Nipa krzewinkowa

gatunek rośliny

Nipa krzewinkowa (Nypa fruticans) – gatunek rośliny należący do rodziny arekowatych (Arecaceae), dawniej nazywanych palmami. Ma wiele nazw: niedorośl krzewinkowa, tęporośla krzewinkowa, palma krzaczasta. Występuje na obszarze Archipelagu Malajskiego oraz w południowo-wschodniej Azji i w Australii[3]. W wielu krajach o klimacie tropikalnym i subtropikalnym jest też uprawiana.

Nipa krzewinkowa
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd arekowce
Rodzina arekowate
Rodzaj nipa
Gatunek nipa krzewinkowa
Nazwa systematyczna
Nypa fruticans Wurmmb.
Verh. Batav. Genootsch. Kunsten 1:350. 1781
Synonimy
  • N. fruticans Thumb.
  • Nypa arborescens Wurmb ex H. Wendl[3].
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Owoce

Morfologia i biologiaEdytuj

Jest to drzewiasta roślina o bardzo krótkiej kłodzinie (do 1 m). Ma ogromne, pierzaste liście o długości do 6 m. Kwiaty zebrane w duże i rozgałęzione kwiatostany, za młodu otoczone pochwami. Jest dwupienna. Kwiatostany męskie są dołem baziowate, w środku i u góry kolbowate, kwiatostany żeńskie tworzą główkę. Owoce: pestkowce zawierające silnie rozwiniętą tkankę powietrzną, co umożliwia rozprzestrzenianie się nasion za pomocą wody morskiej.

ZastosowanieEdytuj

  • Sztuka kulinarna. Jej nasiona są jadalne w stanie surowym lub kandyzowane. Z naciętych kwiatostanów otrzymuje się sok, z którego wytwarza się cukier i wino palmowe.
  • Liście wykorzystywane do wyrobu plecionek i mat oraz krycia dachów.

PrzypisyEdytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-15] (ang.).
  3. a b Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-12].
  4. Nypa fruticans, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).

BibliografiaEdytuj

  1. Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.