Otwórz menu główne

Piecki (powiat bydgoski)

wieś w województwie kujawsko-pomorskim, powiecie bydgoskim

Piecki (niem. Grünwalde) – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Nowa Wieś Wielka, w sołectwie Brzoza.

Piecki
osada
Ilustracja
Zanikające jezioro w Pieckach
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Powiat bydgoski
Gmina Nowa Wieś Wielka
Sołectwo Brzoza
Wysokość 74 m n.p.m.
Liczba ludności (2006) 40
Strefa numeracyjna 52
Tablice rejestracyjne CBY
SIMC 0092670
Położenie na mapie gminy Nowa Wieś Wielka
Mapa lokalizacyjna gminy Nowa Wieś Wielka
Piecki
Piecki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Piecki
Piecki
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Piecki
Piecki
Położenie na mapie powiatu bydgoskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bydgoskiego
Piecki
Piecki
Ziemia53°01′46″N 18°03′44″E/53,029444 18,062222
Kąpielisko nad jeziorem Jezuickim, zwane Piecki

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

PołożenieEdytuj

Piecki są miejscowością niesołecką usytuowaną w Puszczy Bydgoskiej, ok. 11 kilometrów na południowy wschód od Bydgoszczy i 2 kilometry na północ od jeziora Jezuickiego.

Pod względem fizycznogeograficznym Piecki leżą w obrębie Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej w mezoregionie Kotlina Toruńska i mikroregionie Wydmy Puszczy Bydgoskiej[1].

CharakterystykaEdytuj

Piecki są niewielką osadą leśną, oddaloną od głównych szlaków komunikacyjnych. Połączenie od północy z Bydgoszczą oraz od południa z Prądocinem i jeziorem Jezuickim zapewnia utwardzona droga leśna. Miejscowość otoczona jest Puszczą Bydgoską z Obszarem Chronionego Krajobrazu Wydm Kotliny Toruńsko-Bydgoskiej. W lesie otaczającym miejscowość znajdują się obniżenia wytopiskowe, dawniej jeziora, obecnie torfowiska. Do czasów dzisiejszych zachowało się małe zanikające jezioro, otoczone roślinnością hydrofilną. W latach 90. XX w. planowano tu utworzenie rezerwatu przyrody Piecki Jezuickie. Na południe od Piecek znajdują się dwa zarośnięte już jeziora, przy wyższym stanie wody prawdopodobnie połączone niegdyś z jeziorem Jezuickim.

W pobliżu Piecek zbiegają się trzy piesze szlaki turystyczne PTTK prowadzące z Bydgoszczy przez Puszczę Bydgoską w rejon jeziora Jezuickiego:   szlak „Relaks”,   szlak „Wolnościowy” i   szlak „Komputerków”[2].

Na terenie wsi zlokalizowany jest nieczynny cmentarz ewangelicki[3].

Zwyczajowo nazwą Piecki określa się także popularne kąpielisko nad jeziorem Jezuickim, położone ok. 2 km na południe od miejscowości.

HistoriaEdytuj

Na mapie Schröttera z końca XVIII wieku miejscowość oznaczono Pietzka. W pobliżu niewielkiego jeziora, na łąkach otoczonych lasem znajdowały się pojedyncze zabudowania. Wieś rozrosła się wskutek napływu kolonistów niemieckich. Spis miejscowości rejencji bydgoskiej z 1833 r. podaje, że we wsi Pietzka w powiecie bydgoskim mieszkało 98 osób (92 ewangelików, 6 katolików) w 13 domach[4]. Na północ od wsi znajdowała się osada Prośnionka, gdzie w 9 domach mieszkało 19 osób (11 ewangelików, 8 katolików)[4]. Według opisu Jana Nepomucena Bobrowicza z 1846 r. wieś Piecki należała do rządowej domeny bydgoskiej[5]. Kolejny spis z 1860 r. podaje, że we w Pieckach mieszkało 99 ewangelików w 14 domach. Na miejscu znajdowała się szkoła elementarna. Miejscowość należała do parafii katolickiej i ewangelickiej w Bydgoszczy[6]. Kilka kilometrów na północ od Piecek istniała osada leśna Prośnionka, gdzie mieszkało 22 osób (7 ewangelików, 15 katolików) w 3 domach. Dzieci z Prośnionki uczęszczały do szkoły w Pieckach[6].

W XIX wieku nazwę zmieniono na Grünwalde. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego dla roku 1884 podaje, że Piecki były wsią w powiecie bydgoskim, należącą do parafii bydgoskiej. Mieszkało tu w 15 domach 110 osób, wszyscy byli ewangelikami. Najbliższa poczta i stacja kolejowa znajdowała się w Chmielnikach[7].

