Anna Cylejska

Anna Cylejska (ur. kon. 1380 lub pocz. 1381, zm. 20 lub 21 marca[1] 1416 w Krakowie) − królowa Polski, druga żona Władysława Jagiełły, córka hrabiego cylejskiego Wilhelma von Cilli i Anny, córki króla polskiego Kazimierza Wielkiego, kuzynka cesarzowej Barbary Cylejskiej.

Anna Cylejska
Ilustracja
królowa Polski
Okres od 1402
do 1416
Jako żona Władysława II Jagiełly
Koronacja 25 lutego 1403
Poprzedniczka Jadwiga Andegaweńska
Następczyni Elżbieta Granowska
Dane biograficzne
Dynastia Dynastia z Cilli
Data urodzenia koniec 1380 lub początek 1381
Data i miejsce śmierci 20 lub 21 marca 1416
Kraków
Miejsce spoczynku w katedrze krakowskiej
Ojciec Wilhelm von Cilli
Matka Anna Kazimierzówna
Mąż Władysław II Jagiełło
Dzieci Jadwiga Jagiellonka

ŻyciorysEdytuj

Młodość w CeljuEdytuj

W 1394, po śmierci ojca oraz powtórnym zamążpójściu i wyjeździe matki do Teck, trafiła pod opiekę swego stryja, hrabiego Hermana II Cylejskiego[2]. Prawdopodobnie pod koniec 1400 do słoweńskiego Celja przybyło poselstwo polskie, w skład którego wchodzili: kasztelan śremski Jan z Obichowa, Hinczka z Rogowa i Jan z Ostrowca. Przybyli oni z polecenia króla polskiego Władysława II Jagiełły dla zawarcia z hrabią Hermanem wstępnego porozumienia w sprawie małżeństwa Władysława i Anny. Według tradycji, umierająca Jadwiga Andegaweńska miała wyrazić życzenie, ażeby Anna została jej następczynią na tronie polskim[2]. 23 kwietnia 1401 papież Bonifacy IX udzielił dyspensy przyszłym małżonkom, ponieważ Anna była w trzecim stopniu spokrewniona z pierwszą żoną Jagiełły, Jadwigą.

Małżeństwo z Władysławem JagiełłąEdytuj

16 lipca 1401 r. Anna przybyła do Krakowa, ślub jednak odłożono na okres ośmiu miesięcy. Oficjalnym tego powodem była konieczność nauki języka polskiego przez niemieckojęzyczną Annę, w istocie Władysław Jagiełło rozważał zerwanie zaręczyn (prawdopodobnie z powodu niedostatków urody przyszłej małżonki).[3] Annę umieszczono w klasztorze, gdzie uczyła się polskiego.[3]

29 stycznia 1402 r. w katedrze krakowskiej Anna Cylejska została drugą żoną Władysława Jagiełły. 25 lutego 1403 r. w tej samej katedrze koronowano ją na królową Polski. Na koronacji pojawiła się długo niewidziana przez Annę jej matka - Anna księżna Teck.[3]

Dzięki małżeństwu z Anną król wzmacniał swe stanowisko w Koronie, żeniąc się z Piastówną po kądzieli. Królowa często towarzyszyła mężowi w licznych podróżach. W 1405 zaprosiła na Wawel swego kuzyna Hermana von Cilli, zaś w 1410 stryja, który był posłem króla Zygmunta Luksemburskiego. W 1412 wraz z mężem zorganizowała wesele księżnej mazowieckiej Cymbarki i księcia austriackiego Ernesta Żelaznego. W latach 1413–1414 przebywała na Litwie w związku z misją chrystianizacyjną na Żmudzi[4].

Zarzuty i pomówieniaEdytuj

W okresie małżeństwa z Jagiełłą królową kilkakrotnie posądzano o niewierność mężowi[4]. W 1407 starosta krakowski Klemens z Moskorzewa oskarżył królową o romans z polskimi rycerzami: Jakubem z Kobylan i Mikołajem Chrząstowskim. Oskarżania te uznano za niesłuszne, a arcybiskup gnieźnieński Mikołaj Kurowski oczyścił Annę z zarzutów. Rok później królowa została oskarżona o cudzołóstwo z Janem Tęczyńskim. W 1411 zarzucano jej romans z niedawnym obrońcą, arcybiskupem Kurowskim, choć istnieje też wersja wydarzeń, według której to Anna oskarżyła duchownego o niewłaściwy stosunek do jej osoby[3]. Wezwany przez Władysława Jagiełłę dla złożenia wyjaśnień, w drodze na dwór królewski wskutek upadku z konia zmarł[3].

Śmierć i pochówekEdytuj

Pod koniec 1415 Anna zachorowała i 20 lub 21 marca 1416 zmarła w Krakowie. Została pochowana w katedrze na Wawelu w pobliżu ołtarza Świętej Doroty. Z małżeństwa Anny i Władysława pochodziła urodzona 8 kwietnia 1408[5] córka Jadwiga, którą w 1413 r. na zjeździe w Jedlni ogłoszono następczynią tronu.[3]

PrzypisyEdytuj

  1. Z. Wdowiszewski, Genealogia Jagiellonów i Domu Wazów w Polsce, Kraków 2005, s. 67–68 (pierwodruk: 1968); J. Tęgowski, Pierwsze pokolenia Giedyminowiczów, Poznań–Wrocław 1999, s. 128. W Polskim Słowniku Biograficznym błędnie: 21 maja, zob. K. Pieradzka, Anna Cylejska, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 1, Kraków 1935, s. 121 (niesprostowane).
  2. a b M. Spórna, P. Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Kraków 2003, s. 23.
  3. a b c d e f Marek Urbański, Poczet królowych i żon władców polskich, 2006, s. 180-183.
  4. a b M. Spórna, P. Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Kraków 2003, s. 24.
  5. Wdowiszewski Z., Genealogia Jagiellonów..., s. 81

BibliografiaEdytuj

Literatura uzupełniającaEdytuj