Samantha Cristoforetti

włoska astronautka, pilot Włoskich Sił Powietrznych, inżynier

Samantha Cristoforetti (ur. 26 kwietnia 1977 w Mediolanie) – włoska astronautka, emerytowana pilot, żołnierz Włoskich Sił Powietrznych, kapitan, inżynier. Ustanowiła kobiecy rekord najdłuższego pojedynczego pobytu w kosmosie (199 dni i 16 godzin) oraz rekord najdłuższego pojedynczego pobytu w kosmosie astronauty z Europejskiej Agencji Kosmicznej[2][3][4]. Pierwsza Włoszka, która poleciała w kosmos. Pierwsza osoba, która zaparzyła kawę w kosmosie[5].

Samantha Cristoforetti
Ilustracja
Samantha Cristoforetti (2013)
Data i miejsce urodzenia

26 kwietnia 1977
Mediolan

Narodowość

włoska

Status

aktywna

Funkcja

Dowódca MSK[1], specjalista misji

Łączny czas misji kosmicznych

nieaktualne na dzień 26.7.2022, 199 dni 16 godzin
42 minuty

Liczba spacerów kosmicznych

1

Czas spacerów kosmicznych

7 g. 5 m.

Misje

Sojuz TMA-15M, Ekspedycja 67/68

ŻyciorysEdytuj

Urodzona w Mediolanie Cristoforetti dzieciństwo spędziła w Malè, w Val di Sole, w prowincji Trydent. W wieku 18 lat wzięła udział w amerykańskim programie wymiany zagranicznej z organizacją AFS, uczestnicząc w U.S. Space Camp[6]. Studiowała w Bolzano i Trydencie, ukończyła studia na Uniwersytecie Technicznym w Monachium z dyplomem z inżynierii mechanicznej. Studiowała także na École Supérieure d’Aéronautique w Tuluzie oraz na Rosyjskim Chemiczno-Technologicznym Uniwersytecie im. D.I. Mendelejewa w Moskwie. Ukończyła także Uniwersytet w Neapolu na kierunku lotniczym[7], studiowała na Accademia Aeronautica w Pozzuoli, stając się jedną z pierwszych kobiet – pilotów myśliwskich i poruczników Włoskich Sił Powietrznych. Jest drugim absolwentem Space Camp, który poleciał w przestrzeń kosmiczną[6].

W ramach treningu ukończyła także wspólne szkolenie europejskie NATO dla pilotów myśliwskich. Ma nalot ponad 500 godzin na sześciu typach samolotów wojskowych: SF-260, T-37, T-38, MB-339A, MB-339CD i AMX. Ma stopień wojskowy kapitana lotnictwa[8].

Włoszka jest poliglotką, mówi po włosku, angielsku, niemiecku, francusku, rosyjsku i chińsku[8][9].

Po 19 latach odeszła ze służby wojskowej nabywając emeryturę[10].

Misja FuturaEdytuj

3 lipca 2012 roku Europejska Agencja Kosmiczna ogłosiła, że Cristoforetti weźmie udział w długotrwałej misji na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej w 2014 roku[11]. 23 listopada 2014 roku Sojuz TMA-15M wystartował z kosmodromu Bajkonur, dokując do MSK w sześć godzin później[12]. Cristoforetti i jej towarzysze wrócili na Ziemię 11 czerwca 2015.

Misja Cristoforetti nosiła nazwę Futura. W czasie pobytu na stacji przeprowadziła liczne eksperymenty naukowe, w tym pięć projektów związanych z fizjologią człowieka w warunkach nieważkości. Była operatorem w trakcie odcumowywania statku ATV-5. W lutym 2015 roku rozpoczęła program „Mission X: Train Like an Astronaut”, który polegał na zapoznaniu tysięcy dzieci w wieku od 8 do 12 lat z wielu krajów z pracą kosmonauty oraz zdrowym trybem życia i odżywiania[13]. Badała także przydatność alg z rodzaju Spirulina przy pozyskiwaniu żywności w drodze fotosyntezy w środowisku o sztucznie odnawianej atmosferze[14].

Powrót na ZiemięEdytuj

Miesięczne opóźnienie lotów związane z awarią dwóch rosyjskich rakiet nośnych spowodowało przedłużenie jej pobytu, a z tym ustalenie rekordu długości pobytu kobiety jak i astronauty z ESA w przestrzeni kosmicznej[15].

