Puferki

część Tarnowskich Gór

Puferki (niem. Gruschkamühle) – miejscowość, stanowiąca część miasta Tarnowskie Góry[3], zlokalizowana na terenie dzielnicy Sowice.

Puferki
Gruschkamühle
Część Tarnowskich Gór
Ilustracja
Centrum Puferek – skrzyżowanie ulic: Grzybowej i Wincentego Pola
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat POL powiat tarnogórski flag.svg tarnogórski
Miasto POL Tarnowskie Góry flag.svg Tarnowskie Góry
Dzielnica Sowice
Data założenia ok. 1786[1]
W granicach Tarnowskich Gór 22 maja 1975[2]
SIMC 0943983
Strefa numeracyjna (+48) 32
Kod pocztowy 42-609
Tablice rejestracyjne STA
Położenie na mapie Tarnowskich Gór
Mapa lokalizacyjna Tarnowskich Gór
Puferki
Puferki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Puferki
Puferki
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Puferki
Puferki
Położenie na mapie powiatu tarnogórskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tarnogórskiego
Puferki
Puferki
Ziemia50°27′56″N 18°50′27″E/50,465417 18,840722
Portal Portal Polska

LokalizacjaEdytuj

Puferki położone są w odległości ok. 2,5 km w linii prostej od centrum miasta[4]. Obejmują kilkanaście domów znajdujących się wzdłuż ul. Grzybowej i przy ul. Wincentego Pola. Przez miejscowość przepływa rzeka Stoła.

Historia i nazwaEdytuj

 
Sowice (niem. Sowitz) i Puferki (niem. Gruschkamühle; podkreślone na niebiesko) na fragmencie niemieckiej mapy Górnego Śląska z 1940 roku (na podstawie pruskiej mapy z 1883 roku)

Na rzece Stole przepływającej przez Puferki prawdopodobnie już od XV wieku istniał rozbudowany system stawów piętrzących wodę, przy których powstawały młyny oraz zakłady przeróbki urobku[5]. Zajmowano się w nich rozbijaniem większych brył kruszcu na drobne kawałki. Tego typu zakłady nosiły w języku niemieckim nazwę Pochwerk(niem.), do której nawiązuje polska nazwa miejscowości. Urzędowa nazwa niemiecka Puferek brzmiała jednak Gruschkamühle i odnosiła się do nazwiska właciciela jednego z młynów[1].

Marek Wroński utożsamia z Puferkami osadę Ruda, inaczej Hammer (od niemieckiego słowa oznaczającego 'młot'), występującą po raz pierwszy w dokumencie z 16 kwietnia 1415 roku, w którym biskup krakowski Wojciech Jastrzębiec erygował parafię w Tarnowicach. Wcześniej Ruda oraz wsie: Tarnowice, Rybna, Pniowiec, Opatowice, Sowice i Lasowice należały do parafii w Reptach. Nazwa tej miejscowości mogła się odnosić do podmokłej łąki lub bagniska koloru rdzawego, znacznie bardziej prawdopodobne jednak jest odniesienie do miejsca wydobycia i/lub wytapiania rudy żelaza[6][7].

Historycznie oraz administracyjnie Puferki wraz z sąsiednim Repeckiem przynależały do Opatowic[1]. Do Sowic, a zarazem do Tarnowskich Gór, przyłączono obie miejscowości w 1975 roku[5].

ArcheologiaEdytuj

 
Dolina rzeki Stoły w Puferkach – miejsce wielu odkryć archeologicznych

Podczas prowadzonych w dolinie rzeki Stoły na terenie Puferek w latach 30. ubiegłego wieku prac wykopaliskowych archeolodzy odkryli pozostałości osady z epoki kamiennej oraz dwa ślady osadnictwa z epoki kamiennej i epoki brązu (AZP 94-46 nr 10-12 o współrzędnych: 50°27′53″N, 18°50′12″E; 50°27′52″N, 18°50′24″E oraz 50°27′50″N, 18°50′30″E)[8][9]. Odnalezione tam naczynia reprezentują kulturę łużycką[9].

KomunikacjaEdytuj

Dojazd do Puferek od strony Sowic (od wschodu) i Strzybnicy (od zachodu) umożliwia ul. Grzybowa (stanowiąca fragment drogi powiatowej klasy Z nr 3290S[10]), natomiast od strony centrum (od południa) prowadzi ul. Wincentego Pola (droga gminna klasy D nr 270 198 S[11]).

Publiczny transport zbiorowy zapewnia Zarząd Transportu Metropolitalnego organizujący przewozy autobusowe na liniach 189, 671 i 736[12]. Autobusy zatrzymują się na przystanku o nazwie Puferki[12].

Przez Puferki przebiega   Szlak Segiecki[13].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Nowak 1927 ↓, s. 242.
  2. Dz.U. z 1975 r. nr 15, poz. 88.
  3. Obwieszczenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 4 sierpnia 2015 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2015 r. poz. 1636).
  4. Pomiary dokonane przy pomocy mapy Systemu Informacji o Terenie (SIT) miasta Tarnowskie Góry.
  5. a b Informacja z tablicy informacyjnej zlokalizowanej na terenie dzielnicy Sowice.
  6. Drabina 2000 ↓, s. 41.
  7. Marek Wroński. Geneza osadnicza Rudy. „Zeszyty Tarnogórskie”. 1, s. 37–44, 1986. ISSN 0860-3693 (pol.). 
  8. Drabina 2000 ↓, s. 14.
  9. a b BIP – Urząd Miejski w Tarnowskich Górach: Gminna Ewidencja Zabytków (pol.). 2013-09-06. [dostęp 2018-01-27].
  10. Zarząd dróg powiatowych w Tarnowskich Górach – gmina Tarnowskie Góry.
  11. Wykaz dróg w administracji MZUiM; Biuletyn Informacji Publicznej UM w Tarnowskich Górach.
  12. a b Lista przystanków: Tarnowskie Góry (pol.). W: Zarząd Transportu Metropolitalnego [on-line]. [dostęp 2019-03-15].
  13. Starostwo Powiatowe w Tarnowskich Górach: Powiatowe szlaki rowerowe (pol.). tarnogorski.pl. [dostęp 2019-09-18].

BibliografiaEdytuj