Jerzy Albin de Tramecourt

polski wojskowy i działacz państwowy

Jerzy Albin de Tramecourt (ur. 1 marca 1889 w Lublinie, zm. listopad 1939 tamże) – major piechoty Wojska Polskiego, urzędnik państwowy, działacz niepodległościowy i społeczny, p.o. wojewody poleskiego, wojewoda lubelski.

Jerzy Albin de Tramecourt
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

1 marca 1889
Lublin, Królestwo Polskie

Data i miejsce śmierci

listopad 1939
Lublin, Polska pod okupacją III Rzeszy

Wojewoda lubelski
Okres

od 8 września 1937
do 17 września 1939

Poprzednik

Józef Rożniecki

Następca

okupacja wojenna III Rzeszy

Jerzy Albin de Tramecourt
major piechoty major piechoty
Data i miejsce urodzenia

1 marca 1889
Lublin

Data i miejsce śmierci

listopad 1939
Lublin

Przebieg służby
Lata służby

19141930

Siły zbrojne

Armia Imperium Rosyjskiego
Wojsko Polskie

Formacja

Legiony Polskie

Jednostki

6 Pułk Piechoty
22 Pułk Piechoty
Dowództwo Obszaru Warownego „Wilno”

Stanowiska

oficer sztabu

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka

Późniejsza praca

starosta radomski
wojewoda poleski
wojewoda lubelski

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920–1941, dwukrotnie) Złoty Krzyż Zasługi

Życiorys

edytuj

Urodził się w rodzinie Władysława i Klementyny z Szamotów[1]. Jako uczeń siedmioklasowej Szkoły Handlowej Zgromadzenia Kupców m. Lublina uczestniczył od 1904 r. w pracach kółek samokształcących, był wiceprzewodniczącym Związku Młodzieży Narodowej w Lublinie. Jako jednemu z organizatorów strajku szkolnego w 1905 r. uniemożliwiono mu kontynuowanie nauki w szkołach lubelskich. Edukację uzupełnił w Warszawie, gdzie w 1910 r. ukończył prywatną Szkołę Przemysłowo-Techniczną (bez matury). Jesienią powołano go do armii carskiej celem odbycia trzyletniej służby wojskowej.

Tuż po wybuchu I wojny światowej został ponownie zmobilizowany i wysłany na front rosyjsko-austriacki. W bitwie pod Kraśnikiem, w sierpniu 1914 r., dostał się do niewoli austriackiej. W 1916 r. zaciągnął się do Legionów, otrzymując przydział do 6 pułku piechoty. Wziął udział w jesiennych bojach nad Stochodem. Następnie wraz z pułkiem udał się do Nałęczowa i Dęblina na odpoczynek Po odmowie złożenia przysięgi na wierność cesarzom Niemiec i Austro-Węgier został internowany w obozie w Szczypiornie, a następnie Łomży. W obozie łomżyńskim pełnił funkcję dowódcy internowanych legionistów z 6 pp. Zwolniony przez Niemców w lipcu 1918 r. powrócił do domu. Wkrótce, na rozkaz przełożonych, wyjechał do Siedlec, obejmując obowiązki komendanta III Okręgu Podlaskiego POW. W okresie od 13 maja do 23 listopada 1918 roku był uczniem klasy „E” Szkoły Podchorążych w Ostrowi Mazowieckiej i przejściowo w Zegrzu[2].

W niepodległej już Polsce kontynuował karierę wojskową, służąc w 22 pułku piechoty (zwanym powszechnie siedleckim). W okresie wojny polsko-bolszewickiej dowodził kompanią techniczną i przeszedł z nią cały szlak bojowy. Wyróżnił się zwłaszcza w bitwie pod Jełaniem-Strakomiczami (7 kwietnia 1920) oraz w walkach w obronie Warszawy. Po ustaniu działań zbrojnych pułk stacjonował w okolicach Mołodeczna, skąd powrócił do Siedlec dopiero we wrześniu 1922 r.

3 maja 1922 r. został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 r. i 1427. lokatą w korpusie oficerów zawodowych piechoty. W dalszym ciągu pełnił służbę w 22 pułku piechoty w Siedlcach[3][4]. 18 lutego 1928 r. awansował na majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 r. i 145. lokatą w korpusie oficerów piechoty. 21 marca 1928 r. został przeniesiony do Dowództwa Obszaru Warownego „Wilno” w Wilnie na stanowisko oficera sztabu[5][6]. Z dniem 4 lutego 1929 r. został przeniesiony do dyspozycji szefa Samodzielnego Wydziału Wojskowego Ministra Spraw Wewnętrznych na okres trzech miesięcy[7]. W czerwcu 1929 r. został mianowany starostą powiatu mołodeczańskiego. Z dniem 31 października 1930 r. został przeniesiony w stan spoczynku[8].

