Złotośliwowate

Złotośliwowate (Chrysobalanaceae) – rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu malpigiowców. Obejmuje 18 rodzajów liczących około 520 gatunków. Najbardziej zróżnicowane rodzaje to: Licania (218 gatunków), Hirtella (109), Couepia (71), Parinari (39). Rośliny te występują na wszystkich kontynentach znajdujących się w strefie klimatu tropikalnego. Owoce kilku gatunków są lokalnie spożywane, z nasion kilku innych wytwarza się olej. Drewno drzew z tej rodziny zawiera krzemionkę w związku z czym jest bardzo trudne w obróbce, ale też jest niezwykle odporne. Drewno Licania ternatensis wykorzystywane jest w budownictwie konstrukcji podwodnych oraz podziemnych[4].

Złotośliwowate
Ilustracja
Chrysobalanus icaco
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd różopodobne
Rząd malpigiowce
Rodzina złotośliwowate
Nazwa systematyczna
Chrysobalanaceae R. Br.
Observ. Congo: 14. 3 Mar 1818[3]
Typ nomenklatoryczny

Chrysobalanus L. (1753)[3]

Kwiatostan Neocarya macrophylla

MorfologiaEdytuj

 
Hirtella santosii

Drzewa i krzewy. Liście są skrętoległe, niepodzielone, z krótkotrwałymi przylistkami. Kwiaty są zwykle obupłciowe, promieniste lub grzbieciste, zebrane w różnorodnych typach kwiatostanów. Zarówno działek kielicha, jak i zazwyczaj płatków korony jest po 5. Pręciki występują w liczbie od 2 do 100 (300 u Couepia). Górna zalążnia powstaje z 3 owocolistków, ale zwykle tylko jeden z nich się rozwija tworząc pojedynczą komorę z dwoma zalążkami, ew. dwie komory z pojedynczymi zalążkami. Szyjka słupka jest prosta, kończy się trójdzielnym znamieniem. Owocem jest mięsisty, rzadziej suchy pestkowiec[4].

SystematykaEdytuj

Tradycyjnie rośliny tu zaliczane uważano za blisko spokrewnione z różowatymi (Rosaceae) i włączane były do tej rodziny, często w randze podrodziny. Badania molekularne wskazują na przynależność tej grupy do rzędu malpigiowców (Malpighiales) i sytuują jako grupę siostrzaną wobec rodziny Euphroniaceae[2][4].

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)
malpigiowce


Putranjivaceae



Lophopyxidaceae




Caryocaraceaedrzewipestowate




Centroplacaceae




Malpighiaceaemalpigiowate



Elatinaceaenadwodnikowate






Balanopaceae





Trigoniaceae



Dichapetalaceae





Chrysobalanaceaezłotośliwowate



Euphroniaceae






Podział[5]

PrzypisyEdytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-03-03] (ang.).
  2. a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-03] (ang.).
  3. a b James Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium (ang.). [dostęp 2011-06-06].
  4. a b c Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 98-99. ISBN 1-55407-206-9.
  5. Genera of Pandaceae (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2011-06-06].
  6. Nazwa polska według: Józef Rostafiński: Słownik polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin, poprzedzony historyczną rozprawą o źródłach. Kraków: Akademia Umiejętności, 1900.