Otwórz menu główne

Andrzej Supron

polski zapaśnik

Andrzej Supron (ur. 22 października 1952 w Warszawie) − polski zapaśnik stylu klasycznego, trener i sędzia zapaśniczy, komentator i promotor wrestlingu oraz od 24 czerwca 2017 prezes Polskiego Związku Zapaśniczego.

Andrzej Supron
Ilustracja
Andrzej Supron w 2011
Data i miejsce urodzenia 22 października 1952
Warszawa
Prezes Polskiego Związku Zapaśniczego
Okres urzędowania od 24 czerwca 2017
Poprzednik Andrzej Wroński (p.o.)
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski

Jest trzynastokrotnym mistrzem Polski w zapasach, dwukrotnym mistrzem Europy, jednokrotnym mistrzem świata i srebrnym medalistą olimpijskim.

Organizował gale wrestlingu w Polsce i Związku Radzieckim w latach 80. Od 1999 jest polskim komentatorem gal wrestlingu organizacji WWE. Był też komentatorem TNA. Od 2009 do 2011 razem z Pawłem Borkowskim przewodził założoną przez nich polską organizacją wrestlingu Total Blast Wrestling.

Wczesne życie i edukacjaEdytuj

Urodził się 22 października 1952 w Warszawie jako syn Władysława Suprona. W 1975 ukończył Technikum Górnicze w Dąbrowie Górniczej, a później rozpoczął studia zaoczne na kierunku trenerskim na katowickiej Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach[1], których nie ukończył[2].

ZapasyEdytuj

  Andrzej Supron
 
Pseudonim „Król”[1], „Profesor zapasów”
Obywatelstwo   Polska
Wzrost 169 cm
Masa ciała 66 kg
Styl walki klasyczny
Trenowany przez Tadeusz Świętulski, Jan Adamaszek, Antoni Masternak, Janusz Tracewski[1]
Debiut 1963
Kategoria wagowa lekka (kat. 68 kg) i półśrednia (kat. 74 kg)
Klub RKS Elektryczność Warszawa (1963-1971),

GKS Katowice (1972-1987)

Zaczął trenować zapasy w szkole podstawowej[3]. Był zapaśnikiem stylu klasycznego wagi lekkiej, półśredniej i średniej[1]. Preferuje techniczne podejście do walki[2]. Często stosowanym przez niego manewrem był rzut przez biodro, wykonywany w specyficzny sposób, który został nazwany w Stanach Zjednoczonych biodrem Suprona[2][3][4].

 
Srebrny medal olimpijski Suprona, wywalczony na igrzyskach w Moskwie w 1980

Reprezentował klub RKS Elektryczność Warszawa od 1963 do 1971 i klub GKS Katowice od 1972 do 1987. Pierwszym zdobytym przez niego medalem był złoty medal mistrzostw Europy juniorów, zdobyty w Huskvarnie w 1970. Jest trzynastokrotnym mistrzem Polski, dwukrotnym mistrzem Europy i jednokrotnym mistrzem świata. Jest też dwukrotnym wicemistrzem Europy i czterokrotnym wicemistrzem Europy. Zdobył też trzy brązowe medale mistrzostw Europy i jeden brązowy medal mistrzostw świata[1]. W 1977 zdobył brązowy medal na Letniej Uniwersjadzie[5].

W czasie mistrzostw świata w 1975, wygrał wszystkie walki przed czasem, nie tracąc żadnego punktu. Nikomu wcześniej nie udało się tego dokonać. Z tego powodu zyskał przydomek „Profesor zapasów”[2][3]. Niedługo przed mistrzostwami świata w 1982 doznał kontuzji prawego barku. Dla zmylenia przeciwników podał do prasy informację, że ma zwichnięty lewy bark i udawał ból, kiedy przeciwnicy dotykali jego lewego barku. Udało mu się zakwalifikować do finału razem z reprezentującym Rumunię Ștefanem Rusu. Trener Suprona, Stanisław Krzesiński poddał walkę finałową, kiedy Rusu wykręcał nogę przeciwnika[2].

Trzykrotnie zakwalifikował się na Letnie igrzyska olimpijskie - w 1972, 1976 i 1980. W 1980 w Moskwie zdobył srebrny medal olimpijski[1].

Od 1979 był trenerem zapaśnictwa, a od 1986 sędzią międzynarodowym. Trenował między innymi kadrę Stanów Zjednoczonych i był asystentem trenera polskiej kadry narodowej, Stanisława Krzesińskiego[1].

Po zakończeniu kariery zapaśniczej był wiceprzewodniczącym Światowej Rady Zawodniczej FILA i członkiem zarządu Polskiego Komitetu Olimpijski[1].

W 2008 bez powodzenia startował w wyborach na prezesa Polskiego Związku Zapaśniczego[6]. Ponowną próbę podjął w 2012. Przegrał wtedy w II turze z Grzegorzem Pieronkiewiczem[7], który pokonał go stosunkiem głosów 41 do 21[8].

7 marca 2013 w ramach protestu przeciwko usunięciu zapasów z programu igrzysk olimpijskich 2020 zwrócił Międzynarodowemu Komitetowi Olimpijskiemu srebrny medal wywalczony na igrzyskach olimpijskich w Moskwie w 1980[9].

W październiku 2016, pod koniec swojej czteroletniej kadencji, prezes Polskiego Związku Zapaśniczego Grzegorz Pieronkiewicz zmarł, a Supron zapowiedział swoją kandydaturę w kolejnych wyborach[8]. Wybory odbyły się w planowanym przed śmiercią Pieronkiewicza terminie, 5 listopada 2016. Grzegorz Brudziński pokonał Andrzeja Suprona stosunkiem głosów 57 do 39[10]. 14 maja 2017 Polski Związek Zapaśniczy odwołał prezesa, któremu zarzucano niekompetencję w nadzorze nad pracą centrali oraz nadmierne generowanie kosztów własnych związku. Do czasu wyboru kolejnego prezesa, jego obowiązki zostały przekazane Andrzejowi Wrońskiemu. W wyborach nadzwyczajnych z 24 czerwca 2017 Supron pokonał Wrońskiego stosunkiem głosów 51 do 33. Koniec jego kadencji został przewidziany na rok 2020[11].

WrestlingEdytuj

Po raz pierwszy zobaczył wrestling w telewizji w Stanach Zjednoczonych w 1974 i to widowisko zrobiło na nim ogromne wrażenie. Później poznał dwóch polskich wrestlerów, Killera Kowalskiego i Ivana Putskiego, który przekonał go, by zaczął organizować wrestling w Polsce[2].

W latach 80. XX wieku, dzięki pomocy kolegi ze Zjednoczonych Przedsiębiorstw Rozrywkowych, zaczął organizować gale wrestlingu w Polsce, między innymi w Warszawie i Poznaniu. Jednym z wrestlerów występujących na jego galach był lekkoatleta Władysław Komar. Supron wystawiał też swoje pokazy w Związku Radzieckim, między innymi w Kazachstanie, Armenii, Azerbejdżanie, na Łotwie i Litwie. W Tbilisi w Gruzji w hali przeznaczonej na 8 tysięcy ludzi galę oglądało 14 tysięcy osób. Wszystkiego pilnowały dwa kordony policji. Grupa Suprona wystąpiła też w Pałacu Sportu Dynamo i trzy razy w Parku Gorkiego w Moskwie. Aby przypodobać się publice w Związku Radzieckim, Supron urządził turniej, w którym Rosjanie pokonywali Niemców[12].

 
Andrzej Supron (stojący z lewej) na jednej z organizowanych przez siebie gal wrestlingu

W 1993 namówił grupę wrestlerów, w której byli między innymi dawni mistrzowie WWE, The Iron Sheik i tag team Demolition, aby w przerwie tournee po Niemczech i Austrii wystąpili 14 grudnia 1993, w warszawskiej Hali Torwar. Gala nazywała się American Wrestling World`s Superstars i poprowadził ją Andrzej Supron. Na widowni było około 600 osób. Supron zadeklarował też chęć zorganizowania podobnych gali w kwietniu 1994 roku i w kolejnych latach, ale nie udało mu się zrealizować planów[13][14][15][16].

Od końca lat 90. XX wieku zajmuje się zawodowo komentowaniem wrestlingu. Mimo, że gale w Polsce emitowane są z opóźnieniem, preferuje komentować bez wcześniejszej znajomości wyników. Unika też używania profesjonalnych nazw chwytów, chcąc, by jego komentarz był bardziej przystępny dla osób nieznających wrestlingu[2]. W latach 1999−2001 w pojedynkę komentował walki WWF w telewizji Wizja Sport, aż do końca istnienia tej stacji telewizyjnej[17][18]. Niedługo potem zaczął wspólnie z Pawłem Borkowskim komentować gale WWF dla Eurosportu. Pracowała z nimi także druga grupa komentatorska, ale WWF zażądało, aby był tylko jeden skład komentatorski. Supron i Borkowski przez dziewięć kolejnych lat komentowali gale WWF w Eurosporcie i w innych stacjach. Od 2007 komentują walki WWE na Extreme Sports Channel[19]. Od 13 kwietnia 2012[20] do 30 grudnia 2013[21] komentowali też gale Total Nonstop Action na kanale Orange Sport[19].

W 2009 razem z Pawłem Borkowskim założył organizację wrestlingu o nazwie Total Blast Wrestling (TBW). Współpracował przy tym z francuską organizacją Eurostars, która funkcjonowała w tym czasie od 25 lat. Dzięki tym kontaktom, Total Blast Wrestling mogło zatrudnić zagranicznych wrestlerów z wieloletnim doświadczeniem[22], takich jak Bambikiller, Erik Isaksen, Cybernic Machine, Starbuck i Bernard Vandamme[23]. Patronat nad TBW posiadały takie media jak Rock Megastacja, Radio Rekord FM oraz Super Express[22][24]. W 2011 organizacja zakończyła działalność[24]. W 2017 Paweł Borkowski powiedział w wywiadzie, że powodem zaprzestania funkcjonowania był brak środków finansowych, ale jest gotowy na przywrócenie organizacji jeśli udałoby się znaleźć sponsorów[25].

BiznesEdytuj

Jak sam przyznaje, w czasach gdy był zapaśnikiem, nie zarabiał dużo na karierze sportowej. Za tytuł mistrza świata miał otrzymywać 100 dolarów amerykańskich. Dorabiał handlując na zachodzie kryształami, płaszczami, papierosami i alkoholem. Handlował też nieruchomościami[26] i samochodami[1]. Otworzył klub fitness i siłownię Klub ProActiv Andrzej Supron w Warszawie na Woli[1][27]. W 2015 w Warszawie na Ursynowie wraz z żoną otworzył restaurację Piecuszek, specjalizującą się w kuchni bałkańskiej[28].

PolitykaEdytuj

Należał do Polskiej Partii Przyjaciół Piwa[2]. W 1993 jako jej członek kandydował do Sejmu z pierwszego miejsca listy Samoobrony Andrzeja Leppera w województwie katowickim (otrzymał 4346 głosów)[29].

FilmografiaEdytuj

FilmyEdytuj

Rok Tytuł Rola Dodatkowe

informacje

2000 Sezon na leszcza sędzia meczu bokserskiego w barze Venus
1973 Jak to się robi narciarz na Kasprowym Wierchu nie występuje w napisach
Źródło: Filmweb[30], Filmpolski.pl[31]

SerialeEdytuj

Rok Tytuł Rola Dodatkowe

informacje

2008 Kryminalni Trener Odcinek Ażuda
2007 Prawo miasta Adam Wołodko Odcinki: 4, 8, 9, 12
2006 Kryminalni Instruktor w Tomicach Odcinek Egzamin
2005 Dziki 2: Pojedynek Potwór, ochroniarz Basiora Odcinki: 1, 2, 3, 6, 7, 8 i 10
2005 Fala zbrodni Pancerny Odcinek: Wirus
2003 Szycie na gorąco Grzesio, pracownik firmy przeprowadzkowej Odcinek: Nowa lokatorka
2000 Klasa na obcasach nauczyciel w-fu Odcinek Suples
Źródło: Filmweb[30], Filmpolski.pl[31]

