Władysławów (powiat turecki)
Władysławów – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Władysławów[3]. Siedziba gminy Władysławów. Prawa miejskie w latach 1727–1870 i 1919–1934.
wieś | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Liczba ludności (2005) |
1625 |
Strefa numeracyjna |
63 |
Kod pocztowy |
62-710[2] |
Tablice rejestracyjne |
PTU |
SIMC |
0301210 |
Położenie na mapie gminy Władysławów ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu tureckiego ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
Wieś położona jest wśród Pagórków Złotogórskich, będących północną częścią Wysoczyzny Tureckiej. pośrodku trójkąta miast Konin-Koło-Turek.
We wsi znajduje się Szkoła Podstawowa im. ks. Jana Twardowskiego[4] oraz jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej[5].
Historia
edytujDawne miasto szlacheckie lokowane było na prawie miejskim w 1727 roku przez Jana Władysława Kretkowskiego, wojewodę chełmińskiego. Od 1728 roku Władysławów był w posiadaniu rodu Gurowskich.
Podstawą rozwoju Władysławowa było tkactwo. Pierwsza wzmianka o istnieniu cechu tkackiego pochodzi z 1738 roku. Osiedlili się tutaj wówczas tkacze z Czech i Saksonii.
Po II rozbiorze Polski, miasto przeszło do zaboru pruskiego, licząc około 520 mieszkańców i 72 domostwa. Mieszkańcy Władysławowa utrzymywali się głównie z rzemiosła, które obejmowało blisko 35 warsztatów.
Od 1807 roku miasto włączono w skład Księstwa Warszawskiego, zaś od 1815 roku wchodziło w skład Królestwa Polskiego. W XIX wieku rozwinęła się tu produkcja bryczek i wozów. Czynne tu były również dwie garbarnie[6].
W 1870 roku Władysławów stracił prawa miejskie w wyniku reformy administracyjnej przeprowadzonej w Rosji. Prawa miejskie Władysławów odzyskał w 1919 roku[7], lecz utracił je ponownie w 1934 roku[8].
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa konińskiego.
Zabytki
edytujW miejscowości zachował się XVIII-wieczny układ zabudowy. Interesujący zespół zabytków tworzą dawne domki tkaczy z przełomu XVIII i XIX wieku. Są to murowane budynki parterowe, kryte dachami naczółkowymi lub czterospadowymi. W niektórych zachowały się przelotowe sienie.
Na rynku wznosi się rokokowa figura świętego Jana Nepomucena z płaskorzeźbami świętych na cokole, pochodząca z 1751 roku.
Po przeciwległej stronie rynku, w czterdziestą rocznicę wybuchu II wojny światowej, w 1979 roku, ustawiony został głaz narzutowy, upamiętniający poległych i pomordowanych w latach 1939–1945.
W eklektycznym budynku dawnego kościoła ewangelickiego z drugiej połowy XIX wieku mieści się Gminny Ośrodek Kultury.
Sport
edytujW miejscowości działa, założony w 1977 roku, Gminny Ludowy Klub Sportowy „Znicz Władysławów”, którego sekcja piłkarska uczestniczyła w rozgrywkach ligowych w latach 1977–1988, 1998–2013 i 2017–2022. W sezonach 2008/09 – 2012/13 zespół występował w konińskiej klasie okręgowej.
Ludzie związani z Władysławowem
edytuj- Oskar Bartel – teolog, profesor Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie
- Henryk Leopold Bartsch – pastor ewangelicki, muzyk
- Roman Chojnacki – muzyk, muzykolog, profesor Akademii Muzycznej w Warszawie
- Adam Gurowski – filozof, publicysta, działacz polityczny okresu powstania listopadowego
- Ignacy Gurowski – publicysta, uczestnik powstania listopadowego
- Rafał Gurowski – hrabia, fundator kościoła w Wyszynie
- Eduard Kneifel – pastor ewangelicki, historyk
- Jerzy Kusiak – polityk, poseł, ambasador
- Andrzej Rosicki – działacz samorządowy, prezydent miasta Łodzi
- Wawrzyniec Sielski – poseł, właściciel ziemski
- Ryszard Trenkler – pastor ewangelicki
Zobacz też
edytujPrzypisy
edytuj- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 149089
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1476 [zarchiwizowane 2022-10-26] .
- ↑ Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2014-03-03].
- ↑ Szkoła Podstawowa we Władysławowie [online], www.sp.wladyslawow.pl [dostęp 2023-09-05] .
- ↑ OCHOTNICZA STRAŻ POŻARNA WE WŁADYSŁAWOWIE | Rejestr.io [online], rejestr.io [dostęp 2023-09-05] .
- ↑ Piotr Maluśkiewicz, Województwo konińskie : szkic monograficzny, wyd. 1, Warszawa: Państwowe Wydawn. Nauk, 1983, s. 330, ISBN 83-01-00534-3, OCLC 11783554
- ↑ Dz.U. z 1919 r. nr 13, poz. 140.
- ↑ Dz.U. z 1934 r. nr 47, poz. 403.
Bibliografia
edytuj- Piotr Maluśkiewicz , Ziemia konińska – przewodnik turystyczny, Konin: „Apeks”, 1997, ISBN 83-86139-28-5, OCLC 750945451 .
- Andrzej Czesław Nowak , Konin, Turek, Dobra, Golina, Rychwał, Tuliszków oraz okolice – przewodnik turystyczny, Poznań: Centralny Ośrodek Informacji Turystycznej, 1987, ISBN 83-85034-04-8, OCLC 69453891 .
Linki zewnętrzne
edytuj- Strona internetowa Władysławowa i gminy Władysławów
- Galeria zdjęć Gminy Władysławów. galeria.wladyslawow.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-11-02)].
- Strona internetowa drużyny Znicz Władysławów
- Władysławów (2), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIII: Warmbrun – Worowo, Warszawa 1893, s. 693 .