Bridgwater

miasto w Anglii

Bridgwater (IPA – /'brɪˌwɒtə(ɹ)/, lok. /'brɪˌwɒʔə(ɹ)/[2][3]) – miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii w hrabstwie Somerset. Stolica i centrum administracyjne okręgu Sedgemoor. Położone nad rzeką Parrett, na równinie Somerset Levels, między wzgórzami Quantock i Mendip, w odległości ok. 9 km od Kanału Bristolskiego. Miasto znajduje się w połowie drogi między Bristolem a Exeter, przy autostradzie M5.

Bridgwater
Ilustracja
Centralny punkt miasta
Państwo

 Wielka Brytania

Kraj

 Anglia

Region

South West England

Hrabstwo

Somerset

Dystrykt

Sedgemoor

Powierzchnia

28 km²

Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość


35 886
1306 os./km²

Nr kierunkowy

01278

Kod pocztowy

TA6, TA5

Położenie na mapie Somersetu
Mapa konturowa Somersetu, w centrum znajduje się punkt z opisem „Bridgwater”
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii
Mapa konturowa Wielkiej Brytanii, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Bridgwater”
Położenie na mapie Anglii
Mapa konturowa Anglii, na dole znajduje się punkt z opisem „Bridgwater”
Ziemia51°07′40,79″N 2°59′34,79″W/51,127997 -2,992997
Strona internetowa
Portal Wielka Brytania
Widok na West Quay

Miasto jest lokalnym centrum przemysłowym, a ze względu na dogodne położenie i możliwości transportowe, również regionalnym centrum logistycznym, siedzibą regionalnych centrów dystrybucyjnych takich firm jak m.in. Argos, Wincanton (Somerfield), Robert Wiseman & Sons Ltd. Stanowi zaplecze ekonomiczne dla siedziby władz hrabstwa – Taunton. Siedziba okręgu wyborczego.

Według danych na rok 2011 miasto zamieszkiwało 35 886 osób[4].

NazwaEdytuj

Pierwszy człon nazwy miasta, bridg- pochodzi od starogermańskiego brigg oznaczającego nadbrzeże, natomiast water to zniekształcona forma imienia Waltera Douaia, księcia normandzkiego[5]. Istnieje również wersja etymologiczna mówiąca o moście wybudowanym przez Waltera[6].

Potocznie miasto nazywane jest Bridgy[7].

Położenie geograficzneEdytuj

 
Położenie miasta na mapie fizycznej południowo-zachodniej Anglii

Miasto położone jest w południowo-zachodniej Anglii, w rozległej niecce między wzgórzami Quantock z południa i Mendip z północnego zachodu, na równinie Somerset Levels, w jej północno-zachodniej części. Przez miasto przepływa rzeka Parrett, ulegająca silnym pływom oceanicznym z pobliskiego Kanału Bristolskiego. Jest jedną z siedmiu rzek w Anglii ulegających pływom morskim[8]. Dlatego rzeka płynie każdego dnia w dwóch kierunkach – w porze odpływu do ujścia i w głąb lądu podczas przypływu. Różnica w poziomie wód sięga od pół do trzech metrów[9]. Dokładne informacje łącznie z godzinami pływów znaleźć można na tablicy przy moście miejskim. Obecnie rzeka ujęta jest planem przeciwpowodziowym[10]. Rzeka połączona jest z inną rzeką Somersetu, Tone kanałem Bridgwater – Taunton o długości 23 km, wybudowanym w 1827 w celu połączenia wodnego między kanałem La Manche a Kanałem Bristolskim. Obecnie kanał nie ma znaczenia nawigacyjnego, wykorzystywany jest wyłącznie do celów rekreacyjnych[11].

KlimatEdytuj

Tak jak reszta hrabstwa i regionu South West England, klimat Bridgwater jest wilgotniejszy i łagodniejszy niż w pozostałej części Anglii. Średnia roczna temperatura wynosi 10 °C i wykazuje wahania zarówno dobowe, jak i zależne od pory roku, ale z powodu łagodzącego wpływu morza odchyłki są znacznie mniejsze niż w pozostałej części kraju. Najzimniejszym miesiącem w mieście jest styczeń, gdy temperatura waha się między 1 a 2 °C. Najcieplejszymi miesiącami są lipiec i sierpień z temperaturą 21 °C[12].

