Wojciech Gerson

polski malarz, pejzażysta, przedstawiciel realizmu

Wojciech Gerson (ur. 1 lipca 1831 w Warszawie, zm. 25 lutego 1901 tamże) – polski malarz, pejzażysta, przedstawiciel realizmu, historyk sztuki, tłumacz i pedagog, członek honorowy Towarzystwa Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu od 1896 roku[1].

Wojciech Gerson
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

1 lipca 1831
Warszawa

Data i miejsce śmierci

25 lutego 1901
Warszawa

Narodowość

polska

Dziedzina sztuki

malarstwo

Epoka

realizm

Wojciech Gerson w swojej pracowni około 1900 roku
Grób Wojciecha Gersona na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie

Młodość edytuj

Urodził się w rodzinie drobnego przemysłowca. W 1844 rozpoczął naukę w Szkole Sztuk Pięknych. W 1853 uzyskał stypendium na dalsze studia w Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu[2], warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych, od 1856 u Leona Cognieta w Paryżu, w 1858 osiedlił się w Warszawie.

Uczniowie edytuj

Wojciech Gerson był członkiem założycielem Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych (1860). Profesor w warszawskiej Klasie Rysunkowej (1872–1896). Był publicystą oraz krytykiem sztuki piszącym do wielu warszawskich czasopism. Napisał kilka książek m.in. biografię zmarłego 1868 malarza Józefa Simmlera oraz podręcznik anatomii dla artystów. Przetłumaczył na język polski Traktat o malarstwie (1651) Leonarda da Vinci.

Kształciło się u niego wielu przyszłych wybitnych artystów, m.in. Alfred Kowalski, Aleksander Borawski, Eligiusz Niewiadomski, Antoni Piotrowski, Józef Chełmoński, Józef Pankiewicz, Leon Wyczółkowski, Ludomir Benedyktowicz, Wacław Chodkowski, Władysław Podkowiński, Jan Gwalbert Olszewski, Czesław Tański, Józef Rapacki[3], Ignacy Strubel, Michał Marczewski, a także artystki, m.in. Anna Bilińska-Bohdanowiczowa[potrzebny przypis].

Główne dzieła edytuj

Ważniejsze prace wydał w litografiach: Widoki Warszawy, Ubiory ludu polskiego. Ilustruje dzieła historyczne, jak: „Hetmani polscy” i inne. Pierwszy wielki obraz historyczny wystawił w Paryżu, (Margrabia Gero i Słowianie, ob. w Muzeum Narodowym w Krakowie), następnie liczne obrazy z historii Polski (Kopernik w Rzymie, wykładający swój system, Zamordowanie Przemysława II). Bardziej oryginalne są jego dekoracje w Muzeum Przemysłu i Rolnictwa i w sali Zakładu Kredytowego w Warszawie, jak i krajobrazy tatrzańskie.

Gerson zajmował się także architekturą i krytyką sztuki. W swojej sztuce koncentrował się na tematach patriotycznych, sielankowych i pejzażach górskich.

Aktywny działacz parafii ewangelicko-augsburskiej Świętej Trójcy w Warszawie. W latach 1898–1901 Prezes Kolegium Kościelnego.

Pochowany został na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie przy ulicy Młynarskiej (aleja 29, grób 1)[4]. Jego córką była rzeźbiarka i pisarka Maria Gerson-Dąbrowska pochowana na Powązkach, kw. 39 - 4 - 17[potrzebny przypis].

Upamiętnienie edytuj

Jest patronem ulic m.in. w Warszawie[5], Lesznie[6] czy we Wrocławiu[7]. Jest także patronem Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych w Warszawie[8].

Galeria edytuj

Potomkowie edytuj

Jego córka Maria Gerson-Dąbrowska była pisarką i malarką, żoną powieściopisarza Ignacego Dąbrowskiego. Prawnukiem Gersona był Michał Witwicki, architekt i konserwator zabytków.

Przypisy edytuj

  1. Sprawozdanie z Zarządu Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu. 1909 R.40, s. 9.
  2. Witz 1970 ↓, s. 120.
  3. Józef Rapacki [online], desa.pl [dostęp 2020-01-14].
  4. śp. Wojciech Gerson
  5. Gersona Wojciecha Warszawa, Ulica, 03-307 [online], mapa.targeo.pl [dostęp 2024-02-11] (pol.).
  6. Gersona Wojciecha Leszno, Ulica, 64-100 [online], mapa.targeo.pl [dostęp 2024-02-11] (pol.).
  7. Gersona Wojciecha Wrocław (Wrocław-Śródmieście), Ulica, 51-664 [online], mapa.targeo.pl [dostęp 2024-02-11] (pol.).
  8. Strona główna - Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych im. W. Gersona w Warszawie - Portal Gov.pl [online], Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych im. W. Gersona w Warszawie [dostęp 2024-02-11] (pol.).

Bibliografia edytuj

Linki zewnętrzne edytuj