Paweł Giżycki (biskup)

biskup płocki

Paweł Giżycki (ur. najprawdopodobniej ok. 1400, zm. 27 lub 28 stycznia 1463 w Pułtusku[1]) – biskup płocki, scholastyk krakowski i płocki, kanonik gnieźnieńskiej kapituły katedralnej od 1427 roku, kanonik krakowski i płocki[2].

Paweł Giżycki
Herb Paweł Giżycki
Data urodzenia ok. 1400
Data i miejsce śmierci 27 lub 28 stycznia 1463
Pułtusk
Wyznanie katolickie
Kościół Kościół łaciński
Sakra biskupia 1439

ŻyciorysEdytuj

Był synem Więcława (Wacława) – sędziego ziemskiego sochaczewskiego, dziedzica wsi Giżyce, i Elżbiety. Bracia Wincenty, marszałek książąt mazowieckich, i Zygmunt, kanonik płocki.

Studiował w Pradze, w 1419 został bakałarzem nauk wyzwolonych. Zgromadził wiele godności kościelnych – był kanonikiem płockim, krakowskim, gnieźnieńskim i poznańskim. Pełnił także funkcję pisarza ziemskiego krakowskiego. 29 maja 1439 został wybrany przez kapitułę na biskupa płockiego (jako następca Stanisława z Pawłowic). 21 sierpnia 1439 otrzymał potwierdzenie papieskie, a 27 grudnia przyjął sakrę biskupią. Jako elekt płocki sprzedał dziesięciny w Piekczynie Marcinowi Strusiowi.

Dokonał podziału archidiakonatu płockiego na: płocki i pułtuski. W 1444 r. razem z biskupem włocławskim Władysławem ustalił granice obu diecezji w tzw. miejscach spornych.

Po śmierci Władysława Warneńczyka zalecał na króla jednego z książąt mazowieckich (rok 1446). Po śmierci Bolesława IV i Władysława I został regentem w księstwie płockim w imieniu małoletnich książąt Siemowita i Władysława. Księżna Katarzyna za jego zasługi w czasie regencji, potwierdziła dawne przywileje kościoła płockiego i nadała nowe. Sprzeciwiał się wcieleniu Mazowsza do Korony.

Zdecydowany przeciwnik husytów. Fundator kolegiaty w Pułtusku (1449) gdzie po śmierci został pochowany.

Na płockiej stolicy biskupiej zastąpił go Ścibor z Gościeńczyc.

PrzypisyEdytuj

  1. Piotr Chojnacki: Biskup płocki Paweł Giżycki (1439–1463) i jego działalność. [W:] Fasciculi Historici Novi. T. IV. Warszawa, 2001, s. 152.
  2. Prałaci i kanonicy katedry metropolitalnej gnieźnieńskiej od roku 1000 aż do dni naszych. Podług źródeł archiwalnych, opracował Jan Korytkowski, t. II, Gniezno 1883, s. 63.

BibliografiaEdytuj

  • Słowikowski T. Giżycki Paweł (zm. 1463). [W:] Polski Słownik Biograficzny. T. VIIІ/1, zeszyt 36. Wrocław — Kraków — Warszawa : Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1959, s. 23—25.

Linki zewnętrzneEdytuj