Julian Krzewiński

polski aktor, śpiewak i powieściopisarz

Julian Krzewiński, właśc. Julian Piotr Maszyński (ur. 3 października 1882 w Warszawie, zm. 4 marca 1943 tamże) – polski aktor, śpiewak (tenor), autor tekstów, powieściopisarz.

Julian Krzewiński
Ilustracja
Julian Krzewiński, 1905-1914 r.
Imię i nazwisko Julian Piotr Maszyński
Data i miejsce urodzenia 3 października 1882
Warszawa
Data i miejsce śmierci 4 marca 1943
Warszawa
Zawód aktor, śpiewak
Lata aktywności 1908–1939
Zespół artystyczny
Teatr Nowości
Odznaczenia
Krzyż Walecznych (1920-1941)
Grób Juliana Krzewińskiego na cmentarzu Powązkowskim

ŻyciorysEdytuj

Urodził się w rodzinie kompozytora Piotra Maszyńskiego, jego brat Mariusz był aktorem, a siostry Stanisława i Halina malarkami. Studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, do grona jego wykładowców należała m.in. Gabriela Zapolska[potrzebny przypis]. Po ukończeniu nauki wyjechał do Brazylii, gdzie był artystą cyrkowym. Nie trwało to długo, powrócił do ojczyzny i otrzymał angaż w operetce lwowskiej.

Od 1909 osiadł w Warszawie, gdzie występował w Teatrze Nowości. Występy tam okazały się wielkim sukcesem i utorowały Krzewińskiemu drogę do pozycji czołowego śpiewaka teatru. Występował również w Teatrze Wielkim. Od 1912 był aktorem teatru Bagatela, a od 1913 grał w teatrze rewiowym „Argus”. Występował również w takich teatrach jak: „Reduta”, Teatr Mały, Teatr Letni, Teatr Polski, „Wesoły Wieczór”, „Małe Qui Pro Quo”.

W 1911 po raz pierwszy zagrał w filmie, był to Skandal z ulicy Szopena. W tym samym roku grał też w dwóch innych filmach, w Koszu primadonny i Dniu kwiatka. Ogółem zagrał w ponad trzydziestu produkcjach. Wraz z Antonim Fertnerem i Wincentym Rapackim w 1911 roku założył spółkę filmową.

W 1913 powstała pierwsza jego operetka.

Gra aktorska była dodatkowym zajęciem Juliana Krzewińskiego, przede wszystkim był on mistrzem pióra. Tworzył scenariusze, libretta operetkowe i pisał piosenki. Najsłynniejsze z nich to Bal na Gnojnej, Bal u starego Joska, Już młodość uleciała!, Piosenka Caton. Ułożył też polski tekst do walca[1] Johanna Straussa syna Nad pięknym modrym Dunajem.

Jego bliskim współpracownikiem był Leopold Brodziński. Był także reżyserem teatralnym, napisał ponad 20 powieści i książek dla dzieci. Był współautorem scenariusza operetki filmowej Każdemu wolno kochać.

21 października 1933 obchodził jubileusz trzydziestolecia pracy artystycznej.

W czasie wojny polsko-bolszewickiej był żołnierzem 54 pułku piechoty, w którym wystawił ponad 500 przedstawień dla wojska. Został odznaczony Krzyżem Walecznych[2]. Należy zauważyć, że Julian Krzewiński był żołnierzem, który walczył w obu wojnach światowych. Podczas II wojny światowej pracował jako kelner.

Zmarł 4 marca 1943 i spoczął na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 320-4-14)[3][4].

Spektakle teatralne (wybór)Edytuj

AktorEdytuj

  • 1909 – Wesele Figara, Teatr Wielki w Warszawie
  • 1909 – Hrabia Luxemburg, "Teatr Nowości"
  • 1911 – Cnotliwa Zuzanna, "Teatr Nowości"
  • 1911 – Piękna Rizetta, "Teatr Nowości"
  • 1912 – Życie paryskie, "Teatr Nowości"
  • 1912 – Gri–Gri, "Teatr Nowości"
  • 1913 – Ewa, "Teatr Nowości"
  • 1915 – Florabella, "Teatr Nowości"
  • 1915 – Baron Kimmel, "Teatr Nowości"
  • 1915 – Domek trzech dziewcząt, "Teatr Nowości"
  • 1920 – Królowa kinematografu, "Teatr Nowości"
  • 1920 – Sybilla
  • 1921 – Ostatni walc, "Teatr Nowości"
  • 1921 – Kuzynek z Honolulu, "Teatr Nowości"
  • 1921 – Biały mazur
  • 1921 – Jej wysokość tancerka, "Teatr Nowości"
  • 1924 – Marica, "Teatr Nowości"
  • 1924 – Orłowa, "Teatr Nowości"
  • 1926 – Paryżanka, "Teatr Nowości"
  • 1926 – Teresina, "Teatr Nowości"
  • 1927 – Targ na dziewczęta, "Teatr Nowości"
  • 1931 – Bal w operze, "Teatr Nowości"
  • 1934 – Domek z kart, "Teatr Letni"
  • 1935 – Szczęśliwy pech, "Teatr Letni"
  • 1937 – Jadzia wdowa, "Teatr Polski"

ScenarzystaEdytuj

  • Maharadża w Warszawie
  • Major ułanów

FilmografiaEdytuj

Dyskografia (wybór)Edytuj

  • 1910 – Julian Krzewiński i Józef Redo artyści Teatrów Rządowych Syrena Rekord (SGR 9823–9826)
  • 1912 – Marian Domosławski, Wincenty Rapacki (syn) oraz Julian Krzewiński artyści Warszawskich Teatrów Rządowych Syrena Rekord (SGR 12691–12717)

PrzypisyEdytuj

  1. Nad pięknym, modrym Dunajem : walc wiedeński - Stare Melodie, Stare Melodie - przecudny zgrzyt ze starych płyt [dostęp 2019-02-20] (pol.).
  2. Poznawajmy Obywateli Zasłużonych. „Świat Zasłużonych”. Nr 2, s. 25, 1934. Warszawa. [dostęp 2020-12-09]. 
  3. Cmentarz Stare Powązki: MICHALINA MASZYŃSKA-KRZEWIŃSKA, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2020-12-09].
  4. Cmentarz Powązkowski w Warszawie. (red.). Krajowa Agencja Wydawnicza, 1984. ISBN 83-03-00758-0.

BibliografiaEdytuj

  • Ludwik Sempoliński: Wielcy artyści małych scen. Warszawa: Czytelnik, 1977.
  • Syrena Record : pierwsza polska wytwórnia fonograficzna = Poland's first recording company : 1904–1939. ISBN 83-917189-0-5.

Linki zewnętrzneEdytuj