Otwórz menu główne

Kazimierz Granat (ur. 1912 w Kijowie, zm. 7 marca 1979 w Sanoku) – polski działacz robotniczy i komunistyczny.

Kazimierz Granat
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1912
Kijów
Data i miejsce śmierci 7 marca 1979
Sanok
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Sanoku
Miejsce zamieszkania Sanok
Narodowość polska
Partia KPP, PPR, PZPR
Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy II klasy Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Medal 30-lecia Polski Ludowej
Odznaka „Zasłużony dla Sanoka”

ŻyciorysEdytuj

 
Grobowiec rodziny Granatów na Cmentarzu Centralnym w Sanoku

Urodził się w 1912 w Kijowie[1]. Był synem robotnika i stolarza, który został zesłany na Sybir na przełomie 1903/1904[1]. Podczas I wojny światowej i rewolucji październikowej 1917 przebywał nadal z rodziną (ojciec, brat) w Kijowie[1]. W 1919 przybyli do niepodległej Polski, w latach 20. Rzeczypospolitej zamieszkiwał z rodziną (pięciu braci, trzy siostry) pod Ostrowcem, gdzie ojciec pracował w tamtejszej hucie[1].

W 1927 wstąpił do Komunistycznego Związku Młodzieży Polskiej[1][2][3]. Rok później został działaczem Komunistycznej Partii Polski[1][2][3]. Po tzw. „wsypie” działalności komunistycznej w powiecie opatowskim został aresztowany, był sądzony przed sądem w Sandomierzu, został skazany na karę 4 lat pozbawienia wolności za działalnością rewolucyjną oraz dodatkowo na karę 1,5 roku za przemówienie podczas procesu, łącznie 5,5 roku pozbawienia wolności skazany[1][2][3]. Był osadzony w więzieniu we Wronkach, gdzie spędził cztery lata[1][2][3]. Jak sam przyznał w 1977, w więzieniu nauczył się konspiracji oraz stwierdził, iż władze państwowe zamknęły małego komunisty, a wypuściły wielkiego bolszewika[1]. W latach 30. działał konspiracyjnie w rejonie Ostrowca, Opatowa i Ćmielowa[1].

Po wybuchu II wojny światowej i klęsce polskiej wojny obronnej 1939 przekroczył granicę Generalnego Gubernatorstwa ze Związkiem Radzieckim[1]. Podczas wojny przebywał w ZSRR i w Afryce[2][3]. Po zakończeniu został aktywistą Polskiej Partii Robotniczej[2][4][3]. Pracował w Komitecie Wojewódzkim PPR w Kielcach, następnie został I sekretarzem Komitetu Powiatowego PPR w Sanoku, następnie powołany do pracy w KW PPR w Rzeszowie, po czym powrócił do Sanoka[2][4][3]. W tym mieście zamieszkał z rodziną w październiku 1947[1]. Został członkiem Miejskiej Rady Narodowej (MRN) w Sanoku[2][3]. W 1947 został przewodniczącym prezydium MRN w Sanoku[5]. W procesie scalenia PPR i PPS i po powołaniu powiatowej instancji PZPR, został pod koniec grudnia 1948 jej drugim sekretarzem (drugim został Kazimierz Rzeszutko)[6]. Jako radny w 1948 był autorem wniosku przemianowania nazw sanockich ulic Macieja Kluski na Stefana Okrzei i Andrzeja Potockiego na Ludwika Waryńskiego, który przegłosowano[7]. Został wybrany radnym MRN w Sanoku w 1958[8], członkiem Powiatowej Rady Narodowej w Sanoku[9]. 14 lipca 1959 został wybrany przewodniczącym zarządu powiatowej Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej w Sanoku[10]. Od 1960 do 1973 był członkiem Komitetu Powiatowego PZPR w Sanoku oraz Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Rzeszowie[2]. W 1971 zasiadł w Komitecie Honorowym obchodów 30-lecia PPR w województwie rzeszowskim[11]. W 1974 został członkiem komisji ds. odznaczeń w Sanoku[12].

Działał w spółdzielczości, w tym na kierowniczych stanowiskach w Zakładach Mleczarskich i jako dyrektor handlowy w PSS Społem w Sanoku[2][3]. Był prezesem sanockiego oddziału Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów[13]. Po przejściu na emeryturę działał w komisji ds. ruchu robotniczego w Komitecie Miejskim PZPR i w komisji ds. działaczy ruchu robotniczego w historii partii przy KW PZPR w Krośnie[2][3].

Zmarł nagle 7 marca 1979 w wieku 67 lat[2][4][3]. Po śmierci trumna z jego zwłokami była wystawiona w budynku Sanockiego Domu Kultury[4]. Został pochowany w grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Centralnym w Sanoku 9 marca 1979[4]. Jego żoną była Bronisława (1913-2009). Jego synem był Wiesław Granat, w 1979 zastępca dyrektora WSSE w Krośnie z siedzibą w Sanoku[14].

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p q Adam Warzocha. We wspomnieniach komunistów. Zerwany plakat. „Nowiny”, s. 6, Nr 252 z 5-6 listopada 1977. 
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r Towarzysz Kazimierz Granat nie żyje. „Nowiny”, s. 2, Nr 53 z 9 marca 1979. 
  3. a b c d e f g h i j k l m n o p Zmarł tow. Kazimierz Granat. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 2, Nr 8 (137) z 10-20 marca 1979. 
  4. a b c d e f g h i Kazimierz Granat. Nekrologi. „Nowiny”, s. 2, Nr 53 z 9 marca 1979. 
  5. Andrzej Brygidyn, W latach powojennych. W dobie stalinowskiego terroru w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 775.
  6. Andrzej Brygidyn, W latach powojennych. W dobie stalinowskiego terroru w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 778.
  7. Waldemar Bałda: Sowa i bocian. Opowieść o Posadzie Olchowskiej – III dzielnicy Miasta Sanoka. Kraków: AB Media, 2012, s. 107. ISBN 978-83-935385-7-7.
  8. Władysław Stachowicz. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 163, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  9. Władysław Stachowicz. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 181, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  10. Powiatowe zjazdy TPP-R. „Nowiny”, s. 1, Nr 171 z 17 lipca 1959. 
  11. Komitet Honorowy i Komitet Organizacyjny obchodów 30-lecia PPR w woj. rzeszowskim. „Nowiny”, s. 1, Nr 179 z 1 lipca 1971. 
  12. Władysław Stachowicz. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 241-242, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  13. Józef Ząbkiewicz. 25 lat sanockiego oddziału PZERiI. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 2, Nr 23 (350) z 10-20 sierpnia 1985. 
  14. Kondolencje. „Nowiny”, s. 2, Nr 53 z 9 marca 1979. 
  15. W historyczne rocznice powstania KPP i utworzenia PZPR. „Nowiny”, s. 2, Nr 287 z 18 grudnia 1978. 
  16. W 30-lecie zjednoczenie polskiego ruchu robotniczego uroczysta akademia miejska. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 1, Nr 36 (129) z 20-31 grudnia 1978. 
  17. a b W dniach lipcowego święta. Pierwszy wpis do „Księgi Zasłużonych dla województwa krośnieńskiego”. „Nowiny”, s. 3, Nr 165 z 21-22 lipca 1976. 
  18. Z okazji Święta Pracy „Zasłużeni dla Sanoka”. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 1, Nr 13 (106) z 1-10 maja 1978. 
  19. Spotkanie z weteranami i przodownikami pracy na Podkarpaciu. „Nowiny”, s. 9, Nr 253 z 7 listopada 1977. 

BibliografiaEdytuj