Jerzy Albin de Tramecourt
Jerzy Albin de Tramecourt (ur. 1 marca 1889 w Lublinie, zm. listopad 1939 tamże) – major piechoty Wojska Polskiego, urzędnik państwowy, działacz niepodległościowy i społeczny, p.o. wojewody poleskiego, wojewoda lubelski.
![]() | |
Data i miejsce urodzenia |
1 marca 1889 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
listopad 1939 |
Wojewoda lubelski | |
Okres |
od 8 września 1937 |
Poprzednik | |
Następca |
![]() | |
Data i miejsce urodzenia |
1 marca 1889 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
listopad 1939 |
Przebieg służby | |
Lata służby | |
Siły zbrojne | |
Formacja | |
Jednostki |
6 Pułk Piechoty |
Stanowiska |
oficer sztabu |
Główne wojny i bitwy | |
Późniejsza praca | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Życiorys
edytujUrodził się w rodzinie Władysława i Klementyny z Szamotów[1]. Jako uczeń siedmioklasowej Szkoły Handlowej Zgromadzenia Kupców m. Lublina uczestniczył od 1904 r. w pracach kółek samokształcących, był wiceprzewodniczącym Związku Młodzieży Narodowej w Lublinie. Jako jednemu z organizatorów strajku szkolnego w 1905 r. uniemożliwiono mu kontynuowanie nauki w szkołach lubelskich. Edukację uzupełnił w Warszawie, gdzie w 1910 r. ukończył prywatną Szkołę Przemysłowo-Techniczną (bez matury). Jesienią powołano go do armii carskiej celem odbycia trzyletniej służby wojskowej.
Tuż po wybuchu I wojny światowej został ponownie zmobilizowany i wysłany na front rosyjsko-austriacki. W bitwie pod Kraśnikiem, w sierpniu 1914 r., dostał się do niewoli austriackiej. W 1916 r. zaciągnął się do Legionów, otrzymując przydział do 6 pułku piechoty. Wziął udział w jesiennych bojach nad Stochodem. Następnie wraz z pułkiem udał się do Nałęczowa i Dęblina na odpoczynek Po odmowie złożenia przysięgi na wierność cesarzom Niemiec i Austro-Węgier został internowany w obozie w Szczypiornie, a następnie Łomży. W obozie łomżyńskim pełnił funkcję dowódcy internowanych legionistów z 6 pp. Zwolniony przez Niemców w lipcu 1918 r. powrócił do domu. Wkrótce, na rozkaz przełożonych, wyjechał do Siedlec, obejmując obowiązki komendanta III Okręgu Podlaskiego POW. W okresie od 13 maja do 23 listopada 1918 roku był uczniem klasy „E” Szkoły Podchorążych w Ostrowi Mazowieckiej i przejściowo w Zegrzu[2].
W niepodległej już Polsce kontynuował karierę wojskową, służąc w 22 pułku piechoty (zwanym powszechnie siedleckim). W okresie wojny polsko-bolszewickiej dowodził kompanią techniczną i przeszedł z nią cały szlak bojowy. Wyróżnił się zwłaszcza w bitwie pod Jełaniem-Strakomiczami (7 kwietnia 1920) oraz w walkach w obronie Warszawy. Po ustaniu działań zbrojnych pułk stacjonował w okolicach Mołodeczna, skąd powrócił do Siedlec dopiero we wrześniu 1922 r.
3 maja 1922 r. został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 r. i 1427. lokatą w korpusie oficerów zawodowych piechoty. W dalszym ciągu pełnił służbę w 22 pułku piechoty w Siedlcach[3][4]. 18 lutego 1928 r. awansował na majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 r. i 145. lokatą w korpusie oficerów piechoty. 21 marca 1928 r. został przeniesiony do Dowództwa Obszaru Warownego „Wilno” w Wilnie na stanowisko oficera sztabu[5][6]. Z dniem 4 lutego 1929 r. został przeniesiony do dyspozycji szefa Samodzielnego Wydziału Wojskowego Ministra Spraw Wewnętrznych na okres trzech miesięcy[7]. W czerwcu 1929 r. został mianowany starostą powiatu mołodeczańskiego. Z dniem 31 października 1930 r. został przeniesiony w stan spoczynku[8].
Następnie piastował urząd starosty dziśnieńskiego w Głębokiem (wrzesień 1931 – kwiecień 1932), wileńsko-trockiego (kwiecień 1932 – wrzesień 1935) i radomskiego (od 28 czerwca 1935 roku).
