Otwórz menu główne

Niemstów (województwo podkarpackie)

wieś w województwie podkarpackim
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie podkarpackim. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie w Polsce.

Niemstów (w latach 1977–1981 Chmielowice) – wieś w Polsce położona w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gm. Cieszanów[4][5].

Niemstów
Kościół parafialny pw. Narodzenia NMP
Kościół parafialny pw. Narodzenia NMP
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat lubaczowski
Gmina Cieszanów
Liczba ludności (2011) 641[1][2]
Strefa numeracyjna 16
Kod pocztowy 37-611[3]
Tablice rejestracyjne RLU
SIMC 0600154
Położenie na mapie gminy Cieszanów
Mapa lokalizacyjna gminy Cieszanów
Niemstów
Niemstów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Niemstów
Niemstów
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Niemstów
Niemstów
Położenie na mapie powiatu lubaczowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu lubaczowskiego
Niemstów
Niemstów
Ziemia50°15′35″N 23°03′20″E/50,259722 23,055556
Figura św. Jana Nepomucena z 2013
Cmentarz parafialny
Kapliczka św. Floriana

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie przemyskim.

Części wsiEdytuj

Integralne części wsi Niemstów][4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0600160 Mielniki przysiółek

HistoriaEdytuj

Pierwsze zagrody Niemstowa budowano prawdopodobnie już w XVII - XVIII wieku. Nazwa wsi wywodzi się od łąk leżących na skraju lasu, na których pierwsi osadnicy budowali swoje chaty. Łąki te nazywali niemstówkami. Pod koniec XVIII wieku Niemstów zamieszkało ok. 600 osób, w tym 370 Ukraińców. We wsi zbudowano karczmę i gorzelnię. W latach 20-tych XX wieku hodowano w Niemstowie konie pełnej i półkrwi angielskiej. Do połowy XIX wieku wieś należała do Sieniawskich, a następnie do Czartoryskich. Później weszła w skład tzw. klucza cewkowskiego, którego właścicielami byli Zamoyscy. W 1895 roku na rozległych dobrach Niemstowa i w miejscowym folwarku gospodarował Baron Wattman z Rudy Różanieckiej. Baron Hugo Wattman dał w prezencie Niemstów swojemu zięciowi - Zdzisławowi Avenarius. W tym okresie zaczęto budowę pałacu w Niemstowie, ale II wojna światowa nie pozwoliła tego obiektu wykończyć. Został on w części spalony i rozszabrowany. W czasie ostatniej wojny wielu Niemstowian wywieziono na roboty do Niemiec.

1921 roku we wsi było 162 domy. Po zakończeniu wojny na ziemiach dawnego folwarku wybudowano PGR. Przy gospodarstwie rolnym powstało też osiedle mieszkaniowe. We wsi funkcjonuje wodociąg, gazociąg, kanalizacja i oczyszczalnia ścieków, dokończono też telefonizację wsi.

12 września 2004 roku pochodzący z Niemstowa por. Piotr Mazurek zginął na misji wojskowej w Iraku[6][7].

W dawnym pałacu działa Niepubliczny Zakład Opiekuńczo-Leczniczy dla osób ze schorzeniami psychicznymi[8].

KościółEdytuj

Ludność polska należała do parafii rzymsko-katolickiej w Cieszanowie, a ludność ruska do parochii grecko-katolickiej w Ułazowie. Parochia w Ułazowie w 1830 roku posiadała też cerkwie filialne w Niemstowie pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny (430 wiernych) i w Moszczanicy. Cerkiew w Niemstowie istniała już w 1696, następną zbudowano w 1822 (posiadała ikonostas przedstawiający tajemnice Różańca Świętego), kolejna cerkiew drewniana została zbudowana w 1845 roku. W 1912 roku została zbudowana murowana cerkiew filialna. W 1926 roku w Niemstowie było 545 grekokatolików i 600 rzymsko-katolików. Parochia Greckokatolicka w Ułazowie istniała do 1945 roku.

W opuszczonej cerkwi greckokatolickiej zorganizowano kościół rzymskokatolicki. Parafia Niemstów została erygowana 9 lipca 1980 roku przez administratora apostolskiego w Lubaczowie bp Mariana Rechowicza. Parafia objęła Niemstów i Ułazów. W Ułazowie na fundamentach cerkwi zbudowano kościół filialny, który został poświęcony 20 czerwca 1993 przez bp Jana Śrutwę.

