Maurice Maeterlinck

belgijski pisarz, dramaturg, poeta, eseista, piszący w języku francuskim; laureat Nagrody Nobla w 1911

Maurice Polydore Marie Bernard, hrabia Maeterlinck (ur. 29 sierpnia 1862 w Gandawie, zm. 5[1] lub 6 maja 1949 w Nicei) – belgijski dramaturg, poeta, eseista, piszący w języku francuskim, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1911[2][3].

Maurice Maeterlinck
Ilustracja
Imię i nazwisko

Maurice Polydore Marie Bernard, hrabia Maeterlinck

Data i miejsce urodzenia

29 sierpnia 1862
Gandawa

Data i miejsce śmierci

5/6 maja 1949
Nicea

Narodowość

belgijska

Dziedzina sztuki

literatura

Epoka

symbolizm

Ważne dzieła
podpis
Nagrody

Życie i twórczośćEdytuj

Pochodził z bogatej rodziny flamandzkiej[1], w latach 1881–1885 studiował prawo na Uniwersytecie Gandawskim, następnie wyjechał do Francji[1], gdzie poznał m.in Auguste’a de Villiers de L’Isle-Adama[2]. W 1911 r. otrzymał Nagrodę Nobla. W trakcie I wojny światowej walczył przeciwko Niemcom na polu propagandy. W 1919 r. ożenił się z Reneé Dahon. Lata międzywojenne wypełniła mu głównie działalność publicystyczna. W 1940 r. wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie mieszkał do 1945 r., następnie powrócił do Francji[3]. Był założycielem oraz członkiem Królewskiej Akademii Języka i Literatury Francuskiej w Belgii[1], a w latach 1947–1949 był prezesem międzynarodowego PEN Clubu[4].

Maeterlinck znany jest przede wszystkim jako twórca dramatu symbolistycznego. Jego utwory sceniczne odznaczają się tajemniczą atmosferą, nastrojowością, często nasycone są pesymizmem, wyrażając lęk egzystencjalny człowieka oraz jego bezradność wobec przeznaczenia. Najważniejsze dramaty, które wywarły wielki wpływ na innych twórców, to: Intruz (1890), Ślepcy (1891), Peleas i Melisanda (1893), Wnętrze (1894), Monna Vanna (1902), Niebieski ptak (1908). Ich charakterystyczną cechę stanowi obojętność autora wobec świata postrzeganego zmysłowo. Z tego powodu akcja sceniczna zarysowana jest w sposób szkicowy. Naprawdę ważny dla Maeterlincka pozostaje ukryty, nieznany i niedostrzegalny sens zjawisk i wydarzeń, drugie dno realnych epizodów, w których tkwi prawda o człowieku i kierujących nim pobudkach. Swoim bezwolnym i biernym postaciom kazał funkcjonować w nieokreślonym świecie, często zbliżonym do świata marzeń sennych. Maeterlinck pisał również wiersze, w których przejawiał wyraźną fascynację poezją jednego z teoretyków i przywódców symbolizmu Stéphane'a Mallarmégo.

Jako poeta debiutował tomikiem Cieplarnie (1889), wyrażając w wierszach przede wszystkim problem duchowego osamotnienia. Wydał również cykl Pieśni (1894), czerpiąc inspirację z tradycyjnej, ludowej liryki flamandzkiej.

W okresie działalności studyjnej w Rosji sztuki Maeterlincka miały ogromny wpływ na twórczość Meyerholda oraz Sulerżyckiego.

Wielką poczytnością cieszyły się eseje filozoficzno-przyrodnicze, w których dowiódł talentu wnikliwego obserwatora przyrody i umiejętności fascynującego jej opisywania: Życie pszczół (1901), Inteligencja kwiatów (1907), Życie termitów (1926) oraz Życie mrówek (1930).

Wybrane utworyEdytuj

  • 1894: Wybór pism dramatycznych w przekładzie Zenona Przesmyckiego
    • Gość nieproszony (L'Intruse, 1890)
    • Ślepcy (Les Aveugles, 1890)
    • Siedem królewien (Les Sept Princesses, 1891)
    • Peleas i Melisanda (Pelléas et Mélisande, 1892)
  • 1900: Księżniczka Malena (La Princesse Maleine, 1889)
  • 1904: Joyzella (Joyzelle, 1903)
  • 1912: Siostra Beatryks (Sœur Béatrice, 1901)
  • 1923: Wielka tajemnica (Le Grand Secret, 1921)
  • 1929: Życie przestrzeni (La Vie de l’espace, 1928)
  • 1930: Ścieżkami wzwyż (Les Sentiers dans la Montagne)

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Maeterlinck Maurice, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2022-02-15].
  2. a b Maurice Maeterlinck, [w:] Encyclopædia Britannica [online] [dostęp 2022-02-15] (ang.).
  3. a b Barbara T. Cooper: French Dramatists, 1789–1914. T. 192. Gale Research, s. 232–243, seria: Dictionary Of Literaly Biography. ISBN 0-7876-1847-0. (ang.).
  4. PEN Presidents and Vice Presidents. PEN Club. [dostęp 2022-02-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-01-09)]. (ang.).

Linki zewnętrzneEdytuj