Linga – termin z metafizyki hinduizmu. W najstarszych tekstach śiwaizmu linga obrazowana jest jako Pierwotne Kosmiczne Jajo z którego powstaje cały wszechświat i wszystkie stworzenia. Kamienny hinduistyczny lingam to najczęściej obiekt kultu boga Śiwy, czyli śiwalingam.

Linga w Bangkoku

EtymologiaEdytuj

Pochodzące z sanskrytu linga wywodzi się od znaczeń „znak”, „emblemat”[1], „przejaw”, „symbol”, „pieczęć”, „stworzenie”.

Według filozofa Józefa Schmidta [2], słowo lingam jest powiązane ze starym angielskim słowem slinkan i tymi powiązanymi słowami w innych językach, które wyrażają kurczenie się i z tym wzajemnym obrzękiem, jaki znajdujemy w ślimakach, a tym samym wyrażają zdolność ludzkich narządów płciowych. W językach słowiańskich znajdujemy również tę starożytną relację słowa lingam z wyrażeniami ślimaków, na przykład i w języku górnołużyckim šlink lub słowackim slimák. Zatem w indyjskim uwielbieniu lingamu jest to esencjonalna cecha cudu ludzkich narządów płciowych. Pierwotny lingam ma zatem to znaczenie, ale indyjska reprezentacja lingamu z yoni jest oczywiście reprezentacją łechtaczki, podczas gdy yoni nie jest zamknięte i jest niedoskonałą, co jest bardzo niezwykłe w porównaniu do innych najbardziej znanych symboli religijnych.

FallusEdytuj

Potoczne wyobrażenia lingamu jako fallusa (męski) czy jaja (żeński) pochodzą głównie od chrześcijańskich badaczy kultury indyjskiej i mają charakter skojarzeniowy, a nie merytoryczny. Przykładowo, Abhinawagupta (X wiek) w tantrycznym traktacie „Tantra-Aloka” (Światło Tantry, wers 5.54) tak wyjaśnia znaczenie pojęcia lingamu:

Ten cały wszechświat jest rozpuszczany w tym (lingamie), i ten cały wszechświat jest postrzegany jako przebywający w tym lingamie!

Linga jest rozumiana raczej jako kształt geometryczny superprzestrzeni w której zawiera się cały fizyczny kosmos i bardzo trudno ten symbol kojarzyć z męskim członkiem.

TantryzmEdytuj

 
Brahma, Wisznu i Śiwa reprezentowani przez trzy lingamy w grocie świątyni Goa Gajah na Bali w Indonezji.

W metodach jogi i tantryzmie wizualizuje się trzy lingamy – jajowate czy wazopodobne naczynia skupiające siły i energię ducha wewnątrz ciała:

LingaśariraEdytuj

Indyjski eposMahabharata” (wers 12.195.15) wyjaśnia, że lingam to ciało wędrującej duszy, kształt w jakim dusza wędruje pomiędzy kolejnymi wcieleniami. Stąd teozofowie przejęli termin lingaśarira (dosłownie: lingamowe ciało) i konsekwentnie tłumaczą to pojęcie jako ciało eteryczne.

FormaEdytuj

  • Jako lingamów do celów kultowych w domach używa się naturalnych otoczaków o kształcie elipsoidalnym, symetrycznym znalezionych w indyjskich rzekach uważanych i czczonych jako święte. Uważa się, że taki kształt oddaje obraz początkowy wszechświata w jego stanie potencjalnym przed ekspansją, rozszerzaniem. Hindusi wierzą, że posiadanie lingamu w domu lub noszenie przy sobie jako amuletu zapewnia szczęście i powodzenie życiowe.
  • Lingam może być przedstawiany jako umieszczony w joni w postaci jednej rzeźby. Takie przedstawienie interepetować można jako oddanie idei nieprokreatywnej uni seksualnej [3].

Grupy lingamówEdytuj

 
108 lingamów otoczonych joni
  • Lingam zainstalowany w mandirze najczęściej odnosi się do kultu śiwaickiego. Spotyka się jednak lingamy reprezentujące też inne bóstwa hinduistyczne, np. postacie trimurti.
  • Lingamy w liczbie kilkudziesięciu mogą stanowić jedyne obiekty kultowe świątyni.

DźjotirlingamyEdytuj

Na terenie Indii i Nepalu jest zlokalizowanych 12 głównych świątyń śiwaickich z wielkimi lingamami (zwanymi dźjotirlinga), jako centralnym obiektem kultu.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Małgorzata Sacha-Piekło. Uchylanie zasłony iluzji. Rzecz o Siwie, kosmicznej magii i magicznym mieście Kasi. „Studia Religiologica”. Kraków. z.33/2000. s. 81. 
  2. Józef Schmidt. Artykuł w języku angielskim na temat WordPress, witryny filozoficznej
  3. Gil Daryn, Encompassing a Fractal World: The Energetic Female Core in Myth and Everyday Life--a Few Lessons Drawn from the Nepalese Himalaya, part II-Cosmos, r. On hindu divine sexuality and mariage, s. 94