Południowo-zachodnia część Anglii ulega działaniom Wyżu Azorskiego, który zwłaszcza latem rozszerza stąd swe działanie na obszary znajdujące się na północ hrabstwa. Wpływowi temu podlega również hrabstwo Sedgemoor i Bridgwater. Wskutek konwekcyjnego ruchu powietrza tworzą się chmury, redukując nasłonecznienie, zwłaszcza na obszarze przyległym do wzgórz Quantock Hills. Roczna liczba godzin słonecznych w mieście wynosi 1600[13].

Opady występują w relacji z niżami i konwekcją. Większość opadów występuje jesienią i ma związek z Niżem Atlantyckim Średni opad roczny wynosi 787 milimetrów[14]. W mieście śnieg jest prawdziwą rzadkością, rocznie występuje tu od 1 do 3 dni z pokrywą śnieżną, często bywają bezśnieżne zimy[15][16]. Największą prędkość wiatru notuje się od listopada do marca. Przeważają wiatry z południowego zachodu i – co specyficzne dla miasta, z północy, od strony wzgórz Mendip[17].

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII rok
temp max. °C 7,9 8,0 10,2 12,2 15,6 18,3 20,7 20,5 17,8 14,2 10,8 8,8 13,8
temp min. °C 1,9 1,8 3,0 3,6 6,2 8,8 10,9 10,8 9,0 6,7 4,1 2,9 5,8
opad mm 123,6 87,6 80,6 66,3 62,6 58,7 43,4 66,5 85,4 108,6 106,6 128,7 1018,6

Temperatury minimalne, maksymalne i średnie opad miesięczne w latach 1971–2000 w Nettlecombe pod Bridgwater[18].

HistoriaEdytuj

 
Fabryka Royal Ordnance Factory w Bridgwater produkowała amunicję podczas II wojny światowej
 
Mapa Bridgwater z roku 1946
 
Historyczność miasta podkreślana jest na każdym kroku

Wieki średnieEdytuj

Najstarsze udokumentowane informacje na temat miasta sięgają roku 800, następnie zostało ono wzmiankowane w Domesday Book (1086). W 1200 miasto uzyskało status gminy (borough), miało prawo wybudować most i zamek miejski – przywileje te nadał miastu Henryk II Plantagenet. Wybudowany w jego czasach zamek przetrwał do czasów dyktatury Olivera Cromwella[19].

W związku z częstymi wylewami rzeki Parrett, spowodowanymi pływami, wybudowano fosę miejską o szerokości 20 metrów, gromadzącą wodę w okresach przypływów i chroniącą śródmieście. Za czasów Henryka III miasto uzyskało dalsze przywileje handlowe i stało się siedzibą gildii[20].

