Neuradaceae

Neuradaceaerodzina niskich, pustynnych roślin z rzędu ślazowców. Obejmuje trzy rodzaje roślin jednorocznych oraz bylin i półkrzewów. Przedstawiciele rodzajów złotokrasa (Grielum) (5 gatunków) i Neuradopsis (2 gatunki) zasiedlają Afrykę południową. Rodzaj osep (Neurada) (1–2 gatunki) występuje na obszarze północnej Afryki i Bliskiego Wschodu oraz na półwyspie Indyjskim. Niektóre gatunki mają znaczenie użytkowe jako rośliny ozdobne[4].

Neuradaceae
Ilustracja
Grielum humifusum
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd różopodobne
Rząd ślazowce
Rodzina Neuradaceae
Nazwa systematyczna
Neuradaceae Kostel.
Allg. Med.-Pharm. Fl. 4: 1496. Jan-Oct 1835[3]
Pokrój Grielum grandiflorum
Kwiat Neurada procumbens
Owocujący pęd Neurada procumbens

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Niewielkie rośliny płożące się i pokładające się[2].
Liście
Skrętoległe, pojedyncze, ząbkowane lub pierzasto klapowane. Przylistków brak[4].
Kwiaty
Promieniste, obupłciowe, u niektórych gatunków okazałe. Rozwijają się pojedynczo w kątach liści w szczytowej części pędu. Wolnych działek kielicha jest pięć. U podstawy kwiatu wyrastają też u niektórych gatunków liście przykwiatowe w formie cierni. Barwnych płatków korony jest 5. Pręcików jest 10, przy czym wyrastają w dwóch okółkach, z których wewnętrzny ma pręciki krótsze od zewnętrznego. Zalążnia jest powstaje ze zrośnięcia 10 owocolistków, przy czym są one różnie wykształcone i w efekcie zalążnia często ma kształt nieregularny[4]. Dwa do czterech owocolistków jest płonnych[2], w pozostałych rozwijają się pojedyncze zalążki[4]. Słupków jest 10, prosto wzniesionych, zwieńczone są główkowatymi znamionami[2].
Owoce
Suchy, pękający, z zachowanymi słupkami (drewniejącymi w formie cierni)[2].

SystematykaEdytuj

Rodzina pozostawała długi czas słabo poznana i początkowo włączana była do różowców Rosales. Przynależność do ślazowców podejrzewana zresztą od dawna została jednak potwierdzona w badaniach molekularnych[4].

Pozycja systematyczna i podział według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

Klad bazalny w obrębie rzędu ślazowców Malvales w obrębie kladu różowych roślin okrytonasiennych[2].

ślazowce

Neuradaceae




Thymelaeaceaewawrzynkowate




Sphaerosepalaceae




Bixaceaearnotowate




Cistaceaeczystkowate




Sarcolaenaceae



Dipterocarpaceaedwuskrzydłowate







Cytinaceaemorzyczystkowate



Muntingiaceaerozcięgowate




Malvaceaeślazowate





Wykaz rodzajów[5][6]

PrzypisyEdytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-03-04] (ang.).
  2. a b c d e f Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-04] (ang.).
  3. Robert W. Kiger, James L. Reveal: A comprehensive scheme for standardized abbreviation of usable plant-family names and type-based suprafamilial names. [dostęp 2015-12-22].
  4. a b c d e Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 228. ISBN 1-55407-206-9.
  5. List of genera in family NEURADACEAE. W: Vascular Plant Families and Genera [on-line]. Kew, Royal Botanic Garden. [dostęp 2015-12-22].
  6. Polskie nazwy według: Józef Rostafiński: Słownik polskich imion rodzajów oraz wyż̇szych skupień roślin. Kraków: Akademia Umiejętności, 1900. (pol.)