Jaskółka rdzawogłowa

Jaskółka rdzawogłowa (Hirundo smithii) – gatunek ptaka z rodziny jaskółkowatych (Hirundinidae). Występuje w Afryce i Azji.

Jaskółka rdzawogłowa
Hirundo smithii[1]
Leach, 1818
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina jaskółkowate
Podrodzina jaskółki
Rodzaj Hirundo
Gatunek jaskółka rdzawogłowa
Podgatunki
  • H. s. smithii Leach & K. D. Koenig, 1818
  • H. s. filifera Stephens, 1826
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     występuje przez cały rok

     tylko w sezonie lęgowym

TaksonomiaEdytuj

Po raz pierwszy gatunek opisał William Elford Leach w 1818. Nadał mu nazwę Hirundo Smithii. Holotyp pochodził z Chisalla Island w Demokratycznej Republice Konga[3]. Nazwa jest obecnie (2020) uznawana przez Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny. Wyróżnia on dwa podgatunki[4].

Podgatunki i zasięg występowaniaEdytuj

Wyróżniono dwa podgatunki H. smithii[4][5]:

MorfologiaEdytuj

Długość ciała wynosi 14–21 cm; masa ciała 9–17 g[3]. Wierzch ciała błyszcząco niebieskoczarny, kuper rudy, w ogonie widnieją długie widełki. Spód rdzawy z białą maską i górną częścią piersi[6].

Ekologia i zachowanieEdytuj

Środowiskiem życia jaskółki rdzawogłowej są obszary trawiaste, sawanna, otwarte obszary leśne, tereny przecinki, obszary upraw i siedliska ludzkie[3]. Poluje na owady w powietrzu, niekiedy z innymi jaskółkami, na przykład szarorzytką (Pseudhirundo griseopyga) i jaskółką abisyńską (Hirundo abyssinica). Zjada m.in. chrząszcze, pluskwiaki, motyle i muchówki[7].

 
Jaja jaskółki rdzawogłowej

LęgiEdytuj

Jaskółka rdzawogłowa jest monogamiczna, gniazduje samotnie. Gniazdo budują oba ptaki z pary, zajmuje im to około tygodnia. Ma formę płytkiego kubeczka zbudowanego z kawałków błota i wyściełanego łodygami, źdźbłami traw i pierzem. Zwykle jaskółki umieszczają je na obiekcie pochodzenia antropogenicznego. To samo gniazdo używane jest kilka sezonów, ptaki naprawiają swoją konstrukcję przed złożeniem jaj. W zniesieniu jest ich 2–4, wysiaduje je samica przez 14–19 dni. Przez kilka pierwszych dni życia z pisklętami przebywa samica. Młode są karmione przez oba ptaki z pary. Po 15–24 dniach opuszczają gniazdo, ale jeszcze 3–4 tygodnie śpią w nim, prawdopodobnie aż do złożenia następnych jaj[7].

StatusEdytuj

IUCN uznaje jaskółkę rdzawogłową za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 (stan w 2020). BirdLife International uznaje trend populacji za rosnący[8].

PrzypisyEdytuj

  1. Hirundo smithii, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. Hirundo smithii, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  3. a b c d e Turner, A.: Wire-tailed Swallow (Hirundo smithii). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2014). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2004. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-08-16)].
  4. a b F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Swallows (ang.). IOC World Bird List (v10.2). [dostęp 2021-01-01].
  5. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Hirundininae Rafinesque, 1815 - jaskółki (wersja: 2020-09-20). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-01-01].
  6. Wiesław Dudziński, Marek Keller, Andrew Gosler: Atlas ptaków świata. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Multico, 2000. ISBN 83-7073-059-0.
  7. a b Hirundo smithii (Wire-tailed swallow). Biodiversity Explorer. [dostęp 2019-11-26].
  8. Wire-tailed Swallow Hirundo smithii. BirdLife International. [dostęp 2021-01-01].

Linki zewnętrzneEdytuj