Otwórz menu główne

Radoryż Smolany

wieś w województwie lubelskim

Radoryż Smolanywieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim, w gminie Krzywda[4][5].

Radoryż Smolany
wieś
Ilustracja
Dwór w Radoryżu Smolanym
Państwo  Polska
Województwo  lubelskie
Powiat łukowski
Gmina Krzywda
Liczba ludności (2011) 485[1][2]
Strefa numeracyjna 25
Kod pocztowy 21-470[3]
Tablice rejestracyjne LLU
SIMC 0677323[4]
Położenie na mapie gminy Krzywda
Mapa lokalizacyjna gminy Krzywda
Radoryż Smolany
Radoryż Smolany
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Radoryż Smolany
Radoryż Smolany
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Radoryż Smolany
Radoryż Smolany
Położenie na mapie powiatu łukowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu łukowskiego
Radoryż Smolany
Radoryż Smolany
Ziemia51°48′12″N 22°07′47″E/51,803333 22,129722

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Bożej Częstochowskiej w Radoryżu Kościelnym.

Historia miejscowościEdytuj

Pierwsza wzmianka o wsi Radorzirz pochodzi z roku 1420, kiedy to chłopi protestowali przeciwko pozywaniu ich przez dziedzica tej wsi przed sąd w Lublinie, uważając za właściwy sąd w Radomiu. Wieś była położona po obu stronach granicy ziem łukowskiej i stężyckiej i używano dwóch nazw – Radoryż i Radoryżec, a później Radorzis Magna i Radorzis Parwa. Ponadto Radoryż przynależał do parafii w Tuchowiczu, a Radoryżec od roku 1437 do parafii wojcieszkowskiej. Z Radoryża wywodzi się rodzina Radorziskich, której członkowie w XVI wieku wybudowali pałac otoczony parkiem. Pałac został zniszczeniu podczas potopu szwedzkiego.

W XVIII wieku wieś była własnością kasztelana połanieckiego Antoniego Cieciszewskiego. Jego spadkobiercy opuścili Radoryż dopiero w roku 1863 na skutek represji po powstaniu styczniowym. Już przed rokiem 1848 w Radoryżu istniał dwór, podobnie jak poprzedni otoczony parkiem. Ciągłym problemem była wilgoć, natomiast dumą – biblioteka, która uchowała się do roku 1945. W Radoryżu zamieszkiwała rodzina Potworowskich, której słynący z sadów majątek (obok majątku krzywdziańskich Szulców) należał do największych w okolicy[6].

Okolice Radoryża wyzwolono spod hitlerowskiej okupacji 22 lipca 1944 roku. Po wojnie majątek rozparcelowano. Dwór i zabudowania folwarczne, mocno zdewastowane, zostały przeznaczone na szkołę rolniczą – Powiatową Szkołę Gospodarstwa Wiejskiego. W pierwszym roku naukę podjęło jednak jedynie ośmiu uczniów, a i oni zrezygnowali przed upływem roku. Następnie, w latach 1945–1947 był tu Ośrodek Przysposobienia Rolniczego, później prowadzono Kurs Administracji Rolnej, następnie Gimnazjum Rolnicze i w końcu Liceum 1. stopnia dla dorosłych, które 1 czerwca 1951 roku zakończyło działalność; pozostało jedynie gospodarstwo rolne podległe oświacie. Działalność edukacyjną wznowiono w 1955 roku, kiedy powstało Technikum Rolniczo-Łąkarskie, choć uczniowie pojawili się dopiero w roku 1957 po częściowo zakończonym remoncie.

Do 1954 roku istniała gmina Radoryż. Pod koniec lat pięćdziesiątych XX wieku Radoryż Smolany zelektryfikowano; wybudowano tu także studnię głębinową i zakończono budowę szosy. W latach 1959–1960 wybudowano nowy gmach szkoły.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

We wsi znajduje się Szkoła Podstawowa im. ks. kard. Stefana Wyszyńskiego, Zespół Szkół im. Władysława Tatarkiewicza (dawne Technikum Łąkarskie) oraz Dom Dziecka.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Portal polskawliczbach.pl
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-06-20].
  3. Poczta Polska. Wyszukiwarka kodów pocztowych
  4. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. Emilia Stobińska-Józefacka: Palce lizać!, Lublin, KAW 1994, ​ISBN 83-03-03435-9​, s.40.

BibliografiaEdytuj

  • 50 lat. Zespół Szkół Rolniczych w Radoryżu Smolanym 1946-1996. Radoryż Smolany: Komitet Organizacyjny VI Zjazdu Absolwentów, s. 5…7.

Linki zewnętrzneEdytuj