Albit (skaleń sodowy)minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy zwanej plagioklazami jak i skaleni alkalicznych. Należy do minerałów pospolitych. Nazwa pochodzi od łacińskiego albusbiały.

Albit
Ilustracja
Albit
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny

glinokrzemian sodu (NaAlSi3O8)

Twardość w skali Mohsa

6–6,5

Przełam

nierówny do muszlowego

Łupliwość

doskonała

Układ krystalograficzny

trójskośny

Gęstość minerału

2,62 g/cm³

Właściwości optyczne
Barwa

bezbarwny lub różne barwy

Rysa

biała

Połysk

szklisty

Albit (Tatry Zachodnie, Słowacja)
Albit (Kreta, Grecja)

Cechy fizyczne

edytuj

Tworzy kryształy tabliczkowe, krótkosłupowe, często występują zbliźniaczenia. Występuje w skupieniach ziarnistych i zbitych. Najładniejsze kryształy spotykane są w druzach i szczelinach skalnych. Jest kruchy, przezroczysty, tworzy kryształy mieszane z anortytem i skaleniami potasowymi. Tworzy monomineralne skały o pochodzeniu pneumatolityczno-metasomatycznym zwane albitytami.

Odmiany gemmologiczne

edytuj
  • albitowy kamień księżycowy – charakteryzuje się barwną poświatą
  • cleavelandyt – odmiana lekkoniebieska z blaszkową strukturą kryształów
  • peryklin – dobrze wykształcone osobniki plagioklazów, zwykle białe
  • perysteryt – odmiana wykazująca zjawisko iryzacji o zabarwieniu białym lub niebieskim. Dobrze wykształcone znajdują zastosowanie w jubilerstwie
  • szmaragdy „trapiche” – osobniki albitu zrośnięte ze szmaragdem w skomplikowanych heksagonalnych kryształach szkieletowych. Oszlifowane, dają cenne kamienie ozdobne

Występowanie

edytuj

Składnik skał wylewnych, metamorficznych, żyłowych, rzadziej w skałach osadowych – pospolity w postaci drobnych ziarn.

Miejsca występowania (okazy mineralogiczne):

Zastosowanie

edytuj
  • Używany przy produkcji materiałów żaroodpornych i ceramiki.
  • W jubilerstwie jest rzadko wykorzystywany ze względu na małą efektowność. Najczęściej stosuje się okazy wykazujące efekt kociego oka w formie kaboszonów i kulistych paciorków.
  • Ma znaczenie naukowe – wskaźnik stopnia metamorfizmu.
  • Ma znaczenie kolekcjonerskie.

Bibliografia

edytuj
  • Kazimierz Maślankiewicz: Kamienie szlachetne. Wyd. 3 poprawione i uzupełnione. Warszawa: Wydawnictwo Geologiczne, 1982.
  • Michał Sachanbiński: Vademecum zbieracza kamieni szlachetnych i ozdobnych. Warszawa: Wydawnictwo Geologiczne, 1984. ISBN 83-220-0199-1.