Ostrowce (skorupiaki)

Ostrowce (Acrothoracica) – nadrząd[1][2] lub rząd[3][4] skorupiaków z grupy wąsonogów.

Ostrowce
Acrothoracica
Gruvel, 1905
Okres istnienia: dewon–dziś
419.2/0
419.2/0
ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Podtyp

skorupiaki

Gromada

wąsonogi

Nadrząd

ostrowce

Skorupiaki o ciele długości od 0,4 do 20 mm (samce wielokrotnie mniejsze od samic). Segmentacja jest zatarta. Ciało samic dzieli się na dwie tagmy: głowę i tułów, natomiast u samców jest jednolite. Karapaks szczątkowy, jednolity, rzadko z parą płytek wapiennych. Dorosłe zwykle bezokie, natomiast u larw obecne oczy złożone i naupilusowe, to ostatnie może się zachowywać u form dorosłych. Pierwsza para czułków jednogałęzista, zanika u dorosłych samic. Druga para czułków dwugałęzista, obecna tylko u larw. Samice mają dwie pary szczęki i żuwaczki z głaszczkami. Samce tylko zredukowane żuwaczki. Samce beznogie, u samic tylko 3 do 5 par odnóży tułowiowych. Żołądek duży, niekiedy podzielony na część rozcierającą i trawiącą. Samce niektórych gatunków mają długie penisy, czasem dłuższe od ciała[3].

Jaja i naupilusy przebywają w jamie płaszcza samicy, uwalniane są larwy cyprysowe[3]. Dorosłe metodami mechanicznymi i chemicznymi ryją korytarze w podłożu wapiennym jak skały, szkielety koralowców i muszle mięczaków[3][4].

Przypisywane tym skorupiakom skamieniałe korytarze znane są od dewonu[3].

Newman w 1996 jak i Martin i Davies w 2001 dzieli ostrowce na dwa rzędy: Pygophora i Apygophora[2]. Podział ten został zrewidowany przez Kolbasova, Newmana i Hoega w 2009 roku. Wprowadzono wówczas podział na rzędy[1][5]: Lithoglyptida i Cryptophialida. Do 2011 opisano 63 gatunki współczesne[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Shane T. Ahyong i inni, Subphylum Crustacea Brünnich, 1772, [w:] Z.-Q. Zhang (red.), Animal biodiversity: An outline of higher-level classification and survey of taxonomic richness, „Zootaxa”, 3148, grudzień 2011, s. 165–191.
  2. a b Joel W. Martin, George E. Davis: An Updated Classification of the Recent Crustacea. Natural History Museum of Los Angeles County, 2001. [dostęp 2016-04-03].
  3. a b c d e Michał Grabowski: Gromada: wąsonogi — Cirripedia. W: Zoologia: Stawonogi. Szczękoczułkopodobne, skorupiaki. T. 2, cz. 1.. Czesław Błaszak (red. nauk.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011. ISBN 978-83-01-16568-0.
  4. a b Czesław Jura: Bezkręgowce : podstawy morfologii funkcjonalnej, systematyki i filogenezy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 450-456.
  5. Acrothoracica. [w:] World Register of Marine Species [on-line]. [dostęp 2016-04-03].