W styczniu 1920 roku na mocy traktatu wersalskiego miejscowość znalazła się w granicach odrodzonej Polski. Przywrócono wówczas polską nazwę miejscowości Piecki. Spis ludności z dnia 30 września 1921 r. wykazał, że wieś liczyła 83 mieszkańców (12 Polaków, 71 Niemców), którzy zamieszkiwali 17 domów[8]. W skład wsi wchodziło także kilka domostw położonych na terenie dawnej osady Prosinionka[a]. We wsi istniała szkoła elementarna, która powstała prawdopodobnie jeszcze w okresie pruskim. Szkoła była czynna jeszcze w 1925 roku, lecz przed 1928 r. została zamknięta[8]. Z mapy Wojskowego Instytutu Geograficznego z okresu międzywojennego wynika, że budynek szkoły znajdował się na południowym krańcu wsi.

Piecki do 1934 r. były gminą wiejską o powierzchni 69 ha[b], wchodzącą w skład powiatu bydgoskiego. Istniało tu 8 gospodarstw należących do mniejszości niemieckiej, które obejmowały łącznie 48% powierzchni wsi[8]. Od 1934 r. wieś wchodziła w skład sołectwa (gromady) Brzoza[c] i gminy Bydgoszcz-wieś[8].

5 września 1939 roku w rejonie Brzozy i Piecek Wojsko Polskie toczyło potyczki z Wehrmachtem. Polegli tu żołnierze z 61. i 62. Pułku Piechoty Wielkopolskiej oraz z 15. Pułku Artylerii Lekkiej. Po wojnie część z nich została pochowana na cmentarzu w Brzozie, gdzie we wspólnej mogile złożono 19 poległych[8].

Od 1940 do sierpnia 1945 r. wieś wchodziła w skład nowo utworzonej gminy Nowa Wieś Wielka, do czasu gdy gminę tą rozwiązano i wcielono do gminy Solec Kujawski.

W latach 1945–1954 Piecki należały do wsi Brzoza. Po reformie administracyjnej z 25 września 1954 r. miejscowość znalazła się w gromadzie Brzoza[8], a po jej likwidacji w 1961 roku w gromadzie Nowa Wieś Wielka. W skład sołectwa Brzoza wchodziły wówczas: wieś Brzoza, leśnictwa Brzoza i Zielonka, stacja kolejowa Chmielniki oraz osady Piecki i Stryszek. W latach 1954–1977 osada Piecki położona była zaledwie 2 km od południowej granicy miasta Bydgoszczy. Dopiero w 1977 roku wyłączono z terytorium administracyjnego Bydgoszczy lasy położone na południe od obwodnicy drogowej.

W okresie powojennym wieś wyludniła się i stała się przysiółkiem, lecz nie zanikła zupełnie, jak to miało miejsce w przypadku innych wsi i osad leśnych w Puszczy Bydgoskiej, m.in. sąsiedniego Łażyna, Emilianowa, czy wsi Kabat.

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Prosinionka to osada widoczna na XIX-wiecznych mapach topograficznych, na północ od Piecek, w rejonie obecnego skrzyżowania ul. Dąbrowa z południową obwodnicą Bydgoszczy.
  2. Od 1928 r. w skład Starostwa Powiatowego w Bydgoszczy wchodziły 3 gminy miejskie, 6 wójtostw, 123 gminy wiejskie i 42 obszary dworskie, a od 1 kwietnia do 22 września 1934 r. – 3 gminy miejskie, 120 wiejskich i 38 obszarów dworskich.
  3. Brzoza w latach 1934–1939 była gromadą wchodzącą w skład gminy Bydgoszcz-wieś i obejmowała wieś Brzozę, wieś Piecki oraz nadleśnictwo Bartodzieje.

PrzypisyEdytuj

  1. Środowisko przyrodnicze Bydgoszczy. Praca zbiorowa pod red. Józefa Banaszaka, Wydawnictwo Tanan. Bydgoszcz 1996.
  2. Włodzimierz Bykowski, Weekend w drodze – interaktywny przewodnik rowerowy okolic Bydgoszczy, Bydgoszcz: Wydawnictwo Apeiron, 1999, ISBN 83-911441-0-0, OCLC 749444166.
  3. Zapomnieni - zdjęcia cmentarza. [dostęp 2012-04-05].
  4. a b Verzeichniss aller Ortschaften des Bromberger Regierungs-Bezirks mit einer geographisch-statistischen Uebersicht. Bromberg 1833.
  5. Jan Nepomucen Bobrowicz: Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Księstwa Poznańskiego. Lipsk: Księgarnia Zagraniczna (Librairie Étrangère), 1846, s. 427.
  6. a b Verzeichniss sämmtlicher Ortschaften des Regierungs-Bezirks Bromberg. Bromberg 1860.
  7. http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VIII/71 dostęp 2014-11-6.
  8. a b c d e f Łukasz Myszka, Gmina Nowa Wieś Wielka. Z dziejów samorządu terytorialnego – do 2002 roku, Bydgoszcz: Bydgoski Dom Wydawniczy Margrafsen, 2006, ISBN 83-89734-14-1, OCLC 749214986.