Jerzy Stanisław Dembowski

Jerzy Stanisław Dembowski vel Dębowski[1] (ur. 15 kwietnia 1899 w Krakowie, zm. w kwietniu 1940 w Charkowie) – major piechoty Wojska Polskiego. Kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Jerzy Stanisław Dembowski
major piechoty major piechoty
Data i miejsce urodzenia 15 kwietnia 1899
Kraków
Data i miejsce śmierci kwiecień 1940
Charków
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 5 Pułku Piechoty
34 Pułk Piechoty
35 Pułk Piechoty
3 Pułk Strzelców Podhalańskich
Batalion KOP „Wołożyn”
Batalion KOP „Skole”
Stanowiska dowódca batalionu
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Srebrny Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921

ŻyciorysEdytuj

Urodził się 15 kwietnia 1899 roku w Krakowie, w rodzinie Józefa i Heleny z Urnlaufów[1]. W latach 1912–1914 należał do Sokoła w Krakowie. W sierpniu 1914 roku wstąpił do Legionów Polskich i został przydzielony do 5 pułku piechoty. Po kryzysie przysięgowym został wcielony do cesarskiej i królewskiej armii i skierowany na front włoski.

W listopadzie 1918 roku wstąpił do Wojska Polskiego i jako dowódca kompani służył w 34 pułku piechoty. W szeregach pułku brał udział w wojnie z bolszewikami. W dniach 3 i 4 sierpnia 1920 roku w bitwach pod Jabłonką odznaczył się nieprzeciętną odwagą, za co został odznaczony Virtuti Militari.

3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 1133. lokatą w korpusie oficerów piechoty[2]. 1 grudnia 1924 roku został mianowany kapitanem ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 roku i 460. lokatą w korpusie oficerów piechoty[3]. W 1925 roku został przydzielony z 34 pp do PKU Bielsk na stanowisko oficera instrukcyjnego. W marcu 1926 roku, w związku z likwidacją stanowiska oficera instrukcyjnego, został przeniesiony do 35 pułku piechoty w Brześciu na stanowisko oficera przysposobienia wojskowego[4]. Z dniem 15 października 1927 roku został przeniesiony służbowo na dziewięciomiesięczny kurs instruktorów wychowania fizycznego w Centralnej Wojskowej Szkole Gimnastyki i Sportów w Poznaniu[5]. Na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych zmienił nazwisko z Dębowski na Dembowski. W 1932 roku służył w Dowództwie Okręgu Korpusu I w Warszawie w 1 Okręgowym Urzędzie Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego[6]. 4 lutego 1934 roku został mianowany majorem ze starszeństwem z 1 stycznia 1934 roku i 23. lokatą w korpusie oficerów piechoty[7]. W kwietniu tego roku został przeniesiony do 3 pułku strzelców podhalańskich w Bielsku na stanowisko dowódcy batalionu[8]. 20 lipca 1936 roku został dowódcą batalionu KOP „Wołożyn”[1]. W 1939 roku został przeniesiony do batalionu KOP „Skole” na stanowisko dowódcy batalionu[9]. Na czele tego oddziału walczył w kampanii wrześniowej między innymi w obronie Lwowa[10].

W czasie walk dostał się do sowieckiej niewoli. Przebywał w obozie w Starobielsku[11]. Wiosną 1940 roku został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie i pogrzebany w Piatichatkach. Od 17 czerwca 2000 roku spoczywa na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie.

UpamiętnienieEdytuj

  • 5 października 2007 roku minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie do stopnia podpułkownika[12]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 roku, w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
  • Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari (nr 14384) – zbiorowe, pośmiertne odznaczenie żołnierzy polskich zamordowanych w Katyniu i innych nieznanych miejscach kaźni, nadane przez Prezydenta RP na Uchodźstwie profesora Stanisława Ostrowskiego (11 listopada 1976)
  • Krzyż Kampanii Wrześniowej – zbiorowe, pośmiertne odznaczenie pamiątkowe wszystkich ofiar zbrodni katyńskiej (1 stycznia 1986)

Ordery i odznaczeniaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 90.
  2. Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 90.
  3. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 131 z 17 grudnia 1924 roku, s. 742.
  4. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 6.
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 28 z 23 grudnia 1927 roku, s. 370.
  6. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 56, 453.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 4 z 5 lutego 1934 roku, s. 71.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 159.
  9. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 24, 939.
  10. Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 713.
  11. Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 713
  12. Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 roku w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  13. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 19 marca 1921 roku, s. 482.
  14. M.P. z 1931 r. nr 87, poz. 137.
  15. a b Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 56.

BibliografiaEdytuj