Wyka kosmata

gatunek rośliny

Wyka kosmata, wyka ozima (Vicia villosa Roth.) – gatunek rośliny zielnej z rodziny bobowatych. W stanie dzikim występuje pospolicie na terenach nizinnych i w niższych partiach gór klimatu umiarkowanego, od Półwyspu Iberyjskiego po Azję Mniejszą, na Wyspach Kanaryjskich. W Polsce jest antropofitem.

Wyka kosmata
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd różopodobne
Rząd bobowce
Rodzina bobowate
Podrodzina bobowate właściwe
Rodzaj wyka
Gatunek wyka kosmata
Nazwa systematyczna
Vicia villosa Roth.
Tent. fl. Germ. 2(2):182. 1793

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Roślina pokładająca się i wspinająca, do 150 cm długości pędów.
Łodyga
Miękko, kosmato owłosiona, wiotka. Włoski o długości 1–2 mm[3].
Liście
Pierzastozłożone o 8–10 parach podłużnych listków. Liść zakończony organem czepnym (wąsikami).
Kwiaty
Zebrane w gęste, groniaste kwiatostany, osadzone na długich szypułkach. Grona liczą po 10–40 kwiatów, przed zakwitnięciem bardzo kosmate[3]. Ząbki kielicha orzęsione. Korona kwiatu długości 15–20 mm, w kolorze niebieskofioletowym i czerwonofioletowym.
Owoc
Kilkunasienny, nagi strąk.

Biologia i ekologiaEdytuj

 
Wyka kosmata w uprawie zboża

Roślina jednoroczna lub dwuletnia (hemikryptofit)[3]. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Liczba chromosomów: 2n = 14. We florze Polski jest kenofitem. Występuje często w wielu regionach kraju. Zasiedla pola, łąki, miejsca ruderalne[3].

ZastosowanieEdytuj

Roślina pastewna, uprawiana na glebach piaszczystych w celach paszowych razem z żytem lub pszenicą. Bywa wysiewana także jako oddzielny siew. Jest cenną paszą chętnie zjadaną przez zwierzęta, zawierającą dużo białka.

PrzypisyEdytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Fabales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website [online], Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-26] (ang.).
  3. a b c d Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 978-83-01-14342-8.

BibliografiaEdytuj

  • Rośliny użytkowe. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1966.
  • Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. ISBN 83-09-00256-4.