Ekspedycja 67Edytuj

S.Cristoforetti została przydzielona do lotu na Międzynarodową Stację Kosmiczną po raz drugi wiosną 2022 r. [16] Leci na czwartej misji NASA Commercial Crew Program, SpaceX Crew-4 na statku kosmicznym SpaceX Crew Dragon.[17] Misja wystartowała 27 kwietnia 2022 roku, przed zadokowaniem tego samego dnia.[18] Druga misja Włoszki na MSK nazywa się Minerva. Była pierwszą osobą, która nakręciła wideo TikTok na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, a niektóre z jej pokładowych filmów obejrzano miliony razy.[19]

21 lipca 2022 r. S.Cristoforetti wykonała swój pierwszy spacer kosmiczny, który trwał 7 godzin i 5 minut[20]. Wraz z Olegiem Artiemjewem wspólny spacer kosmiczny ESA - Roskosmos był trzecim spacerem kosmicznym, w którym instalowano ERA. S.Cristoforetti była pierwszym nie-Rosjaninem, który użył skafander Orłan (Orłan MKS) od czasu Michaela Barratta w czerwcu 2009 roku i pierwszym europejskim astronautą, który to zrobił od czasu Jean-Pierre'a Haigneré 16 kwietnia 1999 roku.[21]

Ekspedycja 68Edytuj

Z dniem 28 września 2022 roku, jako pierwsza Europejka objęła dowodzenie MSK[22][23]. 19 maja 2021 roku podjęto decyzję w tej sprawie[24].

Science fictionEdytuj

 
Cristoforetti w module Cupola wskazuje SpaceX CRS-6 „«There’s coffee in that nebula»… ehm, I mean… in that #Dragon”

Cristoforetti pozowała do zdjęcia w koszuli nawiązującej do książki Autostopem przez Galaktykę, jej towarzysz Anton Szkaplerow miał koszulę z odniesieniami do Wielkiego pytania o życie, wszechświat i całą resztę. Na blogu Ekspedycji 42 była specjalna sekcja „Don’t panic”[25]. W kwietniu 2015 roku, gdy kapsuła Dragon przywiozła na pokład MSK maszynę do espresso, w serwisie Twitter opublikowała swoją fotografię w stroju Gwiezdnej Floty z komentarzem „«There’s coffee in that nebula»… ehm, I mean… in that #Dragon” (odnoszącym się do kapitan Janeway z serialu Star Trek: Voyager i jej miłości do kawy). Była to pierwsza kawa zaparzona na pokładzie MSK[5][25][26].

OdznaczeniaEdytuj

Komandor Orderu Zasługi Republiki Włoskiej z dniem 6 marca 2013 r.[27]

16 lipca 2015 roku Prezydent Włoch S.Mattarella uczynił ją Kawalerem Wielkiego Krzyża Orderu Zasługi Republiki Włoskiej. 20 lipca 2015 roku polityk wręczając jej order powiedział m.in.: Jej poczynania śledzili z zachwytem i miłością wszyscy Włosi[28][29].

Wyrazy uznaniaEdytuj

 
Wręczenie Samancie Cristoforetti dyplomu magistra honorowego Università degli Studi di Pavia w dziedzinie bioinżynierii

Życie rodzinneEdytuj

Ma dwoje dzieci z inżynierem, Francuzem Lionelem Ferrą, z listopada 2016 r. córkę Kelsey Amal, z 2021 r. syna imieniem Dorian Lev[37][38] i mieszkają blisko Europäisches Astronautenzentrum w Kolonii.