Następnie piastował urząd starosty dziśnieńskiego w Głębokiem (wrzesień 1931 – kwiecień 1932), wileńsko-trockiego (kwiecień 1932 – wrzesień 1935) i radomskiego (od 28 czerwca 1935 roku).

17 lutego 1937 r. premier Felicjan Sławoj Składkowski mianował go wicewojewodą poleskim i powierzył pełnienie obowiązków wojewody na czas niedyspozycji Wacława Kostka-Biernackiego. Funkcję tę pełnił do 10 września 1937 r., gdy rozpoczął urzędowanie jako wojewoda lubelski (z datą nominacji 8 września 1937). Największym jego osiągnięciem okazało się włączenie w skład COP południowej części woj. lubelskiego. W Lublinie pełnił wiele funkcji dodatkowych. Był m.in. przewodniczącym Prezydium Honorowego Wojewódzkiego Obywatelskiego Komitetu Zimowej Pomocy Bezrobotnym, przewodniczącym Rady Wojewódzkiej, przewodniczącym Rady Fundacji Szpitala św. Wincentego à Paulo, prezesem Zarządu Aeroklubu Lubelskiego, przewodniczącym Wojewódzkiej Rady Funduszu Pracy, prezesem Okręgu Lubelskiego LOPP, a także członkiem honorowym Automobilklubu Lubelskiego[9].

Po wybuchu II wojny światowej pozostał w Lublinie, nadzorując poczynania zarówno instytucji państwowych, jak i społecznych. Przyczynił się do uratowania m.in. obrazów Jana Matejki Bitwa pod Grunwaldem i Kazanie Skargi, ewakuowanych galarami do Kazimierza Dolnego. Funkcję sprawował do 14 września 1939 r. Po zajęciu Lublina przez wojska niemieckie został 20 października 1939 r. aresztowany i rozstrzelany w listopadzie w niewyjaśnionych okolicznościach, prawdopodobnie w pobliżu szpitala Jana Bożego[10]. Data i miejsce pochówku pozostają nieznane.

Od 12 maja 1917 był mężem Heleny Trębickiej.

Ordery i odznaczenia

edytuj

Przypisy

edytuj
  1. Waldemar Kozyra, Wojewoda lubelski ..., s. 33.
  2. Księga pamiątkowa 1830 – 29 XI 1930. Szkice z dziejów szkół piechoty polskiej, Nakładem Komitetu Obchodu Święta 29 listopada w Szkole Podchorążych Piechoty, Ostrów-Komorowo 1930, s. 433.
  3. Rocznik Oficerski 1923, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 188, 418.
  4. Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 177, 361.
  5. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 8 z 21 marca 1928 roku, s. 88.
  6. Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 126, 184.
  7. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 9 z 27 kwietnia 1929 roku, s. 133.
  8. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 14 z 20 września 1930 roku, s. 310.
  9. Automobilklub Lubelski 1930–2000, Lublin. Pamięć Miejsca.
  10. Kawałko i inni, Lublin : przewodnik, Wydawnictwo Archidiecezji Lubelskiej "Gaudium", 2016, s.440, ISBN 978-83-7548-115-0, OCLC 968534223.
  11. M.P. z 1934 r. nr 23, poz. 35 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” - zamiast uprzednio nadanego Medalu Niepodległości (M.P. z 1932 r. nr 92, poz. 124).
  12. M.P. z 1930 r. nr 260, poz. 352 „za zasługi na polu wyszkolenia wojska i na polu administracji państwowej”
  13. M.P. z 1937 r. nr 64, poz. 96 „za zasługi w służbie wojskowej”.

Bibliografia

edytuj
  • Dzienniki Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych.
  • Roczniki oficerskie 1923, 1924 i 1928.
  • Rocznik Oficerski Rezerw 1934, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1934, L.dz. 250/mob. 34, s. 327, 891.
  • Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938, s. 755. [dostęp 2021-03-14].
  • Andrzej Kaproń, Ostatni wojewoda lubelski II Rzeczypospolitej, Wydawnictwo Polihymnia, Lublin 2004.
  • Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej, red. Jacek Majchrowski, Wydawnictwo BGW, Warszawa 1994, ISBN 83-7066-569-1 s. 175–176.
  • Waldemar Kozyra, Wojewoda lubelski Jerzy Albin de Tramecourt i jego działalność w okresie międzywojennym oraz w czasie kampanii wrześniowej 1939 roku [w:] Lublin w dziejach najnowszych, Res Historica z. 15, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2002, ISBN 83-227-1949-3.