabrach i norytach). Spotykany w pienińskich andezytach i na Dolnym Śląsku

ZastosowanieEdytuj

  • ma znaczenie naukowe,
  • atrakcyjny i poszukiwany kamień kolekcjonerski,
  • kamień ozdobny i jubilerski – ze względu na zbyt ciemną barwę, jest rzadko fasetkowany, natomiast często otrzymuje szlif kaboszonowy, który ujawni iskrzące inkluzje.

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • C. Hall: Klejnoty: Kamienie szlachetne i ozdobne, „Wiedza i Życie S.A.” – 1998 r.

Linki zewnętrzneEdytuj