Otwórz menu główne

Szczur zaroślowy

gatunek gryzonia

Szczur zaroślowy[3] (Rattus fuscipes) – gatunek gryzonia z rodziny myszowatych, występujący wyłącznie w Australii[2][4].

Szczur zaroślowy
Rattus fuscipes[1]
(Waterhouse, 1839)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Podkrólestwo Bilateria
(bez rangi) wtórouste
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Infratyp żuchwowce
Nadgromada czworonogi
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd gryzonie
Podrząd myszokształtne
Nadrodzina myszowe
Rodzina myszowate
Podrodzina myszy
Rodzaj szczur
Gatunek szczur zaroślowy
Synonimy
  • Mus assimilis Gould, 1858
  • Mus greyii Gray, 1841
  • Mus manicatus Gould, 1858
  • Mus murrayi Thomas, 1923
  • Rattus assimilis coracius Thomas, 1923
  • Rattus glauerti Thomas, 1926
  • Rattus greyi peccatus Troughton, 1937
  • Rattus greyi pelori Finlayson, 1960
  • Rattus greyi ravus Brazenor, 1936
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Zasięg występowania podgatunków:

     R. f. fuscipes

     R. f. greyi

     R. f. assimilis

     R. f. coracius

KlasyfikacjaEdytuj

Gatunek ten został opisany naukowo w 1839 roku przez G.R. Waterhouse’a pod nazwą Mus fuscipes[5]. Miejsce typowe to Albany w Australii Zachodniej[4]. Wyróżniane są cztery podgatunki, różniące się pod względem genetycznym[2].

NazewnictwoEdytuj

W wydanej w 2015 roku przez Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk publikacji „Polskie nazewnictwo ssaków świata” gatunkowi nadano nazwę szczur zaroślowy[3]. W Australii zwierzę nosi angielską nazwę bush rat, oraz aborygeńską nazwę Bogul[6].

WystępowanieEdytuj

Szczur zaroślowy jest australijskim endemitem. Zamieszkuje wybrzeża i tereny przybrzeżne kontynentu[2][4]. Jest szeroko rozprzestrzeniony w obszarach zalesionych i na wrzosowiskach w południowej i wschodniej części Australii, oraz na wielu wyspach, w tym na Wyspie Kangura[2].

WyglądEdytuj

Zwierzę ma ciało (wraz z głową) długości 110–205 mm, ogon o długości 105–195 mm i masę 65–225 g. Ogon jest względnie krótki. Wierzch ciała jest szary do szarobrązowego lub rudawego, spód ciała jest szary lub kremowy; futro jest gęste i miękkie. Charakterystycznymi cechami jego wyglądu są żółte, dłutowate siekacze i spiczasta głowa z dużymi, zaokrąglonymi uszami[7].

Tryb życiaEdytuj

Szczur ten prowadzi naziemny[2], nocny tryb życia[7]. Jest spotykany w lasach piętra subalpejskiego w Wielkich Górach Wododziałowych, wilgotnych lasach równikowych, lasach eukaliptusowych, zaroślach i wrzosowiskach w obszarach przybrzeżnych[2]. Kryje się w gęstym poszyciu leśnym, kopie krótkie nory pod skałami i konarami, wykłada gniazda trawą. Nie jest spotykany na terenach zurbanizowanych[7].

Jest to zwierzę wszystkożerne, zjada grzyby, trawy, owoce, nasiona i owady[7]. Samica w miocie rodzi do pięciu młodych, w sprzyjających latach może wydać na świat kilka miotów w ciągu roku[2].

Populacja i zagrożeniaEdytuj

Szczur zaroślowy ma duży zasięg występowania, lokalnie jest liczny, szczególnie na przybrzeżnych wrzosowiskach. Jest obecny w wielu obszarach chronionych. Jest wrażliwy na zaburzenia środowiska przez działalność ludzką, w części zasięgu może być zagrożony przez wycinkę drzew, nieodpowiednie gospodarowanie ogniem i pożary buszu. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody uznaje szczura zaroślowego za gatunek najmniejszej troski[2].

Szczur zaroślowy został skutecznie reintrodukowany w rezerwacie North Head w obrębie aglomeracji Sydney. Gryzoń ten konkuruje z zawleczonym do Australii szczurem śniadym (Rattus rattus) i badacze spodziewają się, że jego silna populacja będzie w stanie przeciwstawić się ekspansji obcego gatunku[6][8][9].

PrzypisyEdytuj

  1. Rattus fuscipes, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c d e f g h i Menkhorst, P., Lunney, D., Ellis, M., Burnett, S. & Friend, T. 2016, Rattus fuscipes [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016, wersja 2017-3, DOI10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T19333A22441590.en [dostęp 2018-04-04] (ang.).
  3. a b Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk, 2015, s. 297. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. a b c Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Rattus fuscipes. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2018-04-04]
  5. G.R. Waterhouse: The zoology of the voyage of H.M.S. Beagle, under the command of Captain Fitzroy, R.N., during the years 1832 to 1836. Cz. 2: Mammalia. London: Published by Smith, Elder and Co., 65 Cornhil, 1838, s. 66. (ang.)
  6. a b Katynna Gill: The real rat race (ang.). Uniwersytet w Sydney, 2011-06-08. [dostęp 2018-04-23].
  7. a b c d Ondine Evans: Bush Rat (ang.). Australian Museum, 2015-10-30. [dostęp 2018-04-04].
  8. Sydney Bush Rat (ang.). Uniwersytet w Sydney, 2016-05-26. [dostęp 2018-04-04].
  9. Native Bush Rats reclaiming North Head (ang.). Australian Wildlife Conservancy, marzec 2016. [dostęp 2018-04-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-10-14)].

Linki zewnętrzneEdytuj