Otwórz menu główne

Arbuz kolokwinta[3], kawon kolokwinta, kolokwinta, kolocynta (Citrullus colocynthis (L.) Schrad.) – gatunek byliny z rodziny dyniowatych.

Arbuz kolokwinta
Ilustracja
Arbuz kolokwinta w swoim naturalnym środowisku (owoc niedojrzały)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd dyniowce
Rodzina dyniowate
Rodzaj arbuz
Gatunek arbuz kolokwinta
Nazwa systematyczna
Citrullus colocynthis (L.) Schrad.
Linnaea 12:414. 1838[2]
Synonimy

Colocynthis vulgaris Schrad.

Kolokwinty na pustyni (owoce dojrzałe)
Morfologia

WystępowanieEdytuj

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Pnącze. Roślina o łodydze leżącej długości do 1 metra.
Liście
Silnie klapowane. W kątach liści posiada wąsy czepne.
Kwiaty
Rozdzielnopłciowe. Są osadzone w kątach liści. Korona kwiatowa lejkowata, w kolorze żółtym.
Owoc
Podobny do arbuza. Ma wielkość jabłka, wewnątrz ma gąbczasty i gorzki miąższ i wiele nasion. Z zewnątrz początkowo jest ciemnozielony z jasnymi, marmurkowatymi prążkami, po dojrzeniu staje się żółty[5][6].

Biologia i ekologiaEdytuj

Roślina jednoroczna. Rośnie na piaszczystych glebach i na pustyniach. Rozmnaża się przez nasiona, a rozsiewa się w ten sposób, że wiatr porywa dojrzałe owoce i toczy je po ziemi. Podczas tego wznosi tumanu pyłu i wydaje różne dźwięki, wskutek czego zaliczony został do grupy roślin zwanych czarownicami pustynnymi. Po uderzeniu o skałę owoc rozbija się i wysypują się z niego nasiona[5].

ZastosowanieEdytuj

Udział w kulturzeEdytuj

Jest wymieniony w Biblii pod hebrajską nazwą paqqu'ōţ oznaczającą arbuza kolokwintę: 2 Krl 4,38-40 i 1 Krl 7,24. Roślina ta występuje w Palestynie i zdaniem wszystkich badaczy roślin biblijnych do niej odnoszą się cytaty biblijne. W polskich tłumaczeniach Biblii istnieje zamieszanie i często hebrajski wyraz tłumaczony jest na nazwy innych roślin (dzika winorośl, dzikie pnącza, dziki krzew winny oraz pnącza, dzikie kolokwinty, dzikie ogórki, owoce, ośle ogórki, dynie)[5].

PrzypisyEdytuj

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-09-30].
  2. Citrullus colocynthis (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2009-09-30].
  3. Alicja Szweykowska, Jerzy (red.) Szweykowski: Słownik botaniczny. Wyd. wydanie II, zmienione i uzupełnione. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003. ISBN 83-214-1305-6.
  4. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2014-11-20].
  5. a b c d e Zofia Włodarczyk: Rośliny biblijne. Leksykon. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2011. ISBN 978-83-89648-98-3.
  6. a b c d Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.