Czasy nowożytneEdytuj

W roku 1487 król Henryk VIII złożył deklarację mieszkańcom miasta, że Bridgwater będzie hrabstwem z własnymi prawami[21]. W XVII wieku, po nieudanej próbie zburzenia siedziby parlamentu brytyjskiego, w kraju powstała tradycja obchodzenia rocznicy zamachu fajerwerkami. W Bridgwater pokazy pirotechniczne dają początek brytyjskiemu karnawałowi. W 1645 miasto ucierpiało w walkach podczas dyktatury Cromwella i związanej z nią wojny domowej. Kilkadziesiąt lat później, w 1685, Bridgwater stało się miejscem rebelii Monmoutha. Książę Monmouth ogłosił się samozwańczym królem Anglii, a uroczystość koronacyjna odbyła się na centralnym placu miasta, Cornhill Square. Oddziały Monmoutha ruszyły niezwłocznie na podbój Bristolu i Bath. Operacja nie udała się i po ostatecznej klęsce w bitwie o Sedgemoor[22] (1685) Monmouth został stracony w londyńskiej Tower. Bitwa została stoczona pod niedaleką wsią Westonzoyland i uważana jest za ostatnią bitwę w Anglii rozegraną w uzgodnionym przez obie strony miejscu i czasie[23]. W tym czasie na znaczeniu zyskuje port w Bridgwater, jako część portu bristolskiego, zajmujący się głównie sprowadzaniem wina z Francji[5]. jako pierwsze miasto w Anglii, Bridgwater wystąpiło w roku 1785 z petycją o zniesienie niewolnictwa[21]. Wraz z rozwojem techniki w XVIII-XIX wieku Bridgwater zyskało na znaczeniu jako miasto przemysłowe, ze szczególnym nastawieniem na przemysł mineralny. Powstały doki miejskie, wkrótce też uzyskało ono połączenie kolejowe z Bristolem i Londynem w ramach tzw. Grand Western Railway. Rozwinął się przemysł mineralny i cegielnictwo, w XIX wieku produkowano tu na szeroką skalę dachówki.

Historia najnowszaEdytuj

Koniec dziewiętnastego stulecia i początek dwudziestego to przyśpieszenie industrializacji kraju, które co prawda nie uczyniło z Somersetu regionu przemysłowego, ale ugruntowało pozycję Bridgwater jako jednego z najważniejszych centrów przemysłowych hrabstwa. Bridgwater stało się dużym skupiskiem proletariatu, toteż nie oszczędziły go fale strajków z 1890 i 1926 roku. Zwłaszcza ten drugi, 3 maja przebiegał gwałtownie i został siłą zdławiony przez policję[24]

W pierwszych dniach II wojny światowej miasto żywiołowo odpowiedziało na apel premiera o przyjmowanie żon i dzieci zmobilizowanych żołnierzy. Miasto przyjęło 6500 matek i dzieci, z czego aż 1000 w pierwszym tygodniu po apelu[21]. Na apel uprawiania działek i hodowania królików Dig for Victory w mieście powstało 400 nowych działek[21]. Bitwa o Anglię obeszła się z miastem stosunkowo łagodnie: miasto przeżyło trzy poważne naloty – 1 sierpnia, w nocy z 24 na 25 sierpnia i 1 października 1940. Efektem bitwy powietrznej na terenie miasta były 263 zrzucone bomby, 1638 uszkodzonych budynków i 4 zestrzelone samoloty wroga[21]. Już na początku wojny w północno-zachodniej części miasta, na granicy z wsią Woolavington lokalizowano ROF Bridgwater, znaną również jako ROF 37, fabrykę środków wybuchowych i amunicji. Produkowano tu heksogen[25], wówczas nowoczesny środek wybuchowy, jeszcze w fazie eksperymentalnej. Na potrzeby fabryki wybudowano nawet sztuczną rzekę Huntspill[26].

Do lat 50. XX wieku miasto znane było jako ośrodek wikliniarstwa. Przemysł ten upadł wraz z osuszeniem bagien Sedgemoor. Upadła również jedna z większych angielskich cegielni. Miasto ponownie zyskało na znaczeniu podczas rewolucji logistycznej lat 70., będąc miejscem do obsługi regionalnych centrów dystrybucyjnych wielkich firm.

Demografia, oświata i naukaEdytuj

Według danych na rok 2001 Bridgwater zamieszkiwało 36 563 osób[4]. Najwięcej ludności, bo 29,6% znajduje się w wieku produkcyjnym. Dokładniej proporcje między poszczególnymi grupami wiekowymi ilustruje poniższa tabela (dane na rok 2001):

Wiek udział procentowy
0-15 20,6
16-24 14,0
25-44 29,6
45-emeryt. 17,4
wiek emeryt. 18,3

Profil ludności miasta, charakterystyczny dla regionów wiejskich w Anglii, przedstawia poniższa tabela[27].

