Języki łużyckie

grupa języków

Języki łużyckie – grupa obejmująca dwa blisko spokrewnione języki zachodniosłowiańskie: górnołużycki i dolnołużycki.

Języki łużyckie
Obszar Łużyce
Użytkownicy ok. 150 tys.
Klasyfikacja genetyczna języki indoeuropejskie
Podział język dolnołużycki

język górnołużycki

Kody rodziny językowej
ISO 639-5 wen
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

Używane są one przez Łużyczan (łącznie ok. 150 tys. osób, większość z nich posługuje się jednak wyłącznie językiem niemieckim) na terenie Łużyc we wschodnich Niemczech. Obydwa języki łużyckie są zagrożone wymarciem (przede wszystkim dolnołużycki, którego liczbę aktywnych użytkowników szacuje się na kilka tysięcy, i którym na co dzień posługuje się w zasadzie tylko najstarsza generacja, podczas gdy górnołużyckiego używa ok. 55 tys. osób). Dolnołużycki jest bardziej zbliżony do polskiego, a górnołużycki do czeskiego i słowackiego. W obydwu językach występuje gramatyczna liczba podwójna. Na Łużycach wytworzył się także pośredni język pomiędzy jęz. niemieckim a dolnołużyckim – Ponaschemu. Polskie głoski ć dź, w dolnołużycczyźnie zmieniają się w ś, ź. Por. być – byś, dzieci – źiśi. Grupy spółgłosek tr i pr zmieniają się w tš, pś i pš, np. prawy – pšawy, straszny – tšašny.

Alfabet dolnołużyckiEdytuj

Alfabet dolnołużycki
a b c č ć d e ě f g h ch i j k ł l m n ń o p r ŕ s š ś t u w y z ž ź
A B C Č D E F G H Ch I J K Ł L M N O P R S Š Ś T U W Y Z Ž Ź

Alfabet górnołużyckiEdytuj

Alfabet górnołużycki
a b c č ć d e ě f g h ch i j k ł l m n ń o ó p (q) r ř s š t u (v) w (x) y z ž
A B C Č Ć D E F G H Ch I J K Ł L M N O P (Q) R S Š T U (V) W (X) (Y) Z Ž

Uwaga: W nowszej wersji „ć” znajduje się po „č”. Do 2005 można spotkać „ć” w alfabecie po „t”. Warto zwrócić uwagę, że w odróżnieniu od języka polskiego litera „l” następuje po „ł”, nie odwrotnie.

polski dolnołużycki górnołużycki czeski słowacki rosyjski połabski drzewiański kaszubski
człowiek cłowjek čłowjek člověk človek человек [czieławiék] clåvăk człowiek
wieczór wjacor wječor večer večer вечер [wiéczier] vicer wieczór
brat bratš bratr bratr brat брат [brat] brot brat
dzień źeń dźeń den deň день [dień] dan dzéń
ręka ruka ruka ruka ruka рука [ruká] rǫkă rãka
jesień nazymje nazyma podzim jeseň осень [ósień] preńă zaimă, jisin jeséń
śnieg sněg sněh sníh sneh снег [snieg] sneg snieg
lato lěśe lěćo léto leto лето [liéta] ľotü lato
siostra sotša sotra sestra sestra сестра [siestrá] sestră sostra
ryba ryba ryba ryba ryba рыба [rýba] råibo rëba
ogień wogeń woheń oheň oheň огонь [agóń] wiďėn òdżiń
woda woda woda voda voda вода [wadá] wådă wòda
wiatr wětš wětřik, wětr vítr vietor ветер [wiétier] v́otĕr wiater
zima zymje zyma zima zima зима [zimá] zaimă zëma

GaleriaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj