Dławisz (Celastrus L.) – rodzaj wysokich (do 50 m wysokości), szybko rosnących pnączy należący do rodziny dławiszowatych. Należy do niego około 30[3][4]–40[5] gatunków. Rośliny te rosną w strefie międzyzwrotnikowej i umiarkowanej na obu kontynentach amerykańskich (w Ameryce Północnej tylko dławisz amerykański i okrągłolistny[3]), na Madagaskarze, w południowej i wschodniej Azji (tu największe zróżnicowanie, tylko w Chinach jest 16 endemitów[4]) oraz w Australii i na wyspach Oceanii[5][4][6].

Dławisz
Ilustracja
Dławisz okrągłolistny
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd dławiszowce
Rodzina dławiszowate
Nazwa systematyczna
Celastrus L.
Sp. Pl. 196. 1 Mai 1753
Typ nomenklatoryczny
Celastrus scandens L.[2]

Uprawiane są jako rośliny ozdobne, niektóre wykorzystywane są także jako lecznicze[7]. Olej z nasion, korzenie i kora dławisza groniastego i sinolistnego wykorzystywane są jako środki owadobójcze. Olej z nasion dławisza wiechowatego wykorzystywany jest przy chorobach reumatycznych[7]. W Polsce w uprawie spotykany bywa dławisz okrągłolistny, rzadziej dławisz amerykański[6][8].

SystematykaEdytuj

 
Dławisz amerykański Celastrus scandens
Pozycja systematyczna

Rodzaj z podrodziny Celastroideae, rodziny dławiszowatych Celastraceae[1].

Synonimy taksonomiczne[2]

Euonymoides Medik., Evonimoides Duhamel du Monceau

Wykaz gatunków[5][6]

PrzypisyEdytuj

  1. a b Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-12-19].
  2. a b Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-23].
  3. a b Jinshuang Ma, Geoffrey A. Levin: Celastrus Linnaeus. W: Flora of North America [on-line]. eFlora. Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO & Harvard University Herbaria, Cambridge, MA.. [dostęp 2020-01-25].
  4. a b c Zhixiang Zhang, Michele Funston: Celastrus Linnaeus. W: Flora of China [on-line]. eFlora. Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO & Harvard University Herbaria, Cambridge, MA.. [dostęp 2020-01-25].
  5. a b c Celastrus L.. W: Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2020-01-25].
  6. a b c Włodzimierz Seneta: Drzewa i krzewy liściaste. Tom II. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 83-88. ISBN 83-01-11074-0.
  7. a b David J. Mabberley: Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press, 2017, s. 177. ISBN 978-1-107-11502-6.
  8. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.