Las Pisarski

Las Pisarski – fragment lasu położonego na obszarze południowej części Wyżyny Olkuskiej w gminie Krzeszowice (teren wsi Dubie oraz Żary) na terenie dwóch rezerwatów przyrody: zachodnia część należy do Doliny Racławki, a wschodnia do Doliny Szklarki[1].

Las od XV wieku był własnością Żarskich, od 1628 Agnieszki Firlejowej na potrzeby klasztoru w Czernej, od II poł. XVIII w. Pisarskich (stąd nazwa „Las Pisarski”), od 1804 Grünbaumów, a w latach 1848–1939 należał do Potockich z pobliskich Krzeszowic i wszedł w skład tzw. hrabstwa tęczyńskiego. Po II wojnie światowej jest własnością Nadleśnictwa Krzeszowice[2].

Na wzgórzu Widoma mieści się mogiła partyzantów AL i sowieckich poległych w tutejszych lasach 23–24 sierpnia 1944 w boju z Niemcami. Wydarzenie upamiętnia pamiątkowy głaz znajdujący się nad potokiem Szklarka. W południowej części obszaru leśnego, w Dolinie Szklarki znajduje się założona w połowie XIX w. pstrągarnia Rózin z zabudowaniami w stylu szwajcarskim z drugie połowie XIX w. oraz pomnik przyrody – skałka dolnokarbońskiego wapienia przecięta żyłą porfiru[2].

Na terenie Lasu Pisarskiego znajduje się również Wąwóz Żarski, którego dnem płynie niewielki strumyk. Na wschodnim skłonie doliny znajduje się pas ciekawych skałek, a w nim kilka jaskiń i schronisk: Jaskinia Żarska, Schronisko Zarskie Pierwsze, Schronisko Zarskie Drugie, Schronisko Żarskie Trzecie, Schronisko Zarskie Czwarte i Schronisko Żarskie Małe[3]. Od 1815 do lata 1914, krańcem lasu przebiegałagranica dwóch cesarzy – austriackiego i rosyjskiego. Przez cały okres międzywojenny była również granicą województwa krakowskiego i kieleckiego, jeszcze do dzisiaj tędy przebiega podział obszarów diecezji krakowskiej i kieleckiej, do 1975 powiatu chrzanowskiego i olkuskiego, a obecnie gminy Krzeszowice i gminy Jerzmanowice-Przeginia[2].

PrzypisyEdytuj

  1. Gmina Zabierzów wyd. III, 2013, wyd. Compass, ​ISBN 978-83-7605-372-1
  2. a b c Julian Zinkow: Krzeszowice i okolice. Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1988, s. 65, 66.
  3. Jaskinia Żarska, [w:] Jaskinie Polski [online], Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy [dostęp 2019-03-04].