Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii

Państwo brytyjskie w latach 1801–1922

Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii (ang. United Kingdom of Great Britain and Ireland) – historyczne państwo, utworzone 1 stycznia 1801 roku poprzez połączenie Królestwa Wielkiej Brytanii (które samo powstało z połączenia Królestwa Szkocji i Królestwa Anglii w 1707 roku) oraz Królestwa Irlandii aktem unii z 1800 roku[1].

Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii
United Kingdom of Great Britain and Ireland
1801–1922
Flaga Wielkiej Brytanii
Herb Wielkiej Brytanii
Flaga Wielkiej Brytanii Herb Wielkiej Brytanii
Dewiza: (fr.) Dieu et mon droit
(Bóg i moje prawo)
Hymn: God Save the King

(Boże chroń Króla)
Położenie Wielkiej Brytanii
Język urzędowy

angielski

Stolica

Londyn

Ustrój polityczny

monarchia konstytucyjna

Typ państwa

królestwo

Głowa państwa

Król Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ostatni) Jerzy V

Szef rządu

premier Wielkiej Brytanii (ostatni) Stanley Baldwin

Powierzchnia
 • całkowita


315 093 km²

Liczba ludności (1921)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia


42 769 196
135,7 osób/km²

waluta

funt szterling (GBP)

Data powstania

1 stycznia 1801

Niepodległość Irlandii
• Zmiana nazwy

6 grudnia 1922
12 kwietnia 1927

Za czasów istnienia tego państwa, w XIX wieku, kulminację miała trwająca nieprzerwanie od końca XVI wieku angielsko-brytyjska ekspansja kolonialna – skupione wokół Zjednoczonego Królestwa imperium kolonialne objęło jedną czwartą zamieszkałych lądów na świecie (m.in. Indie, Kanadę, Australię oraz Wschodnią i Południową Afrykę), osiągając tym samym największe rozmiary w swych dziejach. Symbolem tej epoki stała się panująca w latach 1837–1901 królowa Wiktoria[2].

Poważnym zagrożeniem dla jedności Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii były emancypacyjne dążenia katolickich Irlandczyków na początku XX wieku[2][1]. Przerodziły się one w konflikt zbrojny, w wyniku którego 6 grudnia 1922 roku, na mocy traktatu angielsko-irlandzkiego na obszarze 26 hrabstw położonych na południu wyspy Irlandii powstało Wolne Państwo Irlandzkie, co stanowiło kres istnienia Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii. Pozostałe 6 hrabstw irlandzkich pozostało pod zwierzchnictwem Londynu jako terytorium prowincji Irlandia Północna, będącej częścią Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej[1].

WładcyEdytuj

Chociaż Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii oficjalnie przestało istnieć w 1922 roku, monarchowie brytyjscy w dalszym ciągu używali tytułu Króla lub Królowej Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii, aż do 1927 roku. Wtedy to, pod wpływem królewskiego i parlamentarnego aktu w sprawie tytułów królewskich (Royal and Parliamentary Titles Act 1927), zostały ustanowione nowe tytuły dla brytyjskich monarchów, którzy panowali teraz jako Królowie Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w Wielkiej Brytanii, oraz Królowie Irlandii w Irlandii.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Bogusław Przywora: Status sędziego w państwie demokratycznym. Tom I. Państwa europejskie, Tom 1 (pol.). books.google.pl, 2019. [dostęp 2022-05-11].
  2. a b Wielka Brytania. Historia, Encyklopedia PWN: źródło wiarygodnej i rzetelnej wiedzy, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2022-05-11].