Biała Woda (Niemcy)

(Przekierowano z Weißwasser/Oberlausitz)

Biała Woda[1] (niem. Weißwasser/Oberlausitz, Weißwasser/O.L., górnołuż. Běła Woda, wym. ['bʲɪwa 'woda]) – miasto we wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Saksonia, w okręgu administracyjnym Drezno, w powiecie Görlitz (do 31 lipca 2008 w powiecie Niederschlesischer Oberlausitzkreis), w pobliżu granicy z Polską, w Zagłębiu Łużyckim, siedziba wspólnoty administracyjnej Verwaltungsgemeinschaft Weißwasser/O.L. Miasto liczy 17 074 mieszkańców (2013), a jego powierzchnia wynosi 63,30 km².

Biała Woda
Weißwasser/Oberlausitz
Běła Woda
Ilustracja
Herb
Herb
Państwo  Niemcy
Kraj związkowy Saksonia
Powiat Powiat Görlitz
Zarządzający Helma Orosz
Powierzchnia 63,30 km²
Wysokość 140 m n.p.m.
Populacja (31.12.2013)
• liczba ludności
• gęstość

17 074
270 os./km²
Nr kierunkowy 03576
Kod pocztowy 02943
Tablice rejestracyjne GR, LÖB, NOL, NY, WSW, ZI
Położenie na mapie Saksonii
Mapa lokalizacyjna Saksonii
Biała Woda
Biała Woda
Położenie na mapie Niemiec
Mapa lokalizacyjna Niemiec
Biała Woda
Biała Woda
Ziemia51°30′N 14°38′E/51,500000 14,633333
Strona internetowa
Portal Portal Niemcy

HistoriaEdytuj

Najstarsze zachowane wzmianki o Białej Wodzie pochodzą z 1552 roku. Biała Woda stanowiła wówczas część Korony Czeskiej. W 1635 utracona przez Czechy na rzecz Elektoratu Saksonii. W latach 1697–1706 i 1709-1763 wraz z Saksonią była połączona unią z Polską (za panowania królów Augusta II Mocnego i Augusta III Sasa). W 1772 powstała pierwsza szkoła w Białej Wodzie. Od 1806 w granicach Królestwa Saksonii, które w latach 1807–1815 było połączone unią z Księstwem Warszawskim.

 
Ratusz w latach przynależności miasta do NRD

W 1815 została włączona do pruskiej Prowincji Śląsk. W XIX wieku Biała Woda stała się znaczącym ośrodkiem produkcji szkła, powstały tu m.in. huta szkła i cegielnia. Od 1871 leżała w granicach zjednoczonych Niemiec. Po podziale Śląska na dwie prowincje w 1919 znalazła się w granicach Prowincji Dolny Śląsk. W 1935 otrzymała prawa miejskie. Od 1938 w granicach ponownie scalonej Prowincji Śląsk, a od 1941 znów część Dolnego Śląska. W miejscowości znajdowała się filia obozu koncentracyjnego Groß-Rosen[2]. Zniszczenia miasta w II wojnie światowej sięgnęły 40%. W 1945 trafiła do radzieckiej strefy okupacyjnej Niemiec. Przed powrotem do Polski w Białej Wodzie stacjonował 6 Pułk Piechoty Ludowego Wojska Polskiego. Radziecka Administracja Wojskowa w Niemczech przyłączyła Białą Wodę wraz z położonymi na zachód od Nysy Łużyckiej ziemiami Prowincji Dolny Śląsk do Saksonii. W latach 1949–1990 w granicach Niemieckiej Republiki Demokratycznej. W latach 1952–1990 część okręgu Chociebuż. Od 1990 część Wolnego Kraju Saksonia i Republiki Federalnej Niemiec.

DemografiaEdytuj

Zmiany populacji miasta od 1825 do 2013 roku:


Najwyższą populację miasto osiągnęło w 1988 roku – 38 288 mieszkańców.

ZabytkiEdytuj

 
Ratusz
  • Ratusz (ok. 1911/12)
  • Kościół katolicki pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (1901)
  • Kościół ewangelicki (1892/93)
  • Gmach poczty (ok. 1890)
  • Dworzec kolejowy (1869)
  • Kolejowa wieża ciśnień (ok. 1875)
  • Domy kolejarzy (XIX/XX wiek)
  • Urząd stanu cywilnego (ok. 1900)
  • Gmach Biblioteki Miejskiej (1903)
  • Wieża ciśnień (ok. 1910, przebudowana w 1935)
  • Willa z 1905, obecnie Muzeum Szkła (Glasmuseum)
  • Gmach Szkoły im. Pestalozziego (ok. 1912)
  • Dawny dom towarowy (XX wiek)
  • Kaplica cmentarna (ok. 1930)
  • Kamienice i domy z końca XIX wieku i początku XX wieku

SportEdytuj

Klub hokejowy w mieście to Lausitzer Füchse. W Białej Wodzie rozegrano osiem towarzyskich spotkań hokejowych reprezentacji Polski i NRD.

Miasta partnerskieEdytuj

 
Dwujęzyczna tablica w jęz. niemieckim i górnołużyckim przy wjeździe do miasta

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Zmiany wprowadzone na 77. posiedzeniu Komisji (13 lutego 2013 roku) (pol.). Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej. [dostęp 2013-03-09].
  2. Abraham Kajzer, Za drutami śmierci, Wałbrzych: Muzeum Gross-Rosen, 2013, ISBN 978-83-89824-09-7.