Bridgwater[28] Anglia[28]
Średnia wieku 37 39,05
Emeryci 21,19% 21,96%
Bezrobotni 3,65% 3,22%
Z wyższym wykształceniem 9,96% 19,77%
Studenci 1,61% 3,40%
Imigranci 12,16% 12,18%
Średnia droga dojazdu do pracy 10,57 km 14,63 km

W Bridgwater znajduje się dziewięć szkół podstawowych, pięć średnich oraz trzy specjalne. W mieście działa college, przekształcony z dawnej szkoły politechnicznej, w którym kształci się, zarówno na kursach stałych, jak i wieczorowych i zaocznych, 20 000 studentów rocznie[29]. Obecnie oferuje kształcenie nie tylko w kierunkach technicznych, ale ogólnokształcącym i humanistycznym.

Administracja i politykaEdytuj

W roku 1973 w wyniku reformy administracyjnej Bridgwater stracił swój historyczny status borough i stając się częścią i zarazem stolicą dystryktu Sedgemoor. Jest siedzibą Okręgu Wyborczego Bridgwater. W parlamencie brytyjskim reprezentowany jest przez jednego posła, wybieranego w ordynacji większościowej. Obecnie już drugą kadencję (od 2001) deputowanym jest Ian Liddel-Graigner z Partii Konserwatywnej[30]. Burmistrzem miasta jest Graham Granter[31] z partii liberalnej

ReligiaEdytuj

 
Wieża tego kościoła ma ponad 52 m

Wśród mieszkańców miasta dominującą religią jest chrześcijaństwo, głównie katolicyzm i anglikanizm. Jest również ważną siedzibą różnych obrządków: metodystów, zielonoświątkowców oraz Armii Zbawienia. Z pozostałych wyznań przeważa islam i hinduizm, głównie w środowiskach imigracyjnych.

W mieście znajduje się w sumie obecnie 11 świątyń i miejsc kultu religijnego[32] (w roku 2008 było 21 świątyń i miejsc kultu religijnego[33]).

Kościoły:

  • katolicki kościół pod wezwaniem św. Józefa
  • kościół Armii Zbawienia (znany mieszkańcom z corocznych koncertów kolęd)
  • kościół metodystów

Kultura, wydarzenia i imprezyEdytuj

 
Podczas karnawału w Bridgwater
 
Pomnik upamiętniający sztuczne ognie w Bridgwater

Bridgwater jest centrum kulturalnym dystryktu Sedgemoor w hrabstwie Somerset. Największym ośrodkiem organizacyjnym i wystawowym jest dom kultury Bridgwater Arts Centre, działa od roku 1946 i koordynuje życie kulturalne miasta. Gościł po raz pierwszy po wojnie Congrès international d’architecture moderne[34]. Dla młodzieży stworzono, częściowo za miejskie pieniądze, klub Engine Room, prowadzący działalność kulturalną i edukację techniczną (w tym internetową). Miasto posiada bibliotekę, działającą od 1906 roku[35].

Karnawał Guya FawkesaEdytuj

Południowa i południowo-zachodnia Anglia mają swój specyficzny rodzaj rozrywki – karnawały. O ile na południu odbywają się one w sierpniu (np. karnawał w Ryde), w Somersecie ich największe nasilenie przypada na listopad, a wiąże się je tradycyjnie ze Spiskiem Prochowym. Karnawał w Bridgwater odbywa się zawsze w pierwszy piątek listopada bądź piątek przed 5 listopada – dniem Guya Fawkesa i uważany jest za największy karnawał Anglii[36]. Odbywa się cyklicznie jako stałe święto od roku 1880 i pod tym względem ustępuje tylko karnawałowi w Ryde na Wyspie Wight[37]. W święcie biorą udział lokalne szkoły tańca, całość polega na przejściu korowodu karnawałowego, najczęściej na specjalnie na tę okoliczność przygotowywanych platformach. Impreza corocznie gromadzi ok. 20 000 widzów i jest jedną z największych cyklicznych imprez południowo-zachodniej Anglii. Po inauguracji w Bridgwater w następnych dniach karnawał przenosi się do innych miast dystryktu SedgemoorHighbridge, Burnham-on-Sea i North Petherton. Podczas karnawału prowadzi się zbiórkę pieniędzy na cele dobroczynne – w roku 2007 zebrano 28 000 funtów[38].

