Zofia Romer, także Dembowska-Romer, z domu Zofia Dembowska (ur. 16 lutego 1885 w Dorpacie, zm. 23 sierpnia 1972 w Montrealu) – polska malarka[1].

Zofia Romer (Dembowska-Romer)
Ilustracja
"Portret Zofii Romer" - Witkacy, 1935
Data i miejsce urodzenia 16 lutego 1885 r.
Tartu, Estonia
Data i miejsce śmierci 23 sierpnia 1972 r.
Montreal, Kanada
Zawód, zajęcie malarka

ŻyciorysEdytuj

Córka lekarza Tadeusza Dembowskiego i jego żony Matyldy z domu Grosse[2]. Studia malarskie rozpoczęła w Wilnie u Iwana Pietrowicza Trutniewa, kontynuowała w Krakowie i Monachium. W latach 1903–1904 studiowała w Paryżu u Jacques Émile Blanche i Luc-Olivier Mersona. Zakończyła studia w Krakowie w Szkole Sztuk Pięknych u Józefa Siedleckiego[2].

Debiutowała w 1909 w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie. Wystawiła wówczas m.in. prace pastelowe o tytułach: Portret dr W. Zahorskiego, Stary Park, Ogródek w zimie, Leśnik litewski[3].

W latach 1909–1913 uczestniczyła w wystawach Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie.

Od dzieciństwa przyjaźniła się z Witkacym: chodzili wspólnie po Tatrach, spędzali czas w Zakopanem. Artysta upamiętnił ją pod postacią Donny Querpii w swoim dziele "622 upadki Bunga, czyli Demoniczna kobieta[4].

W roku 1911 poślubiła Eugeniusza Romera (1871–1943), właściciela uzdrowiska w Cytowianach na Litwie.

Podczas I wojny światowej Zofia i Eugeniusz Romerowie przebywali w Annińsku na Witebszczyźnie (obecnie wieś Anninskoje, rejon siebieski, obwód pskowski, Rosja). Po zakończeniu wojny wrócili do Cytowian.

W 1926 zaprezentowała swe prace (głównie pejzaże) na wystawie indywidualnej w Rydze i w Szawlach[5].

Podczas II wojny światowej 16 czerwca 1941 Zofia Romer została wywieziona wraz z mężem w głąb Rosji do republiki autonomicznej Komi[6] i przez Teheran, Kair, Londyn i USA dostała się do Kanady. Jej mąż zmarł w Kujbyszewie w roku 1943[1][3].

Jej obrazy znajdują się w kolekcjach muzeów litewskich oraz w Muzeum Narodowym w Warszawie. Portrety z okresu pobytu w Kanadzie znajdują się w wielu zbiorach prywatnych.

W roku 1993 odbyła się wystawa jej prac w salach warszawskiej Królikarni[7].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Wystawa "Świat Zofii", Wilnoteka [dostęp 2019-12-22] (pol.).
  2. a b Cytowiany [w:] Tomasz. Krzywicki, Litwa :przewodnik, Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2005, ISBN 83-89188-40-6, OCLC 69472932 [dostęp 2019-12-22].
  3. a b Judycka i inni, Materiały IV Sympozjum Biografistyki Polonijnej : Wiedeń, 1-2 wrześna 1999 : losy Polek żyjących na obczyźnie i ich wkład w kulturę i naukę świata : historia i współczesność, Lublin: Wydawn. Czelej, 1999, ISBN 83-88063-45-6, OCLC 44163981 [dostęp 2019-12-22].
  4. Zofia Romer, czyli Donna Querpia – demoniczna kobieta | LIBRA Dom Aukcyjny [dostęp 2019-12-22] (pol.).
  5. Romer Zofia [w:] Dubowik i inni, Encyklopedia Ziemi Wileńskiej, Bydgoszcz: Tow. Miłośników Wilna i Ziemi Wileńskiej, 2002–, ISBN 83-87865-28-1, OCLC 57000641 [dostęp 2019-12-22].
  6. Romer, Eugeniusz, 1871-1954., Dziennik, wyd. Wyd. 1, Pruszków: Wydawn. Interlibro, 1995, ISBN 83-85161-59-7, OCLC 35673342 [dostęp 2019-12-22].
  7. Salonik Romerów, Muzeum Polskie w Rapperswilu [dostęp 2019-12-22] (pol.).

BibliografiaEdytuj

  • Anna & Andrzej Rosnerowie, Pasmo czynności ciągiem lat idące, Warszawa, „Krąg”, 1992
  • Jolanta Sirkaite, Dailininke Sophija Romeriene, Kulturos Filosofijos ir Meno Institutas, Vilnius, 2005
  • Prugar-Myślik / Janoniene / Sirkaite / Daugelis, Catalogue of Picture Exhibition of Zofia Dembowska Romer’s Works, M. K. Čiurlionis National Art Museum, Muzeum Narodowe w Warszawie, 1992 (ang., pol., lit.)
  • Cytowiany
  • Archiwum Rzeczpospolitej