17 lutego 1937 r. premier Felicjan Sławoj Składkowski mianował go wicewojewodą poleskim i powierzył pełnienie obowiązków wojewody na czas niedyspozycji Wacława Kostka-Biernackiego. Funkcję tę pełnił do 10 września 1937 r., gdy rozpoczął urzędowanie jako wojewoda lubelski (z datą nominacji 8 września 1937). Największym jego osiągnięciem okazało się włączenie w skład COP południowej części woj. lubelskiego. W Lublinie pełnił wiele funkcji dodatkowych. Był m.in. przewodniczącym Prezydium Honorowego Wojewódzkiego Obywatelskiego Komitetu Zimowej Pomocy Bezrobotnym, przewodniczącym Rady Wojewódzkiej, przewodniczącym Rady Fundacji Szpitala św. Wincentego à Paulo, prezesem Zarządu Aeroklubu Lubelskiego, przewodniczącym Wojewódzkiej Rady Funduszu Pracy, prezesem Okręgu Lubelskiego LOPP, a także członkiem honorowym Automobilklubu Lubelskiego[9].
Po wybuchu II wojny światowej pozostał w Lublinie, nadzorując poczynania zarówno instytucji państwowych, jak i społecznych. Przyczynił się do uratowania m.in. obrazów Jana Matejki Bitwa pod Grunwaldem i Kazanie Skargi, ewakuowanych galarami do Kazimierza Dolnego. Funkcję sprawował do 14 września 1939 r. Po zajęciu Lublina przez wojska niemieckie został 20 października 1939 r. aresztowany i rozstrzelany w listopadzie w niewyjaśnionych okolicznościach, prawdopodobnie w pobliżu szpitala Jana Bożego[10]. Data i miejsce pochówku pozostają nieznane.
Od 12 maja 1917 był mężem Heleny Trębickiej.
Ordery i odznaczenia
edytuj- Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Niepodległości (28 grudnia 1933)[11]
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (8 listopada 1930)[12]
- Krzyż Walecznych (dwukrotnie)
- Złoty Krzyż Zasługi (19 marca 1937)[13]
Przypisy
edytuj- ↑ Waldemar Kozyra, Wojewoda lubelski ..., s. 33.
- ↑ Księga pamiątkowa 1830 – 29 XI 1930. Szkice z dziejów szkół piechoty polskiej, Nakładem Komitetu Obchodu Święta 29 listopada w Szkole Podchorążych Piechoty, Ostrów-Komorowo 1930, s. 433.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 188, 418.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 177, 361.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 8 z 21 marca 1928 roku, s. 88.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 126, 184.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 9 z 27 kwietnia 1929 roku, s. 133.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 14 z 20 września 1930 roku, s. 310.
- ↑ Automobilklub Lubelski 1930–2000, Lublin. Pamięć Miejsca.
- ↑ Kawałko i inni, Lublin : przewodnik, Wydawnictwo Archidiecezji Lubelskiej "Gaudium", 2016, s.440, ISBN 978-83-7548-115-0, OCLC 968534223 .
- ↑ M.P. z 1934 r. nr 23, poz. 35 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” - zamiast uprzednio nadanego Medalu Niepodległości (M.P. z 1932 r. nr 92, poz. 124).
- ↑ M.P. z 1930 r. nr 260, poz. 352 „za zasługi na polu wyszkolenia wojska i na polu administracji państwowej”
- ↑ M.P. z 1937 r. nr 64, poz. 96 „za zasługi w służbie wojskowej”.
Bibliografia
edytuj- Dzienniki Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych.
- Roczniki oficerskie 1923, 1924 i 1928.
- Rocznik Oficerski Rezerw 1934, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1934, L.dz. 250/mob. 34, s. 327, 891.
- Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938, s. 755. [dostęp 2021-03-14].
- Andrzej Kaproń, Ostatni wojewoda lubelski II Rzeczypospolitej, Wydawnictwo Polihymnia, Lublin 2004.
- Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej, red. Jacek Majchrowski, Wydawnictwo BGW, Warszawa 1994, ISBN 83-7066-569-1 s. 175–176.
- Waldemar Kozyra, Wojewoda lubelski Jerzy Albin de Tramecourt i jego działalność w okresie międzywojennym oraz w czasie kampanii wrześniowej 1939 roku [w:] Lublin w dziejach najnowszych, Res Historica z. 15, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2002, ISBN 83-227-1949-3.