Karnawałowi towarzyszy corocznie Squib Parade – pokaz sztucznych ogni w stylu osiemnastowiecznym (po angielsku zwanych Squib). Odbywa się on na zakończenie karnawału, a udział w nim bierze ok. 200 osób[39]. Dwustu uczestników, zwanych squibbers bądź squib marshals tworzy dwuszereg wzdłuż ulicy High Street i odpala specjalnie na ten dzień przygotowane pochodnie, wykonane według osiemnastowiecznej receptury. W centrum miasta znajduje się pomnik Squibbersa.

Inne wydarzeniaEdytuj

Targ zwierząt Odbywa się corocznie od początku XVI wieku i uważany jest za jeden z najstarszych w Anglii[40]. Dawniej handlowano tu końmi, obecnie dominują mniejsze zwierzęta – kucyki i osły. Impreza odbywa się tradycyjnie w trzeci czwartek września, w okolicy dnia św. Macieja. Wydarzeniu towarzyszy weekendowy festyn i dni miasta.

Corocznie w lipcu ma miejsce Someset Art Week – największe wydarzenie kulturalne miasta. Towarzyszą mu wystawy, koncerty i niewielkie imprezy publiczne.

Architektura i zabytkiEdytuj

 
Pomnik pamięci ofiar wojny
 
Haygrove School

Choć miasto znane jest ze średniowiecza, niewiele ostało się w nim z architektury XVIII wieku i późniejszej. Po przebudowie w XVIII wieku, centrum zaczęło kształtować się na nowo. Największe piętno na wyglądzie śródmieścia wywarł wiek XIX[41]. Architektura obiektów przemysłowych ukształtowała się pod koniec XIX wieku[41]. Dwudziesty wiek nie zaszkodził wiktoriańskiemu wyglądowi śródmieścia, a miasto rozwija się głównie na peryferiach, bez ingerencji w centralną część. Najwyższy budynek miasta, jedyny wieżowiec, liczy dziewięć pięter, przeważa budownictwo do 25 metrów.

Budownictwo sakralneEdytuj

Najważniejszym budynkiem sakralnym miasta – i jednym z najstarszych – jest czternastowieczny kościół św. Marii Magdaleny. Kościół w tym miejscu był już w średniowieczu, obecna budowla pochodzi z początków XIV wieku. Kościół ma strzelistą, smukłą sylwetkę z charakterystyczną smukłą wieżą o wysokości 52 metrów. Kościół uznany został za zabytek klasy I. Według legendy, z wieży budowli Monmouth obserwował swych wrogów przed ostatecznym atakiem[42]. Innym zabytkiem sakralnym jest anglikański kościół św. Jana Chrzciciela (bud. 1843), arch. John Brown.

Budownictwo świeckieEdytuj

Na Bath Street, u wylotu miasta, położony jest dworek Sydenham Manor House, najważniejszy świecki zabytek miasta, klasy II. Wybudowany w XIV wieku, odrestaurowany w roku 1613[43]. Nieudostępniony do zwiedzania, większość znajdujących się w nim cennych obiektów jest obecnie w muzeum miejskim[41].

Na przedmieściu, w Goathurst znajduje się osiemnastowieczny dworek Halswell House, wybudowany w XVIII wieku w stylu klasycystycznym. Otoczenie zawiera również elementy z tego okresu, m.in. łuk w stylu rzymskim. Podczas II wojny światowej mieścił się tu krótko obóz jeniecki. Dworek znajduje się w rękach prywatnych, częściowo udostępniony do zwiedzania[44].

Najważniejszym pomnikiem miasta, na centralnym miejscu u zbiegu Fore Street i High Street jest pomnik Roberta Blake’a, wybudowany w roku 1900[21]. W roku 2004 na centralnym placu miasta powstał pomnik upamiętniający unikalne w skali Anglii pokazy sztucznych ogni w stylu historycznym – Squibber’s Monument.

