Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy osiedla w Bydgoszczy. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.

Bartodzieje – jednostka urbanistyczna (osiedle) miasta Bydgoszczy, położona w jego środkowej części.

Herb Bydgoszczy Bartodzieje
Osiedle Bydgoszczy
Ilustracja
Zabudowa przy ul. Bartosza Głowackiego
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Miasto Bydgoszcz
W granicach Bydgoszczy 1920
Zarządzający Waldemar Skarżyński[1]
Powierzchnia 2,03 km²
Wysokość 33–54 m n.p.m.
Populacja (2012)
• liczba ludności

24.540[2]
• gęstość 12 089 os./km²
Nr kierunkowy 52
Tablice rejestracyjne CB
Położenie na mapie Bydgoszczy
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Portal Polska
Widok od ul. Kamiennej
Widok na Bartodzieje i most Kazimierza Wielkiego z Kapuścisk
Balaton na Bartodziejach
Kościół pw. Matki Bożej Zwycięskiej

Spis treści

PołożenieEdytuj

Jednostka urbanistyczna Bartodzieje usytuowana jest w centralnej części miasta i zaliczana do osiedli tzw. Dolnego Tarasu Bydgoszczy. Sąsiaduje od południa poprzez rzekę Brdę z osiedlem Kapuściska, od wschodu i częściowo północy z osiedlem Bydgoszcz Wschód, od północnego zachodu z Osiedlem Leśnym, zaś od zachodu z Bielawami i Skrzetuskiem.

Pod względem fizycznogeograficznym osiedle leży w obrębie makroregionu Pradolina Toruńsko-Eberswaldzka, w mezoregionie Kotlina Toruńska i mikroregionie Miasto Bydgoszcz. Południowe obrzeża osiedla należą do Miejskiej Doliny Brdy (terasy I-II ok. 30–40 m n.p.m.), część środkowa leży na terasie III (43 m n.p.m.), zaś północna na piaszczystej terasie VI (54 m n.p.m.)[3]. Teren nachylony jest łagodnie z północy na południe. Granice teras nie są wyraźne, z wyjątkiem północnych obrzeży Bartodziejów, gdzie występuje granica między plejstoceńską pradoliną Wisły a holoceńską doliną Brdy. W południowej części osiedla w podłożu płytko (0,8–2 m) zalegają iły trzeciorzędowe, które miejscowo są odsłonięte (rejon jez. Balaton) w wyniku erozji wód płynących, które zmyły powierzchniowe osady czwartorzędowe.

Historycznie w skład obecnej jednostki urbanistycznej wchodzą: większość obszaru gminy Bartodzieje Wielkie (200 ha) wcielonej do miasta Bydgoszczy 1 kwietnia 1920 roku oraz zachodni fragment gminy Kapuściska Małe również włączonej w 1920 roku[4]

LudnośćEdytuj

W 1970 roku Bartodzieje zamieszkiwało 10 tys. osób, 20 lat później – 29,7 tys.[5] Wzrost liczby ludności związany był z urbanizacją terenu, budową osiedli mieszkaniowych. W kolejnych latach liczba mieszkańców spadała: w 1998 roku wynosiła 28,4 tys. osób, a w 2007 roku – 24,4 tys.[6] W latach 2007–2012 liczba ludności pozostawała na stałym poziomie 24,4 tys. osób[2].

Historia osiedlaEdytuj

Osiedle Bartodzieje to dawna wieś Bartodzieje Wielkie (niem. Gross Bartelsee), którą na początku XX w. zamieszkiwało 331 mieszkańców[7]. W 1920 roku została przyłączona do miasta Bydgoszczy. Według jednej z teorii nazwa Bartodzieje pochodzi od słów „bardo” lub „bata”, czyli rodzaju broni, którą niegdyś wyrabiano na tych terenach. Inna teoria mówi o pochodzeniu słowa Bartodzieje od bartnictwa, ponieważ dawniej znajdowało się tutaj wielu pszczelarzy.

W roku 1965 powstał plan generalnej rozbudowy i przeobrażenia osiedla w nowoczesną dzielnicę mieszkaniową, ponieważ do tego czasu znajdowały się tutaj głównie gospodarstwa rolne. Jedyne zakłady produkcyjne, szkoły i lokale gastronomiczne znajdowały się w okolicach ulicy Fordońskiej.

W 2019 Spółka JHM Development wystąpiła o pozwolenie na budowę u zbiegu ul. Fordońskiej i Żabiej, w pobliżu siedziby Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad oraz kompleksu biurowego Arkada Business, 3 budynków mieszkaniowych z funkcją usługową. Najwyższy z budynków ma powstać nad Brdą, liczyć 54 m (17 pięter) i stać się dzięki temu drugim pod względem wysokości budynkiem mieszkalnym w mieście po River Tower (65 metrów i 20 kondygnacji). Najniższy z planowanych domów, o kaskadowej bryle, ma mieć osiem pięter[8].

RekreacjaEdytuj

Na terenie Bartodziejów znajduje się 9 ha terenów zieleni urządzonej[9]. Głównym obszarem rekreacyjnym jest akwen Balaton, otoczony bulwarem oraz terenami zieleni. W odległości około 1 km poprzez osiedle Bydgoszcz Wschód możliwy jest dostęp do Lasu Gdańskiego, zaś południową granicą osiedla jest rzeka Brda, gdzie planowana jest budowa bulwaru, ścieżki rowerowej oraz przystanków Tramwaju Wodnego. Obszar nadrzeczny o powierzchni ok. 4 ha jest potencjalnym miejscem rekreacji rodzinnej o wymiarze ponadlokalnym[9].

Obiekty sportoweEdytuj

Osiedle dysponuje kilkoma obiektami sportowymi, m.in. basenem krytym, kompleksem Orlik 2012, kortem tenisowym, strzelnicą oraz przystanią żeglarską na Balatonie.

