Kimon Georgiew

Kimon Georgiew Stojanow (bułg. Кимон Георгиев Стоянов; ur. 11 sierpnia 1882 w Pazardżiku, zm. 28 września 1969 w Sofii) – bułgarski wojskowy i polityk, deputowany do Zwyczajnego Zgromadzenia Narodowego 21. (1923–1927), 22. (1927–1931) i 26. (1945–1946) kadencji, do Wielkiego Zgromadzenia Narodowego 6. kadencji (1946–1949) oraz do Zgromadzenia Narodowego 1. (1950–1953), 2. (1954–1957), 3. (1958–1961) i 4. kadencji (1962–1965). Premier Bułgarii w latach 1934–1935 oraz 1944-1946. Od 1946 do 1962 wicepremier i minister w kilku kolejnych rządach. Od 1962 do śmierci członek Prezydium Zgromadzenia Narodowego. Uczestnik trzech zamachów stanu.

Kimon Stojanow
Кимон Стоянов
Ilustracja
Pełne imię i nazwisko Kimon Georgiew Stojanow
Data i miejsce urodzenia 11 sierpnia 1882
Pazardżik
Data i miejsce śmierci 28 września 1969
Sofia
Premier Bułgarii
Okres od 19 maja 1934
do 22 stycznia 1935
Przynależność polityczna Koło Polityczne „Zweno”, Front Ojczyźniany
Poprzednik Nikoła Muszanow
Następca Penczo Złatew
Okres od 9 września 1944
do 22 listopada 1946
Przynależność polityczna Bułgarska Partia Komunistyczna
Poprzednik Konstantin Murawiew
Następca Georgi Dimitrow
Minister kolei, poczt i telegrafów
Okres od 4 stycznia 1926
do 3 marca 1928
Poprzednik Maszko Madżarow
Następca Maszko Madżarow
Minister spraw zagranicznych i wyznań religijnych
Okres od 19 maja 1934
do 23 maja 1934
Poprzednik Nikoła Muszanow
Następca Konstantin Batołow
Okres od 22 listopada 1946
do 11 grudnia 1947
Przynależność polityczna Bułgarska Partia Komunistyczna
Poprzednik Giorgij Kuliszew
Następca Wasił Kołarow
Minister sprawiedliwości
Okres od 23 maja 1934
do 22 stycznia 1935
Poprzednik Peter Midilew
Następca Michaił Kalenderow
Minister wojny
Okres od 25 września 1946
do 22 listopada 1946
Przynależność polityczna Bułgarska Partia Komunistyczna
Poprzednik Damjan Wełczew
Następca Georgi Damjanow
Wiceprzewodniczący Rady Ministrów Bułgarii
Okres od 22 listopada 1946
do 20 stycznia 1950
Przynależność polityczna Bułgarska Partia Komunistyczna
Minister elektryfikacji [1]
Okres od 11 grudnia 1947
do 16 marca 1959
Przynależność polityczna Bułgarska Partia Komunistyczna

ŻyciorysEdytuj

W 1902 ukończył Uczelnię Wojskową w Sofii. Uczestniczył w wojnach bałkańskich jako dowódca kompanii i w I wojnie światowej jako dowódca batalionu. W 1920 przeszedł w stan spoczynku w stopniu podpułkownika.

W 1919 współtworzył organizację bułgarskich oficerów – tzw. Związek Wojskowy, a w 1922 opozycyjne wobec reżimu Stambolijskiego Porozumienie Narodowe. 9 czerwca 1923 wziął udział w zamachu stanu, po którym został jednym z liderów nowo powstałego Porozumienia Demokratycznego. W 1926 wszedł do pierwszego rządu Andreja Lapczewa, w którym objął Ministerstwo Kolei, Poczty i Telegrafu.

Na początku lat 30. stanął na czele Koła Politycznego „Zweno” dążącego do obalenia rządów Bloku Narodowego i ustanowienia rządów autorytarnych. 19 maja 1934 Zweno i Związek Wojskowy przeprowadziły zamach stanu, po którym Georgiew[2] został premierem kraju i jednocześnie ministrem spraw zagranicznych i wyznań religijnych (19–23 maja 1934) oraz ministrem sądownictwa (23 maja 1934 – 22 stycznia 1935). Rząd Georgiewa rozwiązał Zgromadzenie Narodowe, zdelegalizował wszystkie partie polityczne i związki zawodowe i sprawował władzę autorytarną poprzez dekrety i rozporządzenia. Na początku 1935 car Borys III doprowadził do dymisji gabinetu i Koło Polityczne „Zweno” stopniowo utraciło wpływy polityczne.