Zabytki i pomniki miasta

Sport i rekreacjaEdytuj

Klub piłkarski, Bridgwater Town F.C., największy klub sportowy miasta, występuje w rozgrywkach piłkarskich pierwszej ligi amatorskiej, w okręgu południowo-zachodnim. Klub rugby Bridgwater & Albion RFC, najstarszy istniejący obecnie klub sportowy miasta gra w III lidze[45]. Miasto posiada jeden mały stadion piłkarski oraz publiczną pływalnię krytą Sedgemoor Splash, obiekt utrzymany w konwencji aquaparku, ze zjeżdżalniami i sztuczną falą[46]. Możliwe jest uprawianie sportów wodnych – żeglarstwa na zalewie retencyjnym i w dokach, oraz kajakarstwa na kanale Taunton – Bridgwater oraz rzece Parrett. Przez miasto przebiega krajowy szlak rowerowy nr 3[47] łączący Land’s End i Bristol.

Tereny zieloneEdytuj

 
Staw przy Taunton Road – ulubione miejsce wędkarzy

Bridgwater posiada wiele terenów zielonych, choć niekoniecznie w centrum miasta. Nie ma typowego parku, największy obiekt tego typu znajduje się w klinie między drogą A 38 a rzeką Parrett i pełni funkcję błoni miejskich. Drugie błonia, wykorzystywane jako teren do festynów i imprez masowych, są położone na zachód od Durleigh Road, na zachodnich przedmieściach. Blisko centrum znajduje się skwer Kings Place, z pomnikiem ofiar II wojny światowej. Zielone tereny rekreacyjne są przede wszystkim związane z ciekami wodnymi – rzeką Parrett i kanałem Bridgwater – Taunton o długości 23 km[11], wzdłuż którego przebiega krajowa rowerowa droga nr 3. Sprzęt pływający, głównie kajaki, udostępnia miejscowy oddział YMCA[48]. Jezioro retencyjne i rezerwuar wody pitnej w Durleigh jest wykorzystywane do uprawiania sportów wodnych. Blisko śródmieścia znajduje się staw, użytkowany tradycyjnie przez wędkarzy.

GospodarkaEdytuj

 
Baza dystrybucyjna Wincantona i Somerfielda w Bridgwater

Od czasów powojennych krajobraz gospodarczy miasta uległ zasadniczym przeobrażeniom, w dużej mierze odzwierciedlającym sytuację ogólną w kraju, ale też kształtowaną przez czynniki regionalne i lokalne. Z ośrodka drobnej wytwórczości i rzemiosła miasto przeistoczyło się w ośrodek przemysłowy o skali ponadregionalnej. Nowe życie przyniosła zwłaszcza budowa autostrady M5 i regulacja rzeki Parrett, aczkolwiek jej znaczenie znacznie zmalało, a port towarowy ma już wyłącznie znaczenie lokalne.

Ze względu na infrastrukturę – bliskość autostrady M5, lotniska, sieć dróg, Bridgwater jest siedzibą przemysłu przetwórczego, zwłaszcza w branży spożywczej. Znajdują się tu pakowarnie (JP Fruits, Sharpak, Delta), rozlewnia soków (Gerber) oraz mleczarnia wraz z centrum dystrybucji – Robert Wiseman & Sons, oddana do użytku w roku 2008. Bridgwater to również ośrodek logistyczny o znaczeniu ponadregionalnym – centrum regionalnych ośrodków dystrybucyjnych wielu firm – Exel (kontrakt z NHS – Narodowym Funduszem Zdrowia), Wincanton – kontrakt z sieciami sklepów i marketów Somerfield, centrum dystrybucji Argos oraz Morrisons (w budowie), a także centra logistyczne Langdons, Eddie STOBART. W Bridgwater znajduje się oddział amerykańskiego koncernu CRC[49], produkujący środki utrzymania ruchu (głównie aerozole). Do niedawna działała tu duża fabryka celofanu, obecnie zlikwidowana. Mimo licznych przekształceń i likwidacji, miasto nie jest zagrożone bezrobociem, które w 2000 wynosiło 700 osób[50].