Drogi roweroweEdytuj

Osiedle posiada drogi rowerowe biegnące wzdłuż al. Stefana Wyszyńskiego. Studium transportowe Bydgoszczy przewiduje rozbudowę dróg rowerowych m.in. wzdłuż ul. Skłodowskiej-Curie i Łęczyckiej. Wzdłuż brzegu Brdy planowana jest budowa drogi rowerowej łączącej Stare Miasto z Fordonem nad Wisłą[9].

Ochrona przyrodyEdytuj

Na terenie Bartodziejów znajduje się kilka pomników przyrody, zlokalizowanych głównie przy ul. Fordońskiej: katalpa zwyczajna oraz perełkowiec japoński[10].

Ulice na BartodziejachEdytuj

  • Aleja Kardynała Stefana Wyszyńskiego
  • Armii Krajowej
  • Bałtycka
  • Bartosza Głowackiego
  • Boczna
  • Braniewska
  • Cegielniana
  • Ceramiczna
  • Darłowska (w 2017 utwardzona kosztem 289,8 tys. zł)[11]
  • Drawska
  • Fordońska
  • Fromborska
  • Gajowa
  • Gdyńska
  • Granitowa
  • Helska
  • Huculska
  • Inwalidów
  • Kamienna
  • Kazimierza Pułaskiego
  • Kijowska
  • Kołobrzeska
  • Kostrzyńska
  • Kosynierów
  • Koszalińska
  • Kozacka
  • Księdza Piotra Ściegiennego
  • Lansjerów
  • Lęborska
  • Łęczycka
  • Mała
  • Marii Skłodowskiej-Curie
  • Mazurska
  • Morska
  • Pałucka
  • Polanka
  • Połczyńska
  • Powstańców Wielkopolskich
  • Pucka
  • Redłowska
  • Sobieszewska
  • Sopocka
  • Swarzewska
  • Sygnałowa
  • Uskok
  • Uznamska
  • Żabia
  • Żmudzka

Ważniejsze obiektyEdytuj

  • oświatowe:
    • SP 32 przy ul. Bałtyckiej (Zespół Szkół 21)
    • Gimnazjum 8 przy ul. Bałtyckiej (Zespół Szkół 21)
    • SP 14 im. Władysława Sikorskiego przy ul. Żmudzkiej
    • Gimnazjum 9 im. Powstańców Wielkopolskich przy ul. Gajowej
    • Zespół Szkół Ekonomiczno-Administracyjnych przy ul. Gajowej
    • Zespół Szkół Samochodowych przy ul. Powstańców Wielkopolskich
    • VIII LO przy ul. Swarzewskiej
    • XII LO przy ul. Kijowskiej (aktualnie część Zespołu Szkół nr 24, ul. Puszczykowa 11)
  • Parafie rzymskokatolickie:
  • służby zdrowia:
    • Przychodnia Rejonowa „Bartodzieje” przy ul. Koszalińskiej
    • Kolejowa Rejonowa Przychodnia Lekarska przy ul. Bartosza Głowackiego

Ciekawe miejsca na BartodziejachEdytuj

  • Balaton – dawna glinianka, obecnie akwen z fontannami, letnimi wieczorami podświetlonymi, wokół ścieżki spacerowe i ławeczki, położony między ulicami Polanką, Swarzewską i Skłodowskiej-Curie
  • jedyne (poza znajdującymi się na Błoniu) mrówkowce (galeriowce) w mieście, przy ul. Skłodowskiej-Curie. Powstały w l. 70. Każdy z nich posiada 464 mieszkania.

KomunikacjaEdytuj

Blisko północnej granicy osiedla biegnie droga krajowa 80, zachodnią granicę zaś stanowi droga 5 (E261).

Obok drogi nr 80 przebiega linia kolejowa nr 18 (Kutno-Piła Główna), na której funkcjonuje przystanek Bydgoszcz Bielawy, oraz linia kolejowa nr 201.

Niedaleko przystanku kolejowego znajduje się pętla autobusowa „Morska” linii 55, 60, 71, 77.

PrzypisyEdytuj

  1. Wykaz Rad Osiedli i Przewodniczących. bydgoszcz.pl. [dostęp 2012-12-04].
  2. a b Oficjalny Serwis Bydgoszczy – Liczba ludności w jednostkach urbanistycznych.
  3. Środowisko przyrodnicze Bydgoszczy. Praca zbiorowa pod red. Józefa Banaszaka, Wydawnictwo Tanan. Bydgoszcz 1996.
  4. Licznerski Alfons: Rozwój terytorialny Bydgoszczy. [w:] Kronika Bydgoska II.
  5. Rogalski Bogumił: Charakterystyka i niektóre uwagi do miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Bydgoszczy. [w:] Kronika Bydgoska XVI.
  6. Lokalny Program Rewitalizacji dla miasta Bydgoszczy na lata 2007–2015.
  7. nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. 1 (pol.). Warszawa, 1880-1914. s. 112. [dostęp 2010-03-29].
  8. Kolejny wieżowiec nad Brdą. 17 pięter
  9. a b c Tereny wypoczynku i rekreacji w Bydgoszczy – diagnoza stanu istniejącego i kierunku rozwoju. Miejska Pracownia Urbanistyczna w Bydgoszczy. Załącznik do Uchwały nr XXXV/731/12 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 28 listopada 2012 roku.
  10. Renata Kaja, Bydgoskie pomniki przyrody, Bydgoszcz: Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, 1995, ISBN 83-85860-32-0, OCLC 749523197.
  11. Łukasz Antczak W deszczu otworzyli wyremontowaną ulicę

Linki zewnętrzneEdytuj