Otwórz menu główne

Most kolejowy w Starym Boguminie

Most kolejowy w Starym Boguminie – graniczny most kolejowy nad rzeką Odrą, pomiędzy Chałupkami (po stronie polskiej) i Starym Boguminem – dzielnicą Bogumina (w Czechach). Pierwotnie został otwarty w 1848 roku; trzykrotnie był wysadzany (1866, 1939, 1945) i za każdym razem odbudowywany (1867, 1940, 1957). Przez most przebiega dwutorowa i zelektryfikowana linia kolejowa nr 151.

Most kolejowy w Starym Boguminie
Ilustracja
Most kolejowy w Starym Boguminie
Państwo  Polska
Miejscowość Chałupki, Bogumin
Podstawowe dane
Przeszkoda Odra
Długość 232 m
Szerokość:
• całkowita

~12 m
Liczba torów 2
Liczba przęseł 4
Data budowy 1848
Położenie na mapie gminy Krzyżanowice
Mapa lokalizacyjna gminy Krzyżanowice
Most kolejowy w Starym Boguminie
Most kolejowy w Starym Boguminie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Most kolejowy w Starym Boguminie
Most kolejowy w Starym Boguminie
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Most kolejowy w Starym Boguminie
Most kolejowy w Starym Boguminie
Położenie na mapie powiatu raciborskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu raciborskiego
Most kolejowy w Starym Boguminie
Most kolejowy w Starym Boguminie
Ziemia49°54′59,0″N 18°19′21,0″E/49,916400 18,322500

HistoriaEdytuj

Pierwotnie Kolej Wilhelma z Kędzierzyna do Bogumina planowano w całości poprowadzić prawym brzegiem Odry, a stacja w Raciborzu miała się znajdować w pobliżu lasu Obora, ok. 4 km na wschód od centrum miasta. Władze Raciborza skutecznie zabiegały jednak o budowę stacji kolejowej w centrum miasta. By móc ten cel zrealizować konieczne było wybudowanie dwóch mostów kolejowych na Odrze: jeden most w Raciborzu i kolejny pomiędzy Chałupkami i Boguminem, oraz wyburzenie fragmentu raciborskich murów miejskich. Wymagało to dodatkowych kosztów w wysokości 150 tys. talarów[1]. Częściowo środki te wyłożył raciborski magistrat, który wykupił dodatkowo akcje o wartości 20 tys. talarów (wcześniej miasto wykupiło na rzecz budowy Kolei Wilhelma akcje za 7500 talarów). Miasto wykupiło także i przekazało bezpłatnie ponad 6 hektarów gruntów[2].

Most w Chałupkach został oddany do użytku 1 września 1848 roku, jako ostatni fragment trasy Kolei Wilhelma z Kędzierzyna do Bogumina (linia kolejowa dotarła do Chałupek już 1 maja 1847 roku, od tego czasu aż do ukończenia budowy mostu odcinek od Chałupek do Bogumina pokonywano konnymi powozami oraz promem). Most posiadał wówczas 12 przęseł i był długi na 230 m. Połowę środków na jego budowę przeznaczyła Kolej Północna. Obydwa mosty (w Raciborzu i Chałupkach) były największymi obiektami budowlanymi, jakie powstały w czasie budowy Kolei Wilhelma[3]. 23 czerwca 1866 roku, podczas wojny prusko-austriackiej most został wysadzony przez żołnierzy pruskich. Odbudowę zakończono w sierpniu następnego roku. 28 maja 1909 roku oddano do użytku drugi tor. 1 września 1939 roku, tuż po wybuchu II wojny światowej most został ponownie wysadzony, tym razem przez polskich żołnierzy (Bogumin po zajęciu Zaolzia w 1938 roku znajdował się wówczas w polskich rękach). Prowizoryczną przeprawę Niemcy utworzyli już 10 września 1939 roku. Wysadzony most odtworzono w marcu 1940 roku. W nocy z 30 kwietnia na 1 maja 1945 roku został po raz kolejny wysadzony, tym razem przez wycofujących się niemieckich żołnierzy[4][5]. Tuż po wojnie znów wybudowano tymczasowy, prowizoryczny most. Stała przeprawa została odbudowana wspólnie przez PKP i ČSD w 1957 roku[6]. Sieć trakcyjną na odcinku linii kolejowej przebiegającym przez most oddano do użytku w 1990 roku[7]. Podczas powodzi tysiąclecia w 1997 roku woda zarwała część przęseł mostu. Po powodzi szkody zostały naprawione[8]. 19 stycznia 2007 roku tuż obok mostu kolejowego oddano do użytku nowy most drogowy[9].

W momencie powstania most znajdował się na granicy Królestwa Prus (później Cesarstwo Niemieckie) z Cesarstwem Austrii (później Austro-Węgry). Po zakończeniu I wojny światowej w 1918 roku biegła tędy granica niemiecko-czechosłowacka, a po zajęciu w 1938 roku Zaolzia przez Polskę granica niemiecko-polska. W trakcie II wojny światowej tereny po obu stronach rzeki zostały wcielone do Niemiec. Po II wojnie światowej Zaolzie powróciło do Czechosłowacji, a tereny należące do Niemiec przeszły w ręce Polaków. Po rozpadzie Czechosłowacji 1 stycznia 1993 roku granica polsko-czechosłowacka przeszła w granicę polsko-czeską. 21 grudnia 2007 roku na mocy układu z Schengen zniesiono kontrolę na przejściu granicznym.

PrzypisyEdytuj

  1. Piotr Sput: Z dziejów górnośląskiej kolei żelaznej. Racibórz: Wydawnictwo i Agencja Informacyjna WAW, 2007, s. 8. ISBN 978-83-89802-31-6. (pol.)
  2. Paweł Newerla: Dzieje Raciborza i jego dzielnic. Racibórz: Wydawnictwo i Agencja Informacyjna WAW, 2008, s. 235. ISBN 978-83-89802-73-6. (pol.)
  3. Michał Jerczyński, Stanisław Koziarski: 150 lat kolei na Śląsku. Opole, Wrocław: Instytut Śląski w Opolu, 1992, s. 33. (pol.)
  4. 150 let tratě Bohumín - Chalupki (Annaberg) PKP, aneb prvního mezinárodního spojení Moravy a Slezska s Pruskem (cz.). www.parostroj.net. [dostęp 2014-05-09].
  5. Jan F. Teister. Vzpomínky na osvobození Starého Bohumína po šedesáti letech. „OKO bohumínské městské noviny”. číslo 9, s. 10–11, 5 maja 2005. Město Bohumín (cz.). 
  6. Michał Jerczyński, Stanisław Koziarski: 150 lat kolei na Śląsku. Opole, Wrocław: Instytut Śląski w Opolu, 1992, s. 123. (pol.)
  7. Linia Kędzierzyn Koźle - Bohumín (pol.). www.bazakolejowa.pl. [dostęp 2014-05-09].
  8. Zdeněk Veselý. Železniční most přes řeku Odru má 160 let. „OKO bohumínské městské noviny”. číslo 20, s. 7, 5 listopada 2009. Město Bohumín (cz.). 
  9. Lucie Balcarová. Otevření silničního mostu až napotřetí. „OKO bohumínské městské noviny”. číslo 2, s. 1–2, 1 lutego 2007. Město Bohumín (cz.).