Otwórz menu główne

Markaczka amerykańska

Markaczka amerykańska (Melanitta americana) – gatunek średniej wielkości wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae).

Markaczka amerykańska
Melanitta americana[1]
(Swainson, 1832)
Ilustracja
Dorosły samiec
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd blaszkodziobe
Rodzina kaczkowate
Podrodzina kaczki
Plemię Mergini
Rodzaj Melanitta
Gatunek markaczka amerykańska
Synonimy

Melanitta nigra americana (Swainson, 1832)[1]

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 NT pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     lęgowiska

     przeloty

     zimowiska

WystępowanieEdytuj

Gniazduje we wschodniej Syberii i północnej Ameryce. Rzadko zalatuje na wybrzeża Europy. W Polsce stwierdzona 10 razy (do roku 2017)[3].

MorfologiaEdytuj

Cechy gatunku: 
Przypomina markaczkę zwyczajną (była do początku XXI w. uznawana za jej podgatunek[4]), ale dorosły samiec w szacie godowej jest łatwo odróżnialny (także w locie) po dużej jaskrawo żółtawo-pomarańczowej narośli na dziobie bez czerni przy czole. Narośl jest zwykle żółta na górze, a pomarańczowa u nasady. W locie skrzydła są jednolicie ciemne, ale lotki I rzędu zdają się dość jasne, jak u markaczki zwyczajnej, zwłaszcza od spodu. Samice takie jak u zwyczajnej, ale mają odrobinę wydatniejszy hak na końcu dzioba i rozleglejszą ciemną plamę na karku. Nieliczne dorosłe samice mają lekki żółty rysunek na ciemnym dziobie, niespotykany u zwykłej markaczki. Niedojrzałe ptaki podobne do samic, ale z białym brzuchem. Jedna z najbardziej wokalnych kaczek. Samce odzywają się łagodnym, zawodzącym gwizdem, a samica podłużnym „kraaa”.
Wymiary średnie
długość ciała: 44–54 cm
rozpiętość skrzydeł: 84 cm
masa ciała: 862–1270 g

EkologiaEdytuj

Biotop 
Lęgnie się nad małymi jeziorami w tundrze. Zimą przebywa na wodach przybrzeżnych, szczególnie ze skalistym dnem.
Gniazdo 
Gniazdo to wydrążony w ziemi dół położony w dużej kępie traw w pobliżu wody. Wyścielony częściowo puchem i trawą.
Jaja 
Składa od 5 do 10 białoróżowych jaj.
Okres lęgowy 
Jaja wysiadywane są przez okres 27–31 dni przez samicę. Kaczor opuszcza samicę krótko po rozpoczęciu lęgu. Pisklęta opuszczają gniazdo po wykluciu i wędrują za matką nad wodę. Usamodzielniają się po 45–50 dniach.
Pożywienie 
Podobnie jak markaczka zwyczajna – drobne zwierzęta wodne, głównie małże, skorupiaki, owady wodne z niewielką domieszką pokarmu roślinnego, korzeni i pęczków.

OchronaEdytuj

W Polsce jest objęta ścisłą ochroną gatunkową[5].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Melanitta americana, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Melanitta americana. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2017. „Ornis Polonica”. 59, s. 119–153, 2018. 
  4. Frank Gill, David Donsker (red.): Screamers, ducks, geese, swans (ang.). IOC World Bird List: Version 9.2. [dostęp 2019-09-25].
  5. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183)