Proboszczami parafii byli: o. Władysław Niemiec (OFM Conv), ks. Władysław Bednarczyk, ks. Stanisław Tymosz, ks. Ryszard Basznianin, ks. Roman Kulczycki (1990-1993), ks. Mieczysław Startek (1993-2000), ks. Stefan Kuk (2000-2003), ks. Marek Krzyżan (2003-2008), ks. Jerzy Truś (2008-2014). Obecnie proboszczem od 2014 roku jest ks. Andrzej Wysokiński[9].

Parafia przynależy do Dekanatu Cieszanów, w diecezji zamojsko-lubaczowskiej[10].

OświataEdytuj

Szkolnictwo w Niemstowie rozpoczęło się w 1875 roku. Przydatnym źródłem archiwalnym do poznania historii oświaty w czasach Galicji są Austriackie Szematyzmy Galicji i Lodomerii, które podają wykaz szkół ludowych, wraz z nazwiskami ich nauczycieli. Szkoła w latach 1875-1879 była filialna, a w latach 1879-1906 była jedno-klasowa, a od 1906 była już 2-klasowa. Pierwszym nauczycielem został Szymon Szewczyk, a od 1903 roku szkoła posiadała już po dwoje nauczycieli: kierownika i pomocnika. Pomocnikami byli: Leopoldyna Olenkiewiczówna (1903-1904), Waleria Krzemieniecka (1904-1905), Franciszka Hauserówna (1905-1906), Stefania Gładyszówna (1906-1908), Franciszek Mierniczak (1908-1910), Józef Pasławski (1910-1913), Dymitr Hul (1913-1914?). Stara szkoła pochodzi sprzed II wojny światowej, a w grudniu 1999 oddano do użytku budynek nowej szkoły, której patronem jest Janusz Korczak.

Kierownicy szkoły
1875–1878. Szymon Szewczyk[11].
1878–1882. Kazimiera Sieklucka[12].
1882–1886. Izydor Ornatowski[13].
1886–1892. Jadwiga Skibińska[14].
1892–1893. Posada opróżniona[15].
1893–1895. Maria Wąsowicz[16].
1895–1896. Tytus Mitro[17].
1896–1897. Maria Gilowska[18].
1897–1898. Posada opróżniona[19].
1898–1899. Jan Krasucki[20].
1899–1900. Helena Pilecka[21].
1900–1913. Grzegorz Łebedowicz[22].
1913–1914. Józef Pasławski[23].

ZabytkiEdytuj

ZobaczEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Portal polskawliczbach.pl
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-03-04].
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  4. a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  6. Akademia Wojsk Lądowych. por. Piotr Mazurek, Akademia Wojsk Lądowych imienia generała Tadeusza Kościuszki, 12 września 2004.
  7. Zginął bohatersko w Iraku. W Cieszanowie będzie rondo im. por. Piotra Mazurka?, Zlubaczowa.pl, 18 lipca 2019.
  8. Nowa Placówka Niemstów
  9. Jubileusz 30-lecia parafii Niemstów
  10. Opis parafii na stronie diecezji
  11. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1876 (str. 424) [dostęp 2019-08-22]
  12. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1879 (str. 387) [dostęp 2019-08-22]
  13. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1883 (str. 399) [dostęp 2019-08-21]
  14. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1887 (str. 377) [dostęp 2019-08-22]
  15. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1893 (str. 427) [dostęp 2019-08-22]
  16. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1894 (str. 427) [dostęp 2019-08-22]
  17. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1896 (str. 427) [dostęp 2019-08-21]
  18. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1897 (str. 427) [dostęp 2019-08-22]
  19. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1898 (str. 509) [dostęp 2019-08-22]
  20. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1899 (str. 509 [dostęp 2019-08-22]
  21. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1900 (str. 509) [dostęp 2019-08-22]
  22. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1901 (str. 509) [dostęp 2019-08-22]
  23. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1914 (str. 734) [dostęp 2019-08-21]

Linki zewnętrzneEdytuj