TransportEdytuj

 
Stacja kolejowa w Bridgwater
 
Wjeżdżających do miasta autostradą M 5 wita pomnik z wierzby

Bridgwater zawsze był centrum komunikacyjnym o znaczeniu ponadregionalnym. Do czasów nowożytnych największą arterią miasta była rzeka Parrett, której zawdzięcza ono egzystencję i rozwój. W latach sześćdziesiątych XIX wieku wybudowano kolej łączącą Plymouth z Bristolem i Londynem; przebiegała ona przez miasto a budynek dworcowy zaprojektował Isambard Kingdom Brunel. Od tego czasu znaczenie tego ośrodka miejskiego wzrosło. Miastu pomogło również wybudowanie autostrady M5 w latach 70. – droga szybkiego ruchu połączyła je z najważniejszymi ośrodkami w Anglii. Obecnie miasto skomunikowane jest z większymi ośrodkami miejskimi w hrabstwie, jak również z dużymi miastami: Bristol, Cardiff, Londyn, Birmingham. Jedyną niedogodnością jest fakt że z powodu zbyt krótkich peronów nie zatrzymują się tu pociągi pośpieszne – najbliższa stacja to Taunton. Bridgwater jest również centrum autobusowej komunikacji miejskiej i podmiejskiej, dysponuje dworcem autobusów miejskich, podmiejskich i dalekobieżnych.

Transport szynowyEdytuj

Transport drogowyEdytuj

Transport lotniczyEdytuj

Bridgwater w kulturzeEdytuj

 
Admirał Blake znów walczy z Francuzami. Francuski targ w Bridgwater

W Ulisessie Jamesa Joyce’a pojawia się marynarz, który pływał z cegłami z Bridgwater i znalazł „pchłę w łóżku w Bridgwater”[51]. Obraz miasta i jego mieszkańców znajdujemy w książce popularnej pisarki i żeglarki angielskiej Clare Francis Homeland[52], jak również odnajdziemy tam stosunek mieszkańców miasta do polskiej emigracji wojennej. Na Castle Street kręcono film Przygody Toma Jonesa[53]. Nazwa miasta została również rozsławiona przez Toma Kinga, barona Bridgwater, ministra w rządach Margaret Thatcher, wyśmiewanego wielokrotnie w programie satyrycznym Spitting Image. Miasto jest również obiektem dowcipów znanych jako Bridgwater Jokes, odpowiednikiem kulturowym polskiego Wąchocka.