Inne mediaEdytuj

 
Andrzej Supron na XX Biegu Niepodległości w Warszawie

Wiele razy występował w charakterze eksperta sportowego w różnych programach telewizyjnym. W 2014 telewizja Orange Sport przeprosiła za jego liczne homofobiczne uwagi pod adresem transseksualnej promotorki boksu Kellie Maloney, które wygłosił w programie Bieg przez płotki[32]. Komentował również gale MMA (między innymi Fighters Arena Łódź 2), a także prowadzi je jako konferansjer[33].

W latach 2000–2001 prowadził program rozrywkowy Trafiony Zatopiony na kanale TVN, w którym mężczyźni wykonywali różne zadania, aby zostać uznanym za najlepszego macho[34][35].

W 2015 wystąpił w 13 sezonie reality show Ugotowani na TVN[36] i wygrał 3 odcinek Celebrity Splash![37].

W 2017 stoczył walkę bokserską przeciwko księdzu Jackowi Stryczkowi w ramach akcji charytatywnej Szlachetnej Paczki[38].

Życie prywatneEdytuj

Ma trzech synów i jedną córkę. Jego dzieci rodziły się, gdy miał kolejno 25, 29, 37 i 49 lat[39].

Z pierwszego małżeństwa ma syna Piotra[40], który jest obywatelem i mieszkańcem Stanów Zjednoczonych[4], syna Andrzeja Juniora[40], który jest obywatelem i mieszkańcem Szwecji[4] oraz córkę Agnieszkę[40]. Z drugiego związku ma syna Pawła[40], który mieszka w Polsce, rozwijał się pod względem muzycznym i grał w piłkę nożną oraz razem z ojcem w tenisa stołowego i ziemnego[4].

20 października 2012 w Urzędzie stanu cywilnego na Zamku Królewskim w Warszawie ożenił się po raz drugi w życiu[41]. Jego żoną została z o 20 lat młodszą Edyta, którą znał wówczas od 25 lat. Na ślubie były obecne jego dzieci, Andrzej Junior, Agnieszka i Paweł, a także znani sportowcy, Jacek Wszoła, Ryszard Szurkowski, Ryszard Parulski, Ryszard Wolny i Józef Tracz[41]. Świadkiem ze strony pana młodego był były trener zapaśniczej kadry Stanisław Krzesiński[40].

Osiągnięcia sportoweEdytuj

OdznaczeniaEdytuj

W 2003 Międzynarodowa Federacja Zapaśnicza odznaczyła go Złotą Gwiazdą FILA (2003). Posiada tytuł Zasłużonego Mistrza Sportu. Był sześciokrotnie odznaczany Srebrnym Medalem za Wybitne Osiągnięcia Sportowe[1].

W 1994 został odznaczony przez prezydenta Lecha Wałęsę Krzyżem Ofierskim Orderu Odrodzenia Polski[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i j k l m Supron Andrzej, Polski Komitet Olimpijski [dostęp 2019-02-20] (pol.).
  2. a b c d e f g h Bartosz Turlejski, Chwyt Suprona (wywiad), 24Kurier, 30 września 2011 [dostęp 2019-02-22] [zarchiwizowane z adresu 2011-09-30] (ang.).
  3. a b c Andrzej Supron urodził się 22 października 1952 roku - kartka z kalendarza, Przegląd Sportowy, 22 października 2017 [dostęp 2019-02-20] (pol.).
  4. a b c d Andrzej Supron. "Profesor zapasów" wkręcił w sport syna, Dzień Dobry TVN, 25 lutego 2018 [dostęp 2019-02-20] (pol.).
  5. Polskie medale letnich uniwersjad, Akademicki Związek Sportowy, 19 lipca 2012 [dostęp 2019-02-23] (pol.).
  6. Paweł Tracz, Andrzej Supron: - Mikrofon i kamera mnie lubią, Gazeta Lubelska, 15 stycznia 2011 [dostęp 2019-02-22] (pol.).
  7. Grzegorz Pieronkiewicz prezesem PZZ, Przegląd Sportowy, 12 listopada 2012 [dostęp 2019-02-22] (pol.).
  8. a b Artur Gac, Tylko u nas: Andrzej Supron będzie startował w wyborach na prezesa Polskiego Związku Zapaśniczego, Gazeta Krakowska, 18 października 2016 [dostęp 2019-02-21] (pol.).
  9. Supron oddał medal olimpijski. Chce zapasów na igrzyskach, TVN24 [dostęp 2019-02-23] (pol.).
  10. Roman Sorczyński, Grzegorz Brudziński prezesem PZZ, Warszawa.pl, 7 listopada 2016 [dostęp 2019-02-22] (pol.).
  11. Polski Związek Zapaśniczy ma nowego szefa. To słynny mistrz, TVP Info, 25 czerwca 2017 [dostęp 2019-02-22] (pol.).
  12. Bartosz Turlejski, Chwyt Suprona (wywiad), 24Kurier, 30 września 2011 [dostęp 2018-01-19] [zarchiwizowane z adresu 2011-09-30], Cytat: Poznałem kolegę, który pracował z Zjednoczonych Przedsiębiorstwach Rozrywkowych i m.in. przy jego pomocy organizowałem gale. To było na początku lat 80. Wzięliśmy paru kulturystów, atletów m.in. świętej pamięci Władka Komara. Jeździliśmy po Polsce. W Warszawie i Poznaniu nasze pokazy oglądało mnóstwo widzów. Ale jeździliśmy też po ZSRR. W Tbilisi w Gruzji w hali na 8 tysięcy ludzi – oglądało nas ściśnięte w jedną kupę 14 tysięcy osób. Wszystkiego pilnowały dwa kordony policji. Byliśmy też w Kazachstanie, Armenii, Azerbejdżanie, na Łotwie i Litwie… No i oczywiście byliśmy też w Moskwie. W parku Gorkiego wystąpiliśmy trzy razy. To był niesamowity sukces. Tyle osób w tym miejscu mogła zebrać chyba tylko Ałła Pugaczowa. W hali Dynama też było ludzi po brzegi. Urządzaliśmy międzynarodowy turniej, w którym m.in. Rosjanie bili Niemców itp. A publiczność była zachwycona. Były też zabawne sytuacje. Władek Komar po każdej walce śpiewał. W Polsce publiczność była zachwycona. W Związku Radzieckim z kolei najpierw była cisza, konsternacja, a później głośne gwizdy. W Tbilisi natomiast była taka sytuacja, że ogłosiliśmy turniej. Zaprosiliśmy do udziału najsilniejszych mężczyzn z widowni. Wszyscy byli przekonani, że będą walczyć ze mną. Rywalizacja miała polegać jednak na tym, żeby robić przysiady z modelką na plecach. Problem był taki, że to byli muzułmanie i żaden nie mógł dopuścić do tego, żeby kobieta mu tak usiadła. Innym razem daliśmy plakat naszego show z kobietami w bokserskich rękawicach i z nagimi piersiami. Grozili, że nas powyrzynają. (pol.).
  13. Rp.pl, Przyjechał „Żelazny Szejk” – Archiwum Rzeczpospolitej, archiwum.rp.pl [dostęp 2018-01-19].
  14. Żelazny Szejk, „gazetapl” [dostęp 2018-01-19] (pol.).
  15. Goście z komiksu, „gazetapl” [dostęp 2018-01-19] (pol.).
  16. Zapasy zdemaskowane, „gazetapl” [dostęp 2018-01-19] (pol.).
  17. Patryk Dereszyński, MyWrestling prezentuje: WWF vs WCW – Część 4/4, MyWrestling, 3 kwietnia 2018 [dostęp 2019-02-23] (pol.).
  18. Otwarcie Wizji Sport: Andrzej Supron. Przemysław Babiarz, Andrzej Supron Wizja Sport. 2011-06-24.
  19. a b Szymon Kastelik, "Jest to rozrywka dla całych rodzin". Paweł Borkowski szczerze o wrestlingu, Magazyn Sportowiec, 2 grudnia 2017 [dostęp 2019-02-23] (pol.).
  20. Jeffrey Nero, Breaking News : TNA na Orange Sport, www.wrestling.pl, 21 marca 2012 [dostęp 2019-02-23] (pol.).
  21. TNA Impact Wrestling, Telemagazyn.pl [dostęp 2019-02-23] (pol.).
  22. a b Organizacja, Total Blast Wrestling [dostęp 2018-01-20], Cytat: Total Blast Wrestling jest polską organizacją wrestlingu współpracującą z francuską promocją Eurostars, która funkcjonuje już od 25 lat. Gwiazdy Total Blast Wrestling to wrestlerzy z wieloletnim doświadczeniem, efektowni, potężni i z charakterem. (...) Patronat nad Total Blast Wrestling posiadają takie media jak Rock Megastacja, Radio Rekord oraz Super Express. (pol.).
  23. Roster, Total Blast Wrestling [dostęp 2018-01-20] (pol.).
  24. a b Philip Kreikenbohm, Total Blast Wrestling, Cagematch.net [dostęp 2018-01-20] (ang.).
  25. Szymon Kastelik, „Jest to rozrywka dla całych rodzin”. Paweł Borkowski szczerze o wrestlingu, Magazyn Sportowiec, 2 grudnia 2017 [dostęp 2018-01-20] (pol.).
  26. Andrzej Supron: Zapasy z biznesem, Własny Biznes Franchising, 1 marca 2011 [dostęp 2019-02-22] (pol.).
  27. Klub ProActiv Andrzej Supron, Poradnik Sportowy [dostęp 2019-02-22] (pol.).
  28. Znany sportowiec otworzył restaurację na Ursynowie. Jaką kuchnię serwuje?, www.haloursynow.pl, 8 maja 2015 [dostęp 2019-02-22] (pol.).
  29. Poland – candidate data (ang.). University of Essex. [dostęp 17 marca 2016].
  30. a b Andrzej Supron, Filmweb [dostęp 2019-02-23] (pol.).
  31. a b Andrzej Supron, FilmPolski.pl [dostęp 2019-02-23] (pol.).
  32. Orange Sport przeprasza za homofobiczne żarty komentatorów, Wirtualne Media, 18 sierpnia 2014 [dostęp 2019-02-23] (pol.).
  33. Andrzej Supron i Paweł Nastula na Fighters Arena Łódź, Przegląd Sportowy, 26 sierpnia 2010 [dostęp 2019-02-23] (pol.).
  34. Trafiony zatopiony, TVN [dostęp 2019-02-22] (pol.).
  35. Ranking teleturniejów, Przegląd, 5 lutego 2001 [dostęp 2019-02-22] (pol.).
  36. Andrzej Supron, Odcinek 13, Sezon 9, Ikony lat 80-tych, ugotowani.tvn.pl [dostęp 2019-02-23] (pol.).
  37. "Celebrity Splash": Andrzej Supron wygrał 3. odcinek, plejada.pl, 22 marca 2015 [dostęp 2019-02-23] (pol.).
  38. Ksiądz pobił się ze znanym zapaśnikiem. Cel był szczytny, Onet.pl, 14 maja 2017 [dostęp 2019-02-22] (pol.).
  39. Późne ojcostwo. Duże wyzwanie? Chojnacki, Kordek i Supron o dzieciach, Dzień Dobry TVN, 30 maja 2015 [dostęp 2019-02-21] (pol.).
  40. a b c d e Andrzej Supron, ŚLUB: Gwiazdy na ślubie Suprona - złóż życzenia!, Super Express, 22 października 2012 [dostęp 2019-02-21] (pol.).
  41. a b Gwiazda polskiego sportu po raz drugi na ślubnym kobiercu, Onet.pl, 22 października 2012 [dostęp 2019-02-21] (pol.).

Linki zewnętrzneEdytuj