Triheksyfenidyl

związek chemiczny

Triheksyfenidyl (trihexyphenidyl, benzhexol, ATC N04AA) – organiczny związek chemiczny, lek cholinolityczny działaniem zbliżony do atropiny. Działa ośrodkowo i obwodowo, wpływa rozkurczowo na mięśnie gładkie, zwłaszcza przewodu pokarmowego, i znosi nadmierne napięcie mięśni poprzecznie prążkowanych. Jest związkiem chiralnym, produkt farmaceutyczny jest mieszaniną racemiczną obu enancjomerów[1].

Triheksyfenidyl
Enancjomer R Enancjomer S
Enancjomer R Enancjomer S
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C20H31NO
Masa molowa 301,47 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 144-11-6
PubChem 5572
DrugBank APRD00070
Klasyfikacja medyczna
ATC N04AA01
Stosowanie w ciąży kategoria Nie

Mechanizm działaniaEdytuj

Blokuje działanie acetylocholiny na receptory muskarynowe w podwzgórzu.

Farmakologia i farmakokinetykaEdytuj

Działa cholinolitycznie, przeciwhistaminowo i słabo miejscowo znieczulająco. Po podaniu doustnym zmniejsza sztywność mięśniową i drżenie, w mniejszym stopniu wpływa na bradykinezję. Jego działanie parasympatykolityczne jest 10 razy słabsze niż atropiny. Po podaniu doustnym w 100% wchłania się z przewodu pokarmowego. Metabolizowany w wątrobie, a następnie wydalany z moczem.

PrzeciwwskazaniaEdytuj

InterakcjeEdytuj

Działania niepożądaneEdytuj

  • suchość jamy ustnej
  • suchość skóry
  • rozszerzenie źrenic
  • zaburzenia akomodacji
  • częstoskurcz
  • zaparcia
  • senność
  • ataksja
  • majaczenie
  • przymglenie świadomości

WskazaniaEdytuj

Triheksyfenidyl jest lekiem z wyboru w leczeniu parkinsonizmu polekowego. Znajduje także zastosowanie w leczeniu innych zespołów parkinsonowskich, choroby Parkinsona i różnych dyskinez.

Preparaty handlowe: Aparkan i Artane.

PrzypisyEdytuj

  1. Rote Liste Service GmbH (Hrsg.): Rote Liste 2017 – Arzneimittelverzeichnis für Deutschland (einschließlich EU-Zulassungen und bestimmter Medizinprodukte). Rote Liste Service GmbH, Frankfurt/Main, 2017, Aufl. 57, ​ISBN 978-3-946057-10-9​, s. 224.

BibliografiaEdytuj

  1. Indeks leków Medycyny Praktycznej 2006. Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2006. ISBN 83-7430-060-4.
  2. Janiec Waldemar (red), Farmakodynamika Podręcznik dla studentów farmacji Wydanie I, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008 ​ISBN 978-83-200-3245-1
  3. Wojciech Kostowski, Zbigniew S. Herman: Farmakologia Podstawy farmakoterapii T.II. Warszawa: PZWL, 2010, ​ISBN 978-83-200-4185-9

Związki optycznie czynne