Miasta partnerskieEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. New Mayor sworn in (ang.). Bridgwater Mercury, 2011-05-20. [dostęp 2011-05-21].
  2. Forma niepoprawna, aczkolwiek bardzo rozpowszechniona w regionie.
  3. Glottalisation in the UK (ang.). [dostęp 2008-05-31].
  4. a b Somerset Intelligence: Statistics for Wards, LSOAs and Parishes – SUMMARY Profiles (ang.). [dostęp 2014-01-04].
  5. a b A brief history of Bridgwater (ang.). [dostęp 2008-05-26].
  6. British history online (ang.). [dostęp 2008-05-26].
  7. Bridgwater, Somerset Inside Information and Stuff Only Locals Know (ang.). [dostęp 2008-09-25].
  8. Bridgwater – origins and history (ang.). [dostęp 2008-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2005-04-28)].
  9. Where are the largrst tides? (ang.). [dostęp 2008-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-05-13)].
  10. Parrett Catchment Project (ang.). [dostęp 2008-05-27].
  11. a b The Bridgwater and Taunton Canal (ang.). [dostęp 2008-09-28].
  12. MetOffice: South – West England – temperature (ang.). [dostęp 2008-09-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-07-20)].
  13. MetOffice: South – West England – Sunshine (ang.). [dostęp 2008-09-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-07-20)].
  14. MetOffice: Rainfall South –West England (ang.). [dostęp 2008-09-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-01-09)].
  15. Could we see snow in Somerset? (ang.). [dostęp 2008-09-16].
  16. MetOffice: South – West England – snow. [dostęp 2008-09-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-07-20)].
  17. MetOffice: South – West England – Wind (ang.). [dostęp 2008-09-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-07-20)].
  18. MetOffice: Nettlecombe 1971-2000 averages (ang.). [dostęp 2008-09-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-03-02)].
  19. A vision of Britain through time – Bridgwater (ang.). [dostęp 2008-05-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-09-02)].
  20. Grahame Farr: Somerset Harbours. Londyn: Christopher Johnson.
  21. a b c d e f Roger Evans: The Book of Bridgwater. Tiverton: Halsgrove, 2007. ISBN 978-1-84114-509-9.
  22. The battle of Sedgemoor (ang.). [dostęp 2008-05-26].
  23. History of Bridgwater (ang.). [dostęp 2008-09-16].
  24. Dave Chapple: 1924-1927 Class conflict in a Somerset town. Bridgwater: Somerset Socialist Library, 2002.
  25. Wayne Cocroft: 'Dangerous Energy: The archaeology of gunpowder and military explosives manufacture. Swindon: English Heritage, 2000. 1-85074-718-0.
  26. Michael Williams: The Draining of the Somerset Levels. Cambridge: Cambridge University Press, 1970, s. 238. ISBN 0-521-07486-X.
  27. Somerset County Council: Bridgwater (ang.). [dostęp 2008-09-25].
  28. a b TA6 – demographic data (ang.). [dostęp 2008-09-25].
  29. College Pen Portrait (ang.). [dostęp 2008-09-25].
  30. Alphabetical List of Constituencies and Members of Parliament (ang.). [dostęp 2008-09-26].
  31. Cllr Graham Granter (ang.). [dostęp 2008-09-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-10-27)].
  32. Bridgwater places of worship, 1 sierpnia 2021.
  33. Bridgwater places of worship (ang.). [dostęp 2008-05-29].
  34. Carolyn Aguilar-Dubose, CIAM. Congrès international d’architecture moderne, www.arquitectura.uia.mx [zarchiwizowane z adresu 2016-03-04] (hiszp.).
  35. The Bridgwater Public Library (ang.). [dostęp 2008-09-25].
  36. Historia karnawału w Bridgwater (ang.). [dostęp 2008-05-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-09-28)].
  37. The History of Ryde Carnival (ang.). [dostęp 2008-09-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-04-07)].
  38. Bridgwater Star”. Maj 22/08 01/2004, 2008. Matthew College. Bridgwater: Newquest Media (ang.). 
  39. Karnawał w Bridgwater (ang.). [dostęp 2008-05-26].
  40. Bridgwater – economic history (ang.). [dostęp 2008-05-26].
  41. a b c Somerset County Council: Bridgwater (ang.). [dostęp 2008-09-28].
  42. St Mary’s Church (ang.). [dostęp 2008-05-29].
  43. Sydenham Manor House (ang.). [dostęp 2008-09-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-10-31)].
  44. Halswell House (ang.). [dostęp 2008-09-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-09-18)].
  45. Bridgwater Rugby Football Club (ang.). [dostęp 2008-09-28].
  46. Sedgemoor Splash (ang.). [dostęp 2008-09-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-08-21)].
  47. National Cycle Network (ang.). [dostęp 2008-09-30].
  48. Bridgwater YMCA Foyer (ang.). [dostęp 2008-09-28].
  49. Ambersilco.uk.
  50. Dane statystyczne miasta Bridgwater (ang.). [dostęp 2008-05-26].
  51. James Joyce: Ulysses. Znak. ISBN 83-240-0210-3.
  52. Clare Francis: Homeland. London: Macmillan, 2004. ISBN 978-0-333-90814-3.
  53. Bridgwater Tourist Information Sedgemoor Somerset (ang.). [dostęp 2008-09-25].

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj