Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy dawnego powiatu polskiego. Zobacz też: powiat iławecki – dawny powiat pruski.

Powiat iławecki – dawny powiat ze stolicą w Górowie Iławeckim, istniejący na terenie Polski w latach 19451958 (de facto do 1961, po przemianowaniu na powiat górowski) na terenie obecnego powiatu bartoszyckiego (województwo warmińsko-mazurskie). Nazwa powiatu pochodzi od miasta Iławka (także Iława Pruska lub Preußisch Eylau, obecnie Bagrationowsk), wcześniejszej siedziby powiatu.

Powiat iławecki
powiat
do 1958
Państwo  PRL
Województwo olsztyńskie
Data likwidacji 1958
Siedziba Górowo Iławeckie
Powierzchnia 620 km²
Populacja (1956)
• liczba ludności

18 000
• gęstość 29 os./km²
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba gmin miejskich 1
Liczba gmin wiejskich 6
brak współrzędnych
Portal Portal Polska
Ratusz w Górowie Iławeckim

Po II wojnie światowej władze polskie niemal w całości przejęły niemiecki podział administracyjny na obszarze Ziem Odzyskanych. Gdy wytyczona została obecna północna granica Polski początkowo linię tę traktowano jako przybliżoną i nie rozdzielano fizycznie przeciętych nią powiatów i wiosną 1945 roku radziecka administracja wojskowa przekazała Polakom kontrolę nad tymi powiatami w całości, ale już jesienią Stalin nakazał dokonać korekty przebiegu granicy w terenie. Osadników polskich z najbardziej na północ położonych wsi wówczas wysiedlono, a administrację polską zlikwidowano[1][1]. 6 powiatów zostało przeciętych nową granicą polsko-rosyjską: darkiejmski, frydlądzko-bartoszycki, gierdawski, gołdapski, iławecki i świętomiejski (oraz minimalnie powiat węgorzewski). W związku z tym, na obszarze Polski powstały skrawki powiatów pozbawione siedzib. Powiat frydlądzko-bartoszycki przekształcono w powiat bartoszycki, zachowano też (okrojony) powiat gołdapski (Bartoszyce i Gołdap były jedynymi siedzibami powiatów, które znalazły się po stronie polskiej). Powiaty darkiejmski, gierdawski i świętomiejski były początkowo administrowane z sąsiednich powiatów, lecz szybko uległy skomasowaniu. Natomiast powiat iławecki, po utworzeniu nowej siedziby w polskim Górowie Iławeckim, przetrwał wstępną kasację zbędnych jednostek administracyjnych, funkcjonując do końca lat 50.

Według podziału administracyjnego z 1 lipca 1952 roku powiat iławecki składał się z 1 miasta, 6 gmin i 47 gromad (wsi):

Jednostka o nazwie powiat iławecki istniała do końca 1958 roku. Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 15 grudnia 1958, powiat iławecki przemianowano na powiat górowski z dniem 1 stycznia 1959. Przyczyną zmiany były dążenia do ustalania nazw powiatów od ich siedzib. Powiat górowski (nadal z siedzibą w Górowie) funkcjonował do 30 grudnia 1961 kiedy został zlikwidowany przez przyłączenie jego terenów do powiatu bartoszyckiego. Decyzję o likwidacji powiatu podjęto 10 października 1961 na sesji PPRN w Górowie Iławeckim, natomiast 31 grudnia 1961, w obecności przedstawicieli PWRN w Olsztynie, podpisano protokół zdawczo-odbiorczy. 1 stycznia 1962 zniesiono również Sąd Powiatowy w Górowie Iławeckim.

Powiększony powiat bartoszycki przetrwał aż do reformy administracyjnej w 1975 roku, powracając z dniem 1 stycznia 1999 jako jeden z powiatów nowego województwa warmińsko-mazurskiego.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Marek Wąs. Kreska Stalina. „Ale historia”. 16/2013 (66), s. 12–13, 20133-04-22. Agora SA (pol.). 

BibliografiaEdytuj