John le Carré

pisarz brytyjski

John le Carré, właśc. David John Moore Cornwell (ur. 19 października 1931 w Poole, zm. 12 grudnia 2020 w Truro[1][2]) – brytyjski pisarz, autor kryminałów. W młodości funkcjonariusz MI6. Wiele z jego powieści zostało zekranizowanych.

John le Carré
Ilustracja
John le Carré (2008)
Imię i nazwisko

David John Moore Cornwell

Data i miejsce urodzenia

19 października 1931
Poole

Data i miejsce śmierci

12 grudnia 2020
Truro, Wielka Brytania

Narodowość

angielska

Język

angielski

Alma Mater

Uniwersytet w Bernie
Lincoln College w Oksfordzie

Dziedzina sztuki

literatura

Ważne dzieła
podpis
Nagrody
  • Złoty Sztylet: 1963 Ze śmiertelnego zimna, 1977 Jego uczniowska mość
  • Somerset Maugham Award: 1964 Ze śmiertelnego zimna
  • Nagrody im. Edgara Allana Poe: Najlepsza powieść, 1965 Ze śmiertelnego zimna
  • Mystery Writers of America: 1984
  • Martin Beck Award: 1986 Szpieg doskonały
Strona internetowa

ŻyciorysEdytuj

Urodził się 19 października 1931 w Poole, w Dorset, jako drugi syn Ronalda i Olivii Glassy Cornwellów. Kiedy miał kilka lat ojciec został skazany za oszustwa a matka porzuciła rodzinę.

Uczył się w Sherborne School, przez rok studiował na Uniwersytecie w Bernie (reminiscencje w powieści Szpieg doskonały), studiował na Lincoln College w Oksfordzie.

W latach 1950–1952 pracował dla brytyjskiego wywiadu wojskowego w Wiedniu. W 1954 ożenił się z Ann Alison Veronica Sharp. Porzucił studia w Oksfordzie, aby uczyć w Millfield Junior School (1954–1955). W latach 1955–1956 powrócił na studia i ukończył je.

W latach 1956–1958 wykładał języki nowożytne w Eton College. W latach 1959–1964 był pracownikiem brytyjskiej służby zagranicznej; pracował w Bonn i Hamburgu. Podwójny agent Kim Philby zdemaskował go jako funkcjonariusza MI6.

Pierwszą powieść Budzenie zmarłych napisał w 1961 pod pseudonimem „John le Carré”. Jego książki utrzymane są w klimacie szpiegowskim i nie stronią od wątków autobiograficznych. Pierwszym dużym sukcesem była opublikowana w 1963 powieść Ze śmiertelnego zimna. W 1965 zrezygnował z pracy w ministerstwie spraw zagranicznych aby zostać zawodowym pisarzem.

Napisał scenariusz odcinka serialu Armchair Theatre, pod tytułem The End of the Line wyemitowanego w 1970 roku

W 1971 rozwiódł się, a następnie ożenił z Valerie Jane Eustace.

Wystąpił jako dowódca w filmie Mała doboszka z 1984 roku.

W 2020 został laureatem Nagrody im. Olofa Palmego za 2019 rok[3].

PublikacjeEdytuj

PowieściEdytuj

NoweleEdytuj

  • Dare I Weep, Dare I Mourn? (1967) opublikowana w „The Saturday Evening Post” 28 stycznia 1967
  • What Ritual is Being Observed Tonight? (1968) opublikowana w „The Saturday Evening Post” 2 listopada 1968
  • The Writer and The Horse (1968) opublikowana w „The Savile Club Centenary Magazine” i „The Argosy”

Wydania zbioroweEdytuj

EkranizacjeEdytuj

Rok Tytuł polski Tytuł oryginalny Tytuł(y) powieści Reżyser Dodatkowe informacje
1965 Szpieg, który przyszedł z zimnej strefy The Spy Who Came In from the Cold Ze śmiertelnego zimna; Z przejmującego zimna Martin Ritt
1966 Śmiertelna sprawa The Deadly Affair Budzenie zmarłych Sidney Lumet
1969 Cudzymi rękoma The Looking Glass War Wojna w lustrze; Za późno na wojnę Frank Pierson
1979 Druciarz, krawiec, żołnierz, szpieg Tinker, Tailor, Soldier, Spy Druciarz, krawiec, żołnierz, szpieg miniserial; scenarzysta le Carré
1982 Ludzie Smileya Smiley’s People Ludzie Smileya miniserial; scenarzysta le Carré
1984 Mała doboszka The Little Drummer Girl Mała doboszka George Roy Hill le Carré wystąpił jako dowódca
1987 brak oficjalnego tłumaczenia tytułu A Perfect Spy Szpieg doskonały miniserial; scenarzysta le Carré
1990 Wydział Rosja The Russia House Russia House Fred Schepisi
1991 brak oficjalnego tłumaczenia tytułu A Murder of Quality Perfekcyjne morderstwo; Morderstwo doskonałe Gavin Millar produkcja TV; scenarzysta le Carré
2001 Krawiec z Panamy The Tailor of Panama Krawiec z Panamy John Boorman scenarzysta i producent wykonawczy le Carré
2005 Wierny ogrodnik The Constant Gardener Wierny ogrodnik Fernando Meirelles
2011 Szpieg Tinker Tailor Soldier Spy Druciarz, krawiec, żołnierz, szpieg Tomas Alfredson producent wykonawczy le Carré; można go zobaczyć wśród gości na przyjęciu bożonarodzeniowym
2014 Bardzo poszukiwany człowiek A Most Wanted Man Bardzo poszukiwany człowiek Anton Corbijn
2016 Zdrajca w naszym typie Our Kind of Traitor Zdrajca w naszym typie Susanna White
2016 Nocny recepcjonista The Night Manager Nocny recepcjonista Susanne Bier miniserial

PrzypisyEdytuj

  1. Richard Lea, Sian Cain, John le Carré, author of Tinker Tailor Soldier Spy, dies aged 89, „The Guardian”, 13 grudnia 2020 [dostęp 2020-12-14] (ang.).
  2. John le Carré: Espionage writer dies aged 89, „BBC News”, 14 grudnia 2020 [dostęp 2020-12-14] (ang.).
  3. 2019 – David Cornwell / John Le Carré, palmefonden.se, 10 stycznia 2020 [dostęp 2020-01-20] (ang.).

BibliografiaEdytuj

  • Ludwik Dorn. Szpiedzy: Zgrzybiałe, niepotrzebne dzieci. „Literatura na Świecie”. 7(216), s. 137–172, lipiec 1989.