Piszkowice

wieś w województwie dolnośląskim

Piszkowice (niem. Pischkowitz) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Kłodzko, w północnej części Kotliny Kłodzkiej.

Piszkowice
wieś
Ilustracja
Pałac w Piszkowicach
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat kłodzki
Gmina Kłodzko
Wysokość 295-335[1] m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 306[2]
Strefa numeracyjna 74
Kod pocztowy 57-315
Tablice rejestracyjne DKL
SIMC 0852944
Położenie na mapie gminy wiejskiej Kłodzko
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Kłodzko
Piszkowice
Piszkowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Piszkowice
Piszkowice
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Piszkowice
Piszkowice
Położenie na mapie powiatu kłodzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kłodzkiego
Piszkowice
Piszkowice
Ziemia50°28′08″N 16°35′22″E/50,468889 16,589444
Galeria: kościół, pawilon ogrodowy
Kościół w Piszkowicach
Kościół w Piszkowicach
Kościół
Kościół
Pawilon ogrodowy
Pawilon ogrodowy
Pawilon ogrodowy
Piszkowice
Galeria:dwór, spichlerz, młyn,
Spichrz w Piszkowicach
Młyn w Piszkowicach
Młyn od strony kanału
Tabliczka na moście przy młynie
Piszkowice. Kolumna

PołożenieEdytuj

Piszkowice leżą na granicy Doliny Ścinawki i południowo wschodniego krańca Wzgórz Ścinawskich, na wysokości około 295–335 m n.p.m.[1]

Podział administracyjnyEdytuj

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

NazwaEdytuj

Pierwotnie wieś nazywała się Pischkowitz, dopiero w 1937 roku ówczesna administracja niemiecka dokonała zmiany tej historycznej nazwy pochodzenia słowiańskiego na Pischkowitz na formę Schloßhübel[3].

HistoriaEdytuj

Pierwsza wzmianka o Piszkowicach pochodzi z 1340 roku i mówi o istniejącym we wsi dworze i kościele[3]. Miejscowość niemal nieprzerwanie od 1346 roku do początku XIX wieku należała do rodziny von Haugwiztów, którzy mieli tu swoją siedzibę rodową[3]. W XV wieku miejscowość była znana z ogrodnictwa i sadownictwa[3]. W czasie wojny trzydziestoletniej ówczesnemu właścicielowi Piszkowic Dittrichowi von Haugwitz skonfiskowano posiadłość za sprzyjanie protestantom i przekazano dowódcy twierdzy kłodzkiej hrabiemu Adamowi Berce[3]. W następnych latach wieś miała kilku kolejnych właścicieli, a w 1626 roku powróciła w ręce Dittricha von Hauwitza, który przyjął katolicyzm i odzyskał swoje dobra[3].
W drugiej połowie XVII wieku zbudowano w Piszkowicach okazały barokowy pałac położony na skalnym cyplu, stąd nazwano go „kłodzkim książem[3]. Bywali w nim znakomici goście między innymi: król pruski Fryderyk II Wielki i wysokiej rangi dowódcy wojskowi uczestniczący w wojnach na terenie ziemi kłodzkiej[3].
Na początku XIX wieku w miejscowości były: dwa folwarki, wapiennik, młyn wodny, kościół i szkoła, a w parku pałacowym bażanciarnia[3]. W roku 1819 zmarł ostatni przedstawiciel rodu Haugwitzów i majątek przeszedł na własność barona Friedricha Falkenhausena, a następnie często zmieniał właścicieli[3]. Od roku 1879, kiedy wybudowano stację kolejową w pobliskich Bierkowicach, wieś stała się popularna wśród turystów, chętnie odwiedzających pałac[3].
Po 1945 roku zabudowania folwarczne przejął PGR, a w pałacu urządzono szkołę[3]. W 2015 roku pałac został kupiony przez osobę prywatną i obecnie (2017) trwa w nim remont[4].

Właściciele[5]Edytuj

  • von Haugwitzowie:
    • Otto (1346–1369)
    • 1373 – Tamon
    • Heinrich
    • Rüdiger
    • Hans (1499–1528)
    • Georg (–1560)
    • Heinrich (1539–1603)
    • Magdalena (–1643) żona Heinricha Stillfrieda-Rattonitza
    • 1558 – Wenzel
    • Diettrich
    • 1594 – Hans i Heinrich
    • 1598 – Hans
    • 1607 – 1622 Dittrich
  • 1622–1626 Adam Gottfried Berka z Dubé i Lípy (Adam Gottfried Berka von der Daube und Leippe)
  • 1626 – hrabina Kolowrat
  • 1626 – Anna Kolonna von Wels
  • von Haugwitzowie:
    • 1626 – 1643 Dittrich
    • Wolf Dietrich
    • 1644 – Heinrich i Bernhard
    • 1655 – Wenzel Heinrich (–1691)
    • Maximilian Ferdinand (–1715)
    • Franz Anton (1678–1749)[6]
    • 1782 hr. Wenzel ( 1748–)[7]
    • do 1818(9) – Anton
  • baron Friedrich A. Falkenhausen
  • 1840–1845 – hrabina Falkenhausen de domo Magnis
  • od 1876 – von Zedllitz-Neukirchowie
    • 1876 – baron Georg
    • 1890 – baron Theodor
  • 1893–1910, 1926 – Wolfgang Moritz von Eichborn z Wrocławia
  • 1937 – Rudolf Salfeld
  • po 1945 – w pałacu mieściła się szkoła
  • 1998 – po raz pierwszy pałac został sprzedany

ZabytkiEdytuj

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty[8]:

  • kościół parafialny pw. św. Jana Chrzciciela, wzmiankowany w 1384 roku, przebudowany w XVIII i XIX wieku[3],
  • zespół pałacowy, przebudowany w 1722 r.[9], z XVIII–XIX w., w skład którego wchodzą:
  • zespół dworski (młyński, folwarczny), obecnie nr 59, w skład którego wchodzą
    • dwór, z XVI/XVII w.
    • spichrz murowany, 3-kondygnacyjny z 1839 r.
    • młyn, z 1838 r.

PrzypisyEdytuj

  1. a b Słownik geografii turystycznej Sudetów. redakcja Marek Staffa. T. 15: Kotlina Kłodzka i Rów Górnej Nysy. Wrocław: I-BiS, 1993, s. 335-340. ISBN 83-85773-06-1.
  2. GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  3. a b c d e f g h i j k l m Waldemar Brygier, Tomasz Dudziak: Ziemia Kłodzka. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2010, s. 404. ISBN 978-83-89188-95-3.
  4. Pałac Piszkowice. W: wyborcza.pl [on-line]. [dostęp 2017-01-26].
  5. Romuald M. Łuczyński: Zamki, dwory i pałace w Sudetach. Legnica: 2008, s. 298–299. ISBN 978-83-89102-63-8.
  6. Franz Anton von Haugwitz auf Pischkowitz. www.geni.com. [dostęp 30.09.2015].
  7. Wenzel Johann Franz Deodat Heinrich Graf von Haugwitz Freiherr auf Pischkowitzin zu Pischkowitz. www.geni.com. [dostęp 29.07.2016].
  8. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 68. [dostęp 4 sierpnia 2012].
  9. Romuald M. Łuczyński: Zamki, dwory i pałace w Sudetach. Legnica: 2008, s. 301. ISBN 978-83-89102-63-8.

BibliografiaEdytuj