Otwórz menu główne

Aix-en-Provence (prowan. Ais de Provença) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Delta Rodanu. Miasto jest ulokowane w dolinie rzeki Arc, o milę od prawego brzegu rzeki.

Aix-en-Provence
gmina
Ilustracja
Fontanna i Cours Mirabeau w Aix-en-Provence
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Francja
Region Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże
Departament Delta Rodanu
Okręg Aix-en-Provence
Kod INSEE 13001
Powierzchnia 186,08 km²
Populacja (2011)
• liczba ludności

140 684
• gęstość 756 os./km²
Kod pocztowy 13100/13090
Położenie na mapie Francji
Mapa lokalizacyjna Francji
Aix-en-Provence
Aix-en-Provence
Ziemia43°32′N 5°26′E/43,533333 5,433333
Portal Portal Francja
Ulica w Aix

DemografiaEdytuj

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 123 842 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 666 osób/km² (wśród 963 gmin regionu Prowansja-Alpy-W. Lazurowe Aix-en-Provence plasuje się na 4. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 7.).

HistoriaEdytuj

Aix (Aquae Sextiae) zostało założone w 122 p.n.e. przez rzymskiego konsula Sekstiusza Kalwina jako kolonia weteranów jego wojsk[1]. Od nazwiska konsula pochodzi nazwa okolicznych źródeł. W 102 p.n.e. Mariusz zadał w pobliżu miasta klęskę Cymbrom i Teutonom. W IV stuleciu zostało stolicą prowincji Narbonensis Secunda. W 477 zostało zajęte przez Wizygotów. W następnym stuleciu było wielokrotnie plądrowane przez Franków i Longobardów. W 731 zostało zajęte przez Saracenów. Aix, które w wiekach średnich było stolicą hrabstwa Prowansji, osiągnęło rozkwit po XII stuleciu, kiedy pod panowaniem Aragonii i Andegawenii stało się ośrodkiem artystycznym i naukowym. Z resztą Prowansji przeszło do korony Francji w 1487, a w 1501 Ludwik XII założył tam parlament Prowansji, który istniał aż do 1789. W XVII i XVIII w. miasto było siedzibą władz Prowansji. Pod koniec panowania Franciszka I doszło do prześladowań protestantów. W ich trakcie sąd w Aix-en-Provence nakazał zniszczenie 20 wsi w Alpach prowansalskich, w których mieszkali zwolennicy waldensów[2].

ZabytkiEdytuj

  • katedra St-Sauveur, której budowę rozpoczęto w V, a ukończono dopiero w XVIII wieku. Główne prace zostały wykonane w XII i XIII wieku. Najcenniejsze zabytki to XVI-wieczne pięknie rzeźbione drzwi wykonane z drewna orzechowego przez J. Guiramanda, tryptyk Ołtarz krzewu gorejącego pędzla Nicolasa Fromenta (XV wiek). Do kościoła, od strony południowej, przylega XI-wieczny krużganek

KulturaEdytuj

Aix jest ważnym centrum edukacyjnym, siedzibą wydziałów prawa i literatury uniwersytetu Aix-Marseille. Kwartał miasta, gdzie są umieszczone szkoły i budynki uniwersytetu, jest porównywany do Dzielnicy Łacińskiej Paryża. Od 1948 roku odbywa się w nim coroczny międzynarodowy festiwal muzyczny. Znane też jako miejsce urodzenia i pracy malarza Paula Cézanne’a, siedziba muzeum poświęconego malarzowi.

GospodarkaEdytuj

Miasto jest ośrodkiem przemysłu ceramicznego, komputerowego, poligraficznego, przetwórstwa oliwek.

KomunikacjaEdytuj

Ważny węzeł komunikacyjny – autostrady do Awinionu, Marsylii i Cannes, port lotniczy.

W mieście znajduje się stacja kolejowa Gare d’Aix-en-Provence.

Miasta partnerskieEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Praca zbiorowa pod redakcja Aleksandra Krawczuka, 2005, Wielka Historia Świata Tom 3 Świat okresu cywilizacji klasycznych, str. 231, Oficyna Wydawnicza Fogra, ​ISBN 83-85719-84-9​.
  2. Janusz Tazbir, Państwo bez Stosów, 1967, s. 53.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj