Kolistyna

związek chemiczny

Kolistynaantybiotyk należący do polimyksyn, inaczej nazywana polimyksyną E, produkowana jest przez niektóre szczepy Bacillus polymyxa.

Kolistyna
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C52H98N19O13
Masa molowa 1155,45 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 1264-72-8
PubChem 5311054
DrugBank DB00803
Podobne związki
Podobne związki polimyksyna B
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC A07 AA10
J01 XB01

Mechanizm działaniaEdytuj

Ze względu na budowę amfifilową, kolistyna może łatwo przenikać do komórek bakteryjnych i integrować się z fosfolipidami w błonie komórkowej, co zaburza jej strukturę. Kolistyna działa więc jak związki powierzchniowo czynne (detergenty), co prowadzi do zwiększenia przepuszczalności bakteryjnej błony komórkowej i w konsekwencji do zniszczenia komórki.

Zakres działaniaEdytuj

Kolistyna działa tylko na bakterie Gram-ujemne takie jak[2]:

tlenowce:

beztlenowce:

FarmakokinetykaEdytuj

Kolistyna nie wchłania się prawie wcale z przewodu pokarmowego, podana doustnie będzie działała tylko na bakterie znajdujące się w układzie pokarmowym. Praktycznie nie przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego oraz do jamy opłucnej i otrzewnej. Podana dożylnie wydalana jest przez nerki w formie niezmienionej, dzięki czemu może być stosowana w zakażeniach układu moczowego[3]. Jej aktywność jest hamowana przez Ca2+ i Mg2+[2].

Działania niepożądaneEdytuj

Kolistyna ma wiele działań niepożądanych, do których należy m.in. neurotoksyczność i nefrotoksyczność, dlatego nie można jej stosować w niewydolności nerek[3]. Oprócz tego powoduje uwolnienie histaminy i serotoniny przez monocyty, co może prowadzić do ostrej niewydolności oddechowej, dlatego trzeba zachować szczególną ostrożność w czasie podawania tego leku w postaci aerozolu[2]. Kolistyna, mimo że jest bardzo podobna do polimyksyny B, to jednak jest mniej toksyczna[4].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Colistin, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB00803 (ang.).
  2. a b c Danuta Dzierżanowska: Antybiotykoterapia praktyczna. Wyd. V. α-medica press, 2009, s. 161–162. ISBN 978-83-7522-048-3.
  3. a b Wojciech Kostowski i Zbigniew S. Herman: Farmakologia. Wyd. III. T. 2. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2010, s. 341,342. ISBN 978-83-200-4164-4.
  4. Colistin, [w:] PubChem [online], United States National Library of Medicine, CID: 5311054 (ang.).