Jerzyk widłosterny

Jerzyk widłosterny[4] (Apus caffer) – gatunek małego ptaka z rodziny jerzykowatych (Apodidae). Występuje na Półwyspie Iberyjskim i w Afryce. Nie wyróżnia się podgatunków[2][5].

Jerzyk widłosterny
Apus caffer[1]
(Lichtenstein, 1823)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd krótkonogie
Rodzina jerzykowate
Podrodzina jerzyki
Plemię Apodini
Rodzaj Apus
Gatunek jerzyk widłosterny
Synonimy
  • Cypselus Caffer Lichtenstein, 1823[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg

MorfologiaEdytuj

Długość ciała 14–15,5 cm. Rozpiętość skrzydeł 33–37 cm. Długość skrzydeł wynosi 147–154 mm, zaś ogona 83–85 mm[6]. Między zewnętrzną a środkową parą sterówek różnica wynosi około 3,6 cm; ogon wcięty. Dziób mierzy około 6,35 mm. Tęczówki i dziób czarne. Nogi szare[7]. Bardzo ciemny z wąską białą plamą na kuprze[8].

Zasięg występowaniaEdytuj

W Europie gniazduje w Portugalii oraz dwóch miejscach w Hiszpanii. Przeważająca część zasięgu znajduje się na południe od Sahary, gdzie znajdują się tereny całorocznego występowania. W Botswanie, Namibii, RPA oraz w środkowym Maroku jedynie gniazduje. Całkowity zasięg występowania szacowany na 12,4 mln km2[9].

PożywienieEdytuj

Żywi się owadami łapanymi w locie – muchówkami (Diptera), chrząszczami (Coleoptera), pluskwiakami (Hemiptera) oraz osami. Prócz tego zjada pająki[10].

LęgiEdytuj

Zazwyczaj nie buduje gniazda, lecz wykorzystuje gotowe gniazda jaskółek lub innych jerzyków. W lęgu 1–5 jaj o wymiarach 25×16 mm[6]. Inkubacja trwa 21–25 dni, wysiadują oba ptaki z pary. Tydzień po wykluciu się piskląt samica składa kolejne jaja. Młode opuszczają gniazdo po 35–53 dniach[10].

PrzypisyEdytuj

  1. Apus caffer, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b White-rumped Swift (Apus caffer) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-03)].
  3. Apus caffer, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Apodini Olphe-Galliard, 1887 (1836) (wersja: 2020-01-10). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-06-09].
  5. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Owlet-nightjars, treeswifts, swifts (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-06-09].
  6. a b Anton Reichenow: Die Vögel Afrikas. T. 2. 1902-1903, s. 380.
  7. Arthur C. Stark & William L. Sclater: The Birds of South Africa. 1900. s. 25-26.
  8. Lars Svensson: Ptaki Europy i obszaru śródziemnomorskiego. Przewodnik Collinsa. Multico, 2012, s. 236. ISBN 978-83-7073-972-0.
  9. White-rumped Swift Apus caffer. BirdLife International. [dostęp 22 września 2013].
  10. a b Apus caffer (White-rumped swift). BioDiversity Explorer. [dostęp 9 czerwca 2020].

Linki zewnętrzneEdytuj