W latach 40. Georgiew nawiązał współpracę z bułgarską lewicą i wszedł do zarządu budowanego przez komunistów Frontu Ojczyźnianego, którego celem było wystąpienie kraju z grupy państw Osi i przyłączenie go do koalicji antyhitlerowskiej oraz likwidacja monarchii. Po zamachu stanu przeprowadzonym przez bojówki Frontu 9 września 1944 Georgiew stanął na czele nowego gabinetu. Jego rząd podpisał rozejm ze Związkiem Radzieckim i przyłączył kraj do państw alianckich, a także zainicjował plebiscyt w sprawie zmiany ustroju politycznego. W okresie sprawowania funkcji premiera przez Georgiewa, Front Ojczyźniany zapoczątkował system represji wobec opozycji antykomunistycznej powołując do tego celu Sąd Ludowy i tworząc obozy pracy przymusowej.

Od roku 1946 na czele kolejnych rządów stawali działacze Bułgarskiej Partii Komunistycznej. Przez 16 lat Georgijew pełnił w nich funkcje członka Rady Ministrów i zwierzchnika różnych resortów ministerialnych, a od 1962 do chwili śmierci wchodził w skład Prezydium Zgromadzenia Narodowego.

Funkcje sprawowane przez Georgiewa w Radzie MinistrówEdytuj

Kimon Georgiew zajmował następujące stanowiska w rządach Bułgarii oraz Ludowej Republiki Bułgarii (w porządku chronologicznym)[3]:

  • w pierwszym rządzie Andreja Lapczewa
    • min. kolei, poczty i telegrafu (4 stycznia 1926 – 3 marca 1928)
  • w swoim pierwszym rządzie
    • premier (19 maja 1934 – 22 stycznia 1935)
    • min. spraw zagranicznych i wyznań religijnych (19 maja 1934 – 23 maja 1934)
    • min. sądownictwa (23 maja 1934 – 22 stycznia 1935)
    • na czele Ministerstwa Wojny (19 maja 1934)
  • w swoim drugim rządzie
    • premier (9 września 1944 – 31 marca 1946)
    • min. bez teki (9 września 1944 – 31 marca 1946)
  • w swoim trzecim rządzie
    • premier (31 marca 1946 – 22 września 1946)
    • min. bez teki (31 marca 1946 – 22 września 1946)
    • tymczasowo na czele Ministerstwa Wojny (25 września 1946 – 22 listopada 1946)
  • w pierwszym rządzie Georgiego Dimitrowa
    • wicepremier i min. spraw zagranicznych (22 listopada 1946 – 11 grudnia 1947)
  • w drugim rządzie Georgiego Dimitrowa
  • w rządzie Wasyla Kołarowa i Wyłka Czerwenkowa
    • min. ds. elektryfikacji i melioracji (20 stycznia 1950 – 5 lutego 1951)
  • w pierwszym rządzie Wyłka Czerwenkowa
    • min. ds. elektryfikacji (5 lutego 1951 – 20 stycznia 1954)
  • w rządzie Wyłka Czerwenkowa i Antona Jugowa
    • min. ds. elektryfikacji (20 stycznia 1954 – 1 lutego 1957)
  • w pierwszym rządzie Antona Jugowa
    • minister ds. elektryfikacji i gospodarki wodnej (1 lutego 1957 – 15 stycznia 1958)
  • w drugim rządzie Antona Jugowa
    • minister ds. elektryfikacji i gospodarki wodnej (15 stycznia 1958 – 16 marca 1959)
    • przewodniczący Komitetu ds. Budownictwa i Architektury (16 marca 1959 – 25 grudnia 1959)
    • wicepremier (25 grudnia 1959 – 17 marca 1962)

Życie prywatneEdytuj

Kimon Georgiew był żonaty z Weską Rodewą, z którą miał dwie córki: Mariję i Kornelię. Marija poślubiła Ginia Ganewa, obecnego ombudsmana Republiki Bułgarii[4].

PrzypisyEdytuj

  1. W latach 1947–1951 - minister elektryfikacji i rekultywacji gruntów, w latach 1957–1959 - minister elektryfikacji i gospodarki wodnej
  2. W przypadku Kimona Georgiewa Stojanowa powszechnie przyjęte jest używanie imienia i otczestwa (Kimon Georgiew), zamiast imienia i nazwiska (Kimon Stojanow).
  3. Oficjalna witryna internetowa Zgromadzenia Narodowego Bułgarii.
  4. Ginio Ganew – rycerz w polityce (Гиньо Ганев – рицарят в политиката) (Artykuł w dzienniku Стандарт z dn. 01.04.2005) (bułg.).

BibliografiaEdytuj

  • Nediu Nedew: Три държавни преврата или Кимон Георгиев и неговото време (w tłum. Trzy zamachy stanu, czyli Kimon Georgijew i jego czasy). Сиела (Sieła), 2007. ISBN 9789542801634.