FilmEdytuj

Jest bohaterką filmu dokumentalnego Astrosamantha - La donna dei record nello spazio[39].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/Minerva/ESA_astronaut_Samantha_Cristoforetti_becomes_first_European_female_ISS_commander
  2. Janene Pieters: Dutch astronaut Kuipers loses space record to Italy’s Cristoforetti. nltimes.nl, 2015-06-05. [dostęp 2016-03-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (7 stycznia 2016)]. (ang.).
  3. 3 Space Station Astronauts Safely Return to Earth. 11 czerwca 2015. [dostęp 2016-03-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (17 czerwca 2015)]. (ang.).
  4. Samantha beats ESA astronaut single-duration record – Outpost 42. Outpost 42. [dostęp 2016-03-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (5 marca 2016)]. (ang.). Cytat: ESA astronaut Samantha Cristoforetti will break the record for the longest uninterrupted spaceflight of an ESA astronaut
  5. a b To boldly brew: Italian astronaut makes first espresso in space. [w:] the Guardian [on-line]. [dostęp 2016-03-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (22 października 2015)]. (ang.).
  6. a b Space Camp Alumni Newsletter. Space and Rocket Center. [dostęp 2016-03-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (11 marca 2016)]. (ang.).
  7. Samantha Cristoforetti. A.S.I. – Agenzia Spaziale Italiana. [dostęp 2016-03-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (17 czerwca 2015)]. (wł.).
  8. a b Samantha Cristoforetti. ESA. [dostęp 2016-03-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (11 marca 2016)]. (ang.).
  9. https://www.bbc.com/future/article/20180626-why-europes-astronauts-are-learning-chinese
  10. https://www.agi.it/cronaca/spazio_samantha_cristoforetti_lascia_aeronautica-6814819/news/2019-12-31/
  11. ESA astronaut Samantha Cristoforetti set for Space Station in 2014. esa.int, 3 lipca 2012. [dostęp 2016-03-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (5 listopada 2012)]. (ang.).
  12. Crew docks at International Space Station. USA Today, 23 listopada 2014. [dostęp 2016-03-04]. (ang.).
  13. Mission X – Training like an Astronaut. European Space Agency (ESA). [dostęp 2016-03-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (8 marca 2016)]. (ang.).
  14. Futura Mission. esa.int, 7 października 2015. [dostęp 2016-03-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (9 września 2015)]. (ang.).
  15. Samantha overtakes Sunita as holder of longest spaceflight for women. ESA. [dostęp 2016-03-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (23 lipca 2015)]. (ang.).
  16. https://www.esa.int/Newsroom/Press_Releases/Samantha_Cristoforetti_will_fly_to_the_International_Space_Station_in_2022
  17. https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211220/tI1Xhu3fYus
  18. https://www.cnn.com/2022/04/27/tech/spacex-launch-crew-4-wednesday-scn/index.html
  19. https://www.bbc.com/news/technology-61707618
  20. https://www.youtube.com/watch?v=Ou20NioAmgk
  21. https://spaceflightnow.com/2022/07/21/russian-esa-iss-eva/
  22. https://t.me/roscosmos_gk/6891
  23. https://www.altair.com.pl/news/view?news_id=38101
  24. https://twitter.com/esa/status/1398247845057208321
  25. a b Don’t panic | Outpost 42. outpost42.esa.int. [dostęp 2016-03-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (11 marca 2016)]. (ang.).
  26. Sam Cristoforetti on Twitter. twitter.com. [dostęp 2016-03-04]. (ang.).
  27. https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/328391
  28. Samantha Cristoforetti becomes Cavaliere di Gran Croce. [dostęp 2016-03-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (10 sierpnia 2015)]. (ang.).
  29. https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/328391
  30. http://news.unipv.it/?p=25547
  31. https://2019.festivaltecnologia.it/blog/laurea-ad-honorem-ingegneria-aerospaziale-samantha-cristoforetti
  32. https://2019.festivaltecnologia.it/sites/default/files/2019-11/_SGP4616_2019110943738447.JPG
  33. https://www.lastampa.it/torino/2019/10/17/news/al-nobel-stiglitz-e-a-samantha-cristoforetti-la-laurea-ad-honorem-al-politecnico-1.37755787
  34. https://vrijetijdamsterdam.nl/algemeen/wetenschap/astronaut-samantha-cristoforetti-wordt-eredoctor-aan-de-vu/
  35. https://www.researchgate.net/publication/321756946_Ophrys_montalciniae_nothosubsp_cristoforettiae_O_incubacea_subsp_brutia_O_sphegodes_subsp_classica_nuovo_ibrido_naturale_del_Salento_Puglia
  36. Barbie Role Models Samantha Cristoforetti | Mattel, Mattel Shop [dostęp 2022-02-12] (ang.).
  37. https://web.archive.org/web/20170104192355/http://www.ansa.it/english/news/2017/01/03/samantha-cristoforetti-gives-birth-to-kelsey-amal_570740d1-2a24-49f4-80e9-f2177437c6fd.html
  38. https://www.ilgiorno.it/mondo/samantha-cristoforetti-marito-figli-1.7610414
  39. https://www.officineubu.com/film/astrosamantha/

Linki zewnętrzneEdytuj