Śnieżyca (roślina)

Śnieżyca (Leucojum L.) – rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych. Do rodzaju należą dwa gatunki[4]. Ich zasięg obejmuje Europę i zachodnią Azję – od Wysp Brytyjskich poprzez środkową i południową część Europy po rejon Kaukazu i Iran[4]. Śnieżyca wiosenna L. vernum występuje jako gatunek rodzimy w Polsce, śnieżyca letnia L. aestivum jest efemerofitem – przejściowo dziczejącym z upraw[5].

Śnieżyca
Ilustracja
Morfologia (śnieżyca letnia)
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd szparagowce
Rodzina amarylkowate
Rodzaj śnieżyca
Nazwa systematyczna
Leucojum L.
Sp. Pl. 289. 1753
Typ nomenklatoryczny

Leucojum vernum L.[3]

Synonimy
  • Erinosma Herb.
  • Narcissoleucojum Ortega
  • Nivaria Heist. ex Fabr.
  • Polyanthemum Bubani[4]
Homonimy

Leucoium Mill. = Cheiranthus Linnaeus[3]

Oba gatunki są uprawiane jako ozdobne. Śnieżyca letnia wykorzystywana jest także jako źródło galantaminy wykorzystywanej m.in. w przypadku choroby Alzheimera[6].

MorfologiaEdytuj

Rośliny cebulowe o dzwonkowatych, zwisających kwiatach zbudowanych z 6 listków okwiatu[7]. Kwiaty wyrastają po 2 lub 3 na wierzchołkach cienkich pędów kwiatowych o wysokości do 60 cm[7]. Liście trawiaste, wąskie.

SystematykaEdytuj

Pozycja systematyczna rodzaju według APW (2001...)

Rodzaj należy do grupy (plemię/podrodzina) Galantheae Salisbury (synonimy: Galanthaceae G. Meyer, Leucojaceae Batsch) tworzącej klad z trzema innymi grupami euroazjatyckimi (Lycoridae + Pancratieae + Narcisseae) w obrębie rodziny amarylkowatych Amaryllidaceae J. Saint-Hilaire z rzędu szparagowców Asparagales[8].

Pozycja systematyczna rodzaju w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa liliowe (Liliidae J.H. Schaffn.), nadrząd Lilianae Takht., rząd amarylkowce (Amaryllidales Bromhead), rodzina amarylkowate (Amaryllidaceae J. St.-Hil.), rodzaj śnieżyca (Leucojum L.)[9].

Wykaz gatunków[4]

PrzypisyEdytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-06-12] (ang.).
  3. a b Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-05].
  4. a b c d Leucojum L.. W: Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-11-14].
  5. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  6. David J. Mabberley: Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press, 2017, s. 523. ISBN 978-1-107-11502-6.
  7. a b Geoffrey Burnie i inni, Botanica : ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.
  8. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-01-17] (ang.).
  9